Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 95




                                               

Ambuhimanqa

Ambuhimanqa - Madaqaskarda təpə və ənənəvi istehkam tipli kral yaşayış məntəqəsi. Ərazi paytaxt Antananarivunun təxminən 24 kilometr şimal-şərqində yerləşir. Təpə və üstündəki rova Merina xalqının mədəni kimliyinin ən əlamətdar simvolu və prekolo ...

                                               

Malta tarixi

Malta adasında ilk insanların yaşadığı dövr Neolit dövrü hesab edilir. Neolit dövrünə aid qalıqlar adanın cənub ərazilərinə yerləşən Birzebbuga əyalətinin yaxınlığındakı, Ghar Dalam mağarasında aşkar edilmişdir. Aparılmış qazıntılar zamanı maral, ...

                                               

Klassik Mayya sivilizasiyasının süqutu

Klassik Mayya sivilizasiyasının süqutu – inkişaf etmiş Klassik Mayya sivilizasiyasının VIII-IX əsrlərdə naməlum səbəblərdən süqut etməsi. Mayya xarabalıqlarına oyulmuş rəqəmlər Mayya mədəniyyətinin nə vaxt başa çatdığını göstərir. Kopanda qeyd ed ...

                                               

Monterrey döyüşü

Monterrey döyüşü - 21 - 24 sentyabr 1846-ci ildə Meksika-ABŞ müharibəsi gedişində baş vermiş döyüş. Döyüş Zakari Teylorun rəhbərlik etdiyi amerikan ordusunun qələbəsi ilə başa çatmışdır.

                                               

Üç Qarantiya Ordusu

Üç Qarantiya Ordusu - Meksika istiqlal müharibəsinin sonunda, Üç Qarantiya Ordusu, Avqustin de İturbide rəhbərliyindəki İspan birliklərinin birləşdirilməsindən sonra orduya verilən ad. Ordu, Meksikanın Visente Querrero üsyançı birlikləri, Meksika ...

                                               

Alauitlər

Alauitlər və ya Alavitlər - Mərakeşin hakim sülaləsi. XVII əsrdən Sultan, 1957-ci ildən kral titulu daşıyırlar. Həmçinin Filialid və ya Filial şərifləri kimi də tanınır. Alauitlər sülaləsinin tarixi Saadilər sülaləsinin devrilməsindən sonra başla ...

                                               

İdrisilər sülaləsi

Xanədanın qurucusu, Həzrət Əlinin oğlu İmam Həsənin nəslindən olub, soyu Mərakeş şəriflərinin bir qolunu meydana gətirən İdris ibn Abdullah I İdris, Fah Savaşının 786 ardından Məğribin mərkəzi Tancaya getmək məcburiyyətində qalmışdı. Daha sonra V ...

                                               

Tanjer

Cəbəllütariq boğazının sona çatıb Atlantik okeanın başladığı nəqtə olan Spartel burnunun 10 km. qədər şərqində strateji önəmə sahib bir mövqedə olan Tanjernın fr. Tanger, ing. Tangier Finikiyalılar tərəfindən miladdan öncə 814-cü ildə qurulduğu v ...

                                               

Ənvər Sadatın qətli

1973-cü ilin 6 oktyabrı Misirdə Qələbə günü sayılır. Dördüncü Ərəb-İsrail müharibəsi bu gündə başlamışdı. Qələbənin ildönümü həmişə Qahirənin ətrafındakı Mədinət-Nəsr meydanında hərbi rəsm-keçidlə qeyd olunurdu. Rəsm-keçidə tamaşa etmək üçün mərk ...

                                               

Qədim padşahlıq (Misir)

Qədim padşahlıq ya qədim dövr e.ə. 2800-2250 bəzi məlumatlarda e.ə. 2707-2216 cı illəri əhatə edən III, IV, V və VI sülalələrin hakimiyyət başında olduğu zaman kəsiyi. Bəzən III sülalə Erkən padşahlıq dövrünə aid edilir. Qədim padşahlıq dövründə ...

                                               

Orta padşahlıq (Misir)

Orta padşahlıq ya Orta dövr Qədim Misirin XI-XII bəzi mənbələrdə XI-XIII sülalələr dövrünü əhatə edir. Bu dövrdə Misir yenidən güclü mərkəzləşmiş dövlətə çevrildi. XII sülalə fironları Nubiya, Sinay y-a və Cənubi Fələstinin bir sıra vilayətlərini ...

                                               

Sonrakı dövr (Misir)

Sonrakı dövr e.ə. təqr. 1070-332 ci illərdə XXI-XXVI sülalələr hakimiyyət dövrü. Bu dövrdə Misirin xarici qüdrətinin zəiflənməsi və qonşu ölkələrin siyasi hakimiyyəti altına düşməsi ilə saəciyyələnir. E.ə. X əsrin sonunda Liviya mənşəli Şeşonk Mi ...

                                               

Tulunilər dövləti

Tolunoğulları dövləti türklər tərəfindən Misirdə qurulan ilk dövlətdir. Quruluş tarixi 868-ci ilə təsadüf edir. Paytaxtı Fustat Qahirə şəhəri olmuşdur. Dövlətin ilk qurucusu Əhməd bin Tolun olmuşdur. Dövlətin qurucuları, idarəçiləri və ordu əsgər ...

                                               

Yeni padşahlıq (Misir)

Təxminən 500 illik zamanı əhatə edən bu dövr özünü hökmdar fironlar tərəfindən inşa etdirilmiş saysız-hesabsız qalalar, məbədləri, fateh yürüşləri ilə xarakterizə edir. Bu dövr III Tutmos tərəfindən aparılmış Megiddo, 300 il sonra II Ramzes tərəf ...

                                               

Yunan-Roma dövrü (Misir)

Yunan-Roma dövrü e.ə. 332 – e. 395 ci illərini əhatə edir. E.ə. 323 cü ildə Makedoniyalı İsgəndərin vəfatından sonra Misir ellinizm dünyasının bir hissəsinə çevrilir və burada Ptolomeylər sülaləsi hakimiyyətə gəlir. Misirin İsgəndəriyyə şəhəri el ...

                                               

Moldavia

Moldavia Osmanlıların bugünkü Moldovaya və Rumıniyanın Moldovayla həmsərhəd regionlarına verdiyi bir ad idi. Bu bölgə xalqları uzun müddət Moldova adından istifadə etsələr də, Osmanlı imperiyası 1359-1365-ci illər arasında Boğdan Knyazlığını idar ...

                                               

Moldova Respublikasının müstəqilliyi haqqında deklarasiya

Moldova Respublikasının müstəqilliyi haqqında deklarasiya və Moldovanın müstəqilliyi haqqında deklarasiya - 27 avqust 1991-ci ildə Moldova Parlamenti tərəfindən №691 "Müstəqillik haqqında deklarasiya" qanunu qəbul edilmişdir. Avqust çerilişinə cə ...

                                               

Soroki qalası

Soroki qalası 1499-cu ildə Moldova şahzadəsi III Stefan tərəfindən tikdirilmişdir. Dnestr çayı rum. Nistru üzərindəki çay keçidini müdafiə edən orijinal taxta qala Dnestr üzərindəki 4 qaladan məsələn, Akkerman və Xotin, Danube çayı üzərindəki 2 q ...

                                               

Cığatay xanlığı

Cığatay xanlığı - Monqol hökmdarı Çingiz xanın nəslindən olan Çığatay xanın adını daşıyan dövlət. Çingiz xan hələ sağlığında öz imperiyasını oğulları arasında bölüşdürmüşdü. Zəbt etdiyi Çin torpaqları olan Kaşğar ətrafı ilə Mavərünnəhrin böyük hi ...

                                               

Monqolustan tarixi

Mərkəzi Asiyanın köçəri cəmiyyətinə quldarlıq təsərrüfatı məlum deyildi. Burada ibtidai icma quruluşundan birbaşa feodalizm ijtimai-iqtisadi formasiyaya keçilmişdi. Feodal münasibətləri ilə yanaşı burada mürəkkəb etnoqenez inkişaf edirdi. Bunun g ...

                                               

Monteneqro perperi

Monteneqro perperi - Monteneqro knyazlığı və sonradan krallığın dövlət valyutası. Adı Serbiya perperindən gəlir, hansı ki Serbiya çarlığının pul vahidi idi, Monteneqro dövlət olaraq özünü bu çarlığın varisi hesab edirdi. Perper 100 paradan ibarət ...

                                               

Gənc qızın gündəliyi

Gənc qızın gündəliyi ilk dəfə 1947-ci ildə niderland dilində çap olunmuş avtobioqrafik əsərdir, 65-dən artıq dilə çevrilib və Holokostla bağlı olan ən çox oxunmuş kitabdır. Yüz ən çox satılmış kitabdan biridir. Gündəlik 1955-ci ildə Brodveydə səh ...

                                               

Yeddi Birləşmiş Əyalət Respublikası

Yeddi Birləşmiş Əyalət Respublikası XVI əsrdə baş vermiş Niderland burjua inqilabından sonra yaranmış və 1581 - 1795 ci illərdə Avropada mövcud olmuş dövlət. Respublikanın ərazisi müasir Niderland Krallığının ərazisindən bir qədər kiçik olmuşdur.

                                               

Nikaraqua tarixi

Nikaraqua, Mərkəzi Amerikada əhali sıxlığının ən az olduğu, kiçik qonşularıyla eyni ölçüdə bir demoqrafik quruluşa sahib. Meksika və Kolumbiya arasında orta yolda, şimalda Honduras, cənubda Kosta Rika ilə məhdudlaşdırılmışdır. Nikaraqua, ölkənin ...

                                               

Oman tarixi

Omanın ərazisi ən qədim dövrlərdən məskunlaşmışdır. Eramızdan əvvəl IV-III minilliklərdə Omanın dəniz sahilləri Cənub-Qərbi Asiya ilə Cənubi Asiya ölkələri arasında gedən ticarətdə mühüm rol oynayırdı. E.ə. I minilliyin əvvəllərində Omanda yəməni ...

                                               

Axsikənd

Fərqanə böləsində bugünkü Namanqanın 17 km. cənub-qərbində, Kasan-say suyunun Sırdərya ilə birləşdiyi nöqtədə yerləşən Axsikəndə vəya Axsikət dair ən qədim qeydlərə Çin qaynaqlarında rastlanır. Şəhərin miladi III-VII əsrlər arasında yerli bir sül ...

                                               

Buxara əmirliyi

Buxara Əmrliyi), Həştərxan hakimiyyətinin son xanı olan Əbul Qazi zamanında, Məhəmməd Rəhm Xan rəhbərliyindəki Monqol mənşəli ancaq Çingiz xan soyundan olmayan Manqıtlar 1747-ci ildə Buxaranı işğal edərək 1753-cü ildə Əmrliyini elan etmişdi. Dövr ...

                                               

Buxara xanlığı

Buxara xanlığı - Buxara və bu günki Özbəkistan ətraflarında mövcud olmuşdur. Şeybani hakimiyyəti, Aştarhan hakimiyyəti və Mangit hakimiyyəti olmaqla üç dövrü əhatə etmişdir.

                                               

Buxara yürüşləri

Rusiya Krım müharibəsindən 1853-1856 sonra Mərkəzi Asiya və Qazaxıstanda öz işğalçılıq siyasətini xeyli genişləndirdi. Rusiya və İngiltərə Mərkəzi Asiya və Qazaxıstanı öz nüfuz dauirələrinə çevirmək uğrunda kəskin mübarizə aparırdılar. Buxara xan ...

                                               

Carkutan

Carkutan – Özbəkistan Resppublikasının Surxandərya vilayətinin Şerabad rayonunda Tunc dövrünə aid arxeoloji kompleks. 1973-cü ildə rus və özbək arxeoloqları tərəfindən aşkar edilmişdir. Sonradan özbək və özbək-alman ekspedisiyaları tərəfindən təd ...

                                               

Çağaniyan

Bu vilayət Amudəryanın yuxarı yatağında yerləşirdi. Uygarlıq açısından Buxara və Səmərqənddən çox Bəlx şəhərinin təsiri altında olan bölgədə, islam fəthləri öncəsi Buddizm yayılmışdı. Suriya, Fələstin və İranı işğal edən ərəblər Mərkəzi Asiyaya d ...

                                               

Əfrasiyab (qədim şəhər)

Əfrasiyab - müasir Özbəkistanda bizim eradan əvvəl 500-cü il ilə 1220-ci illər arasında yerləşilmiş Səmərqəndın şimalında qədim bir məntəqədir. Bugün bir dağlıq çim höyük üzərində Əmir Teymurun arvadı Bibixanım məscidi yaxınlarındadır. Müdafiə mə ...

                                               

Xivə xanlığı

Xanlıq 1740-1746-cı illlər ərzində Nadir şah Əfşar tərəfindən işğal edilmiş və onun ölümünə qədər Əfşar dövlətinə tabe olmuşdur. 1839-1840-cı illərdə rus çarının icazəsi ilə Orenburq hərbi qubernatoru general V. A. Perovski Xivəyə yürüş etmiş, ik ...

                                               

Kabaç xatun

Ubeydullah ibn Ziyad 674-cü ildə Bəykəndi ələ keçirərək Buxara üzərinə yürüdü. O sırada Buxaranı Türk hökmdarı Bidunun dul arvadı Kabaç xatun idarə edirdi. Kabaç xatun çevrədəki türklərdən yardım istədiysə də, Türk birlikləri Ubeydullah qarşısınd ...

                                               

Məhəmmədəmin xan

Rəhimqulu xanın yerinə Xivə xanı olan qardaşı Məhəmmədəmin xan 1846-1855 qüvvətli bir orduyla təkrar Sarık türkmənləri üzərinə yürüdü; Cəmşidilərin də yardımı ilə türkmənləri ağır bir məğlubiyyətə uğratdı. Fəqət daha sonra onlara qarşı uyguladığı ...

                                               

Məmunilər

Xanədan adını, Samanilərin Gürgənç valisi Əbül-Abbas Məmun ibn Məhəmməddən alır. Qaraxanlıların 992-ci ildə Buxaranı işgalları sırasında Məmunun Samanilərə yardım etdiyi bilinməkdədir. Məmun Gürgənçdə oturur və Xarəzmin qərbini əlində saxlayırdı. ...

                                               

Osman Xoca

Osman Xoca - Özbək xalqının vətənpərvər oğlu, Şərqi Buxara Milli Hökumətinin qurucularından biri, Türküstan maarifçilərin öncüllərindən və Azərbaycanın ilk siyasi mühacir jurnalı olan "Yeni Qafqasiya"nın sahibi.

                                               

Özbək xanlığı

Uluğbəyin hakimiyyəti 1447-1449 uzun sürməmişdi. Bеlə ki, hələ 1428-ci ildə Batı xanın qardaşı Şеybanın nəslindən olan Əbülxеyr "Xan" еlan еdildikdən sonra 1431-ci ildə Gürgənci və Xarəzmi, 1447-ci ildə Sеyhun çayı ətrafındakı Sığnaq şəhərindən Ö ...

                                               

Özbəkistan tarixi

Özbəkistan Respublikası Orta Asiyada, Əfqanıstanın quzeyində yerləşən müstəqil Türk dövlətidir. Altay dil qrupuna daxil olan müxtəlif Türk tayfalarının bu ərazidə məskunlaşması prosesi hələ antik dövrlərdən başlanmışdır.

                                               

Paykənd

672-ci ildə Übeydulla ibn Ziyad Romintanı tutdu. Buxara təhlükə qarşısında qaldı. Onun qoşunu 674-cü ildə Amudərya sahillərinə çıxdı və Paykəndi tutdu. Ərəblər Buxaraya hücum etdib onu qarət etdilər. 675-ci ildə Übeydulla Xorasandan geri çağrıldı ...

                                               

Rəfi ibn Leys

Rəfi ibn Leys Əməvilər dövlətinin Xorasan valisinin törəməsi idi. Böyük mülkədar idi və Soqdianada yaşayırdı. O, Abbasilərə qarşı üsyan başlatdı və bu qiyam 4 il sürdü. Orta Asiyanın böyük şəhərlərini, Səmərqəndi, Buxaranı, Şaşı və digər yaşayış ...

                                               

Rəhimqulu xan

Allahqulu xanın 1842-ci ildə ölümündən sonra yerinə oğlu Rəhimqulu xan 1842-1846 Xivə taxtına çıxdı. Rəhimqulu xanın səltənəti ilə birlikdə ölkənin uzaq bölgələrində üsyanlar başladı. Bu üsyanlar içində Rəhimqulu xanı ən çox məşğul edənlər, Murğa ...

                                               

Soqdiana

Bizim eradan əvvəl VI əsrdə yazılı olaraq bilinən Soqdiana adı İran xalqı olan Soğdluların yaşadıqları bölgəni bildirir. Behistun yazılarında, I Dara Bizim eradan əvvəl 552 - 485 illər arasında İranı idarə etmiş olan imperator zamanında Soğdlular ...

                                               

Soqdianalılar

Miladdan öncə ikinci əsrdən Çində Tanq sülaləsinin sona çatdığı miladdan sonra X əsrə qədər İpək yolu ticarəti böyük faizlə Soğdluların əlindəydi. Bu çox geniş və vəhşi coğrafiyadakı yolçuluqların başarılmasında karvansaray sisteminin çox önəmli ...

                                               

Şaş vilayəti

"Çaç müasir Daşkəndin ən qədim adıdır. Dillərində "ç" çəsi olmadığına görə ərəblər onu "Şaş" şəklində yazmışlar. "Şaşkənd" sonralar "Daşkənd"ə çevrilmişdir. Şəhərin adını çin qaynaqları "Çö-Çi", "Çö-Şi", yaxud sadəcə "Şi" şəklində transkripsiya e ...

                                               

Şeybani xanlığı

Şeybani xanlığı - Çingiz xanın oğullarından Cucinin oğlu, Batının qardaşı Şeybanın sülaləsindən olan və Özbəkləri idarə edən Əbuülxeyir xan tərəfindən qurulmuş xanlıqdır.

                                               

Yueçji

Yueçji, ya da Roushi və ya Yüeçi antik bir Orta Asiya xalqıdır. Tarixçilərin çoxu Hind-Avropa kökenli olduqlarına və tarixi qaynaqlarda adı keçən Toxaristanlılarla Τοχάριοι qohum ola biləcəklərinə inanmaqdadır. Öncələri Xinjiangdaki Tarım hövzəsi ...

                                               

Mohenco-Daro

Mohenco-Daro sindhi dilində "Ölülər şəhəri" deməkdir. Bu qədim şəhərin yerləşdiyi ərazi Pakistan dövləti yarandıqdan sonra onun payına düşmüş və hazırda Karaçi şəhərindən 400 km şimaldadır. Əsrlərlə torpaq altında qalmış Mohenco-Daronun tapılması ...

                                               

Pakistan tarixi

Pakistanın bir dövlət kimi dünyanın siyasi xəritəsində öz yerini tapması 1947-ci ilin 14 avqustunda baş vermişdir. Belə ki, həmin tarixdə Britaniya Hindistanının daha çox müsəlmanlar yaşayan Qərbi Pəncab, Sind, Şimali-Qərb sərhəd vilayəti və Belu ...

                                               

Projektor əməliyyatı

Projektor əməliyyatı - Mukti-baxinidəki banqladeşlilərin üsyan ordusuna, Pakistanın Silahlı Qüvvələrinin gözlənilməz hücümün kod adıdır. Döyüşlər, Pakistan ordusunun əsgərlərinin əyalətin dinc əhaliyə qarşı amansız zülmü ilə seçilirdi.