Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 7




                                               

Sənai

Həkim Əbdülməcd Məcdid ibn Adəm Sənai Qəznəvi - böyük filosof, sufi şair, 1131 və ya 1141-ci ildə öldüyü bildirilir.

                                               

Əli ibn Yusif

1084-cü ildə Səbtədə Cəuta doğuldu. Əlmürabilər dövlətinin qurucusu Yusif ibn Taşfinin beş oğlundan biridir. Anası xristian bir cariyədir. Atası tərəfindən vəliəhd təyin edildi. Parlaq zəkasıyla diqqətləri üzərinə çəkdi və on səkkiz yaşında ikən ...

                                               

Bəhramşah Qəznəvi

1119-cu ildə Arslanşaha sadiq qalan Lahor hakimi Əbu Hatim Məhəmmədin üsyanı üzərinə Hindistana gedən Bəhramşah onu və 17 oğlunu öldürərək dövləti stabilləşdirdi. 1149-cu ildə Qəznəyə sığınmış olan Qütbəddin Məhəmməd Qurinin zəhərlənməsi Quriləri ...

                                               

I İmadəddin Zəngi

I İmadəddin Zəngi - həmçinin Zangi, Zengui, Zenki və Zanki kimi də adlandırılır. O, Oğuz türklərindən olan atabəy idi və Mosul, Hələb, Həma və Edessa qraflığını idarə etmişdir. Zəngilər sülaləsi adını məhz ondan almışdır. I İmadəddin Zənginin ata ...

                                               

Avraam ibn Əzra

Avraam ibn Əzra - Orta Əsr yəhudu şair, filosof və ilahiyyatçısı Mütəfəkkir fəlsəfə ilə də məşğul olmuşdur. O, fəlsəfəyə dair ayrıca əsərlər yazmasa da, öz təfsirlərində bu barədə fikirlərini təfsirlərində qeyd etmişdir. Bu düşüncələri araşdırark ...

                                               

Əbül-Üla Gəncəvi

Səlcuq türkləri Azərbaycana gələndən sonra XI-XII əsrlərdə, ölkənin Ərəb xilafətinə daxil olduğu illər ərzində toplanmış nəhəng elmi-mədəni potensialın istifadəsi üçün, elm və mədəniyyətin inkişafı üçün səmərəli sosial-iqtisadi şərait yaranmışdı. ...

                                               

III Böyük Mənuçöhr

III Mənuçöhr və ya Böyük Mənuçöhr - Şirvanşahlar dövlətinin on doqquzuncu hökmdarı, Şirvanşah I Əfridunun oğlu. III Mənuçöhr atası I Əfridunnin 1120-ci ildə vəfat etməsindən sonra taxta çıxmışdır. 40 il hakimiyyətdə olmuş III Mənuçöhr 1160-cı ild ...

                                               

II Məlikşah

Muizzəddin Məlikşah yaxud II Məlikşah - Böyük Səlcuq sultanı. Börkiyaruqun oğludur. Atası Börkiyaruq 1105-ci ildə öldükdən sonra uşaq yaşlarında sultan elan edilsə də əmisi Məhəmməd Təpər tərəfindən taxtdan salındı.

                                               

I Seyfəddin Qazi

1146-cı ildə Caber qalasının fəthi zamanı İmadəddin Zəngi öldürüldü. Atabəyin öldürülməsi böyük Zəngilər dövlətinin də parçalanması demək idi. Onun ölümündən sonra dövlət iki oğlu - Nurəddin Mahmud Zəngi və Seyfəddin Qazi arasında bölüşdürüldü. N ...

                                               

Fələki Şirvani

Fələki Şirvani 1108-ci ildə Şamaxı şəhərində anadan olmuşdur. XII əsrin I yarısında yazıb yaratmış Fələki Şirvani həm də dövrünün nüfuzlu münəccimlərindən, məşhur alimlərdən biri olmuşdur. Bir sıra mənbələrə əsasən əsl adı Məhəmməddir. Fələki gən ...

                                               

Əbülhəsən əl-Həsən ibn Əli

Fevral 1109-cu ildə Susədə doğuldu. Atasının ölümü üzərinə taxta keçdiyində hələ on iki yaşındaydı. Bu səbəblə dövlətin idarəsi Sandal əl-Xadim adlı siyasətdən anlamayan cahil bir məmlükün əlinə keçdi. Qısa bir müddət sonra idarədə gəvşəmə və çöz ...

                                               

Nurəddin Mahmud Zəngi

Nurəddin Mahmud Zəngi 1116-cı ildə Mosul şəhərində anadan olmuşdu. I İmadəddin Zənginin oğludur. 1154-cü ildən Dəməşqin əmiri idi. Səlahəddin Əyyubi atabəy Nurəddin Mahmud Zənginin diqqətini cəlb etmişdi. Ona görə də atabəy 17 yaşında olan Səlahə ...

                                               

Fəridəddin Əttar

Fəridəddin Əttar 1136-cı ildə Nişapurda anadan olub. Onun anadan olduğu tarixlə bağlı tədqiqatçılar yekdil rəyə gələ bilməyiblər. A.Knış bu tarixi 1119, Y.Bertelts isə 1150-ci il olaraq göstərir. Fəridəddinin "Əttar" təxəllüsü alması onun atadan ...

                                               

I Fridrix Barbarossa

I Fridrix Barbarossa - Hohenştaufen sülaləsindən Müqəddəs Roma imperiyasının ikinci imperatorudur. Sülalə bəzən dövri mənbələrdə əvvəllər Şvabiya hersoqları olduqları üçün Şvabiya sülaləsi və yaxud da Ştauferlər kimi qeyd olunur.Hohenştaufen süla ...

                                               

Ənvəri

Mühəmməd Vakidi 740-823 xəlifə Ömərin zamanında, təqribən 638-639 – cu illərdə ərəb ordusunun Ərməniyyəni Van gölü və ətrafı fəthi zamanı Ərciş Van gölü yaxınlığında yaşayan xristian oğuzlardan və onların məleykəsi Turunc xatundan və onun islamı ...

                                               

II İbrahim Buğra xan

İbrahim bin Əhməd xan Qaraxani - Şərqi Qaraxanilər dövlətinin xaqanı. 1130. ildə atası Əhməd Arslan xanın ölümündən sonra hakimiyyətə gəlmişdir. Hakimiyətini gücləndirmək və ara müharibələri bitirmək məqsədi ilə Qaraxitaylar dövlətindən kömək ald ...

                                               

Mücirəddin Beyləqani

XII əsr Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələrindən biri də Mücir təxəllüsü ilə şeirlər yazan Əbülməkarim Mücirəddin Beyləqanidir. Mənbələrin verdiyi məlumatdan belə anlaşılır ki, anası həbəş mənşəli olmuşdur. Şairin həyatı haqqinda məlum ...

                                               

Toğrul xan

O, kereit tayfasına mənsub idi. Nəsrani təriqətinə bağlıydı. Atası Kurcakuz-Buyuruq xan, babası Markuz-Buyuruq xan idi. Özü Van xan kimi tanınırdı. Szin Çin dövləti özünün köçəri qonşularını zəiflətmək üçün aralarında nifaq salır və daxili qarışı ...

                                               

I Vilyam (Siciliya kralı)

I Vilyam - Siciliyanın 2-ci kralıdır. Əslində kral olmağa hazır olmayan Vilyam özündən böyük bütün qardaşlarının ölümündən sonra məcbur taxta çıxmışdı.

                                               

Əlaəddin Təkiş

Əlaəddin Təkiş Xarəzmşah d.? - o. 1200) - 1172-1200-cü illər ərzində Xarəzmşahlar dövlətinin hökmdarı.

                                               

Şərəfəddin Tusi

Həyatına dair yetərli bilgi yoxdur. Nisbəsindən Xorasan bölgəsindəki Tus şəhərindən olduğu anlaşılır. Təbaqət kitablarında onunla ilgili olaraq verilən dağınıq və sınırlı bilgilərdən bir çox elm mərkəzini dolaşdığı, Mosul, Hələb və Dəməşqdə qaldı ...

                                               

Məhəmməd Cahan Pəhləvan

Məhəmməd Cahan Pəhləvan - Atabəylər dövlətinin ikinci hökmdarı, Atabəy Şəmsəddin Eldənizin oğlu, sərkərdə. 1175-ci ildə Atabəy Şəmsəddin Eldənizin ölümündən sonra taxt-taca sahib oldu. Atabəy Şəmsəddin Eldəniz 1175-ci ilin oktyabr-noyabr aylarınd ...

                                               

Rəziyyə Gəncəvi

Rəziyyə Gəncəvinin əsərlərinə XIV əsrdə Cəlaləddin Xəlil Şirvaninin tətib etdiyi "Nüzhətül-məcalis" adlı məcmuədə rast gəlindiyindən alimlər onun XII-XIII əsrlərdə yaşadığını təxmin edirlər.

                                               

Jerar de Ridfor

Jerar de Ridfor - 1184-cü ilin oktyabrından 4 oktyabr 1189-cu ilə qədər Tampliyerlər ordeninin böyük magistrı.

                                               

Nizami Gəncəvi

Nizami Gəncəvi – təxm. 1209, Gəncə) - Azərbaycan fars dilli poeziyasının klassiki, orta əsrlər şərqinin ən böyük şairlərindən biri, fars dilli epik ədəbiyyatın ən böyük romantik şairi, farsdilli epik poeziyaya danışıq dili və realistik stili gəti ...

                                               

I Levon

I Levon, Kozan, Kilikiya Erməni Çarlığı) - Kilikiya Erməni Çarlığının ilk kralı. 1198–1219-cu illərdə hakimiyyətdə olmuşdur. I Levon Kilikiya Erməni Çarlığının qurucusu hesab edilir. Siyasi baxımdan böyük uğurlar əldə etməsədə, daxil dövlətçilik ...

                                               

Sakson Qrammatik

Sakson Qrammatik və ya Sakso Qrammatik - Danimarka salnaməçisi, tarixşünası, teoloqu. O, on altı cildlik xronika olan "Danların əməlləri" nin müəllifidir. Onun motivləri Uilyam Şekspirin "Danimarka şahzadəsi Hamletin faciəvi əhvalatı" faciəsində ...

                                               

Sultan Qütbəddin Aybək

Türk kökənli olan Aybək əsir edilib Nişapur qazısına satıldı və burada mükəmməl bir təhsil aldı. Qazı ölüncə Qurlu sultanı Məhəmməd Quriyə qulam kimi satıldı və sultanın Dehlini yaxıb-yıxdığı 1193-cü il səfərinə qatıldı. Qurinin ən güvəndiyi sərk ...

                                               

II Qılınc Arslan

II Qılınc Arslan tam adı - İzzəddünya və din Qılınc Arslan ibn Məsud 1155 - 1192) - Rum sultanlığının sultanı.

                                               

Kuçluk xan

O, nayman tayfasına mənsub idi. Nəsrani təriqətinə bağlıydı. Atası Tayan xan uzun illər uluslarına rəhbərlik etmişdi. 1203-cü il qələbəsindən sonra Temuçinin Çingiz xanın torpaqları genişlənərək nayman torpaqlarına çox yaxınlaşmışdı. Nayman xanı ...

                                               

Sekkaki

Sekkaki - ö. 1229) - çağatayca yazan şair. Həyatının ilk dövrlərində metal işləmə sənətiylə məşğul olduğu üçün Sekkaki nisbəsiylə anılmışdır. Nisbəsiylə bağlı başqa fərziyyələrdə vardır. Böyük şair olmaqla yanaşı, eyni zamanda fiqh sahəsində də b ...

                                               

Stefan Nemaniç

II Stefan Nemaniç, Stefan Prvovençani kimi də tanınır - Raşka dövlətinin böyük jupanı və Nemaniçlər sülaləsindən olan ilk Serbiya kralı. O, Stefan Nemanyanın ikinci oğlu idi. Hökmdarlığının ilk illərində böyük qardaşı Vukan ilə taxt uğrunda mübar ...

                                               

Şunten

Şunten – adı məlum olan ilk Ryukyu hökmdarı. 1187-ci ildə Tenson sülaləsini devirərək hökmdar olmuşdur. 1166-cı ildə anadan olmuşdur. Versiyaların birinə görə məşhur samuray Miyamoto no Tametomo Okinavada olarkən Osato hakimi tərəfindən qarşılanm ...

                                               

Kaloyan

1168/1169-cu ildə İvan adı ilə doğulmuşdur. 1187-ci ildə Konstantinopolda girov yaşamış və oradan qaçmışdır. 1197-ci ildə qardaşlarının ölümündən sonra hakimiyyətə gəlmişdir.

                                               

III Toğrul

1175-ci ildə Atası Arslan şah Həmədanda ölüm ayağında olarkən İraq Səlcuq sultanlığının idarəsini Məhəmməd Cahan Pəhləvana tapşırdıqdan ona tapşırdıqdan az sonra vəfat edir. Atabəy, Arslan şahın 7 yaşlı oğlu III Toğrulu 1177-ci ildə sultanlıq tax ...

                                               

Leonardo Fibonaççi

Leonardo Fibonaççi, Pizalı Leonardo, Leonardo Pisano, - orta əsrlərin ən istedadlı riyaziyyatçısı olaraq qəbul edilən İtalyan riyaziyyatçı. Fibonaççi müasir dövrdə ən çox Hind-Ərəb saylarını Avropaya gətirməsi ilə və XIII əsrin əvvəllərində yayım ...

                                               

Şota Rustaveli

Şota Rustaveli - XII əsr gürcü xalqının dahi şairi, Gürcüstan ədəbiyyatının böyük yazıçılarından birdir. Onun yazdığı "Pələng dərili cəngavər" gürc. ვეფხისტყაოსანი - Vepkhistkaosani dünya poeziyasının ən parlaq nümunələrindəndir.

                                               

Tacəddin Məhəmməd Urməvi

Tacəddin Məhəmməd Urməvi Bağdadda yaşamış, Şərəfiyyə mədrəsəsində dərs dеmişdir. Zəkəriya Qəzvini və Əbdürrəşid Bakuvi onun öz zəmanəsində dinin əsaslarını, hüququ, hikməti və ədəbiyyatı misilsiz şəkildə bildiyini göstərmişlər. Tacəddin Urməvi ir ...

                                               

Şeyx Şəhabəddin Mahmud Əhəri

Şeyx Şəhabəddin Mahmud Əhəri Azərbaycanın tanınmış ariflərindəndir. İlk təhsilini Molla Həsən Əhəridən alıb. Sonra Təbriz şəhərinə yollanıb "Vəhdətiyyə Sürxab" mədrəsəsində oxuyub. Bu mədrəsədə üç dəfə qırxgünlük riyazət edəndən sonra Socasa gedi ...

                                               

Qul Əli

Təkcə Nizaminin müasiri olduğu bilinən bu böyük şairin həyatı, hansı bölgədə doğulması barədə tarixdə heç bir məlumat yoxdur. Təxəllüsünün Qul olmasını isə belə izah etmək olar: "O, özünü xalqın qulu hesab edib. Əslində bütün orta əsr şairləri şe ...

                                               

Sədi Şirazi

Sədi – orta əsrlər fars ədəbiyyatının, qəzəl janrının ən görkəmli nümayəndələrindən biri. Sədinin əsərləri dünya ədəbiyyatında həm bədii keyfiyyəti, həm də daşıdığı dərin ictimai-sosial əhəmiyyətinə görə yüksək qiymətləndirilir.

                                               

Şəms Təbrizi

Şeyx Şəms Təbrizi - mənşəcə Azərbaycan türklərindən olan dünyaca məşhur sufi alim və şair. Ustad Şəms Təbrizi həm də Mövlana Cəlaləddin Ruminin mürşidi hesab edilir.

                                               

I Əlaəddin Keyqubad

I Əlaəddin Keyqubad, sultan I Qiyasəddin Keyxosrovun oğlu. Hakimiyyətdə olduğu dövrdə inşa etdirdiyi və çoxu bu günə qədər gəlib çatan tikililərə, idarəçilik bacarığına, başçısı olduğu dövlətə qazandırdığı hərbi qüdrətə görə dünya miqyasında ən t ...

                                               

II İvan Asen

1207-ci ildə Qaliç-Volin knyazlığına qaçmış, 1218-ci ildə onların köməyi ilə hakimiyyəti əlinə almışdı. İvanın ilk siyasəti müttəfiqlər qazanmaq olmuşdu. Belə ki, qızı Mariyanı Epir despotluğunun hökmdarı Teodorun qardaşı Manuel Dukasla evləndirm ...

                                               

İoann Kantakuzin (pinkern)

İoann Kantakuzin - Frakesiya femasının qubernatoru, duka və pinkern. O, 1249-cu ildə Nikeya imperatoru III Duka İoann Vatas tərəfindən Rodos hakimi İoann Qavalasın orada olmadığı dövrdə adanı işğal edən və nəzarəti ələ keçirən genuyalılara qarşı ...

                                               

Zülfüqar Şirvani

Zülfüqar Şirvani - Azərbaycan şairi, alimi. Zülfüqar Şirvaninin fəaliyyəti XIII əsrə təsadüf edir. Bu Azərbaycan alimi, şir və mütəfəkkiri poetika, məntiq, fəlsəfə sahələrində məşhur idi. Zülfüqar Şirvaninin fəlsəfi görüşləri onun 10 min beytdən ...

                                               

III Duka İoann Vatas

III Duka İoann Vatas - Nikeya imperatoru. III İoann müvəffəqiyyətli bir hökmdar idi. O, ordunu gücləndirmiş, səlibçiləri bir neçə dəfə məğlub etmiş, Avropada vuruşmuşdur. Bolqarlarla barışıq quran III İoann ölkənin daxili işlərinə böyük diqqət ye ...

                                               

Rusudan (Gürcüstan çariçası)

Rusudan - Gürcüstan krallığının Baqrationilər sülaləsindən olan çariçası. Çariça Tamar və David-Soslanın qızı. Rusudanın hakimiyyəti illəri Abxaziya və Gürcüstan tarixinin qızıl dövrünün sonunu əhatə edir.

                                               

Aybək

İzzəddin Aybək - Misir Məmlük dövlətinin qurucusu və ilk sultanı olan Qıpçaq bəzi qaynaqlara görə Türkman kökənli hökmdar. 1250 və 1257-ci illər arasında hökm sürmüşdü.

                                               

Ərtoğrul Qazi

Ərtoğrul Qazi və ya Ərtoğrul bəy - Osmanlı dövlətinin qurucusu Osman bəyin atasıdır. Anadolu Səlcuqlu Dövlətində ucbəyi, Qaracahisarın sahibi olmuşdur.