Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 379




                                               

Hallavar çayı

Hallavar çayı) - Ermənistanda, hazırki Loru vilayətinin) əsasən Hacı Qara və Hallavar kənd cəmiyyətləri ərazisində çay. Pəmbək çayının sağ qoludur. Ən böyük qolu Qaraçoban çayıdır. Mənsəbindən sol qolu Qaraçoban çayı ilə birləşdiyi məntəqəyədək H ...

                                               

Həkəri (çay)

Uzunluğu 113 km Şəlvəçayın mənbəyindən hesablandıqda 155 km, hövzəsinin sahəsi 2570 km 2 -dir. Kiçik Qafqazın Azərbaycan daxilində Tərtərçaydan sonra Bazarçayla birlikdə ikinci böyük çayıdır. Başlanğıcını Mıxtökən silsiləsinin cənub yamacından, Ş ...

                                               

Həsənsuçay

Uzunluğu 71 km, hövzəsinin sahəsi 352 km²-dir. Başlanğıcını Murquz silsiləsinin şimal yamacından 2660 m alır. Axımı qar 20%, yağış 32% və yer-altı 48% sulardan əmələ gəlir. Yağış suları çayda böyük daşqınlar əmələ gətirir. Çayın orta illik su sər ...

                                               

Hocazsu

Hocazsu, Hocazsuçay, Hoçaz çayı - Həkəriçayın sağ qoludur. Laçın rayonu ərazisindən axır. Mənbəyini Qarabağ vulkanik yaylasından alır. Yuxarı axımında İldırımsu, aşağı axınında Qaranlıqçay adlanır. Çay öz başlanğıcını Hocaztəpə dağından alır.

                                               

Xa-Çu çayı

Xa-Çu çayı mərkəzi Himalay dağları silsiləsinin cənub meyli hissəsindən öz başlanğıcını götürür. Çayın mənbəyi Comolxari rayonundan cənubda yerləşmişdir. Buzlaqlardan əmələ gələn bir sıra xırda çaylar əsasən bu çaya tökülürlər. Bundan sonra Xa-Çu ...

                                               

Xaçınçay

Uzunluğu 119 km, hövzəsinin sahəsi 657 km²-dir. Çay Qarabağ silsiləsinin Hacıyurd 2397 m, Uyuxlu 2316 m, Çiçəkli 2343 m və Alaqaya 2583 m dağlarından başlayan bulaqların birləşməsindən əmələ gəlir. Suyunu qar 26%, yağış 38% və yeraltı 36% sularda ...

                                               

Xemçik çayı

Xemçik çayı - Tuva Respublikasından axan çay, Yenisey hövzəsinə aiddir. Çayın uzunluğu 320 km, hövzəsinin sahəsi 27 min km²-dir. Orta su sərfiyyatı 119 m³/s-dir.

                                               

İj (Kama çayının qolu)

İj çayı Böyük və Kiçik İj çaylarının birləşməsi ilə formalaşır. Çay öz mənbəyini Udmur respublikasının İqrin və Yaşkur-Bodin rayonlarının sərhəddində yerləşən Kiçik Ovşor kəndindən götürür. Çay Tatarıstan və Udmur respublikaları ərazisində şimald ...

                                               

İli çayı

İli çayı - Çay başlanğıcını Çin ərazisindən götürərək Qazaxıstanın Almatı vilayəti ərazisindən keçərək Balxaş gölünə tökülür. Vilayətin və ölkənin iri çaylarındandır.

                                               

İlinka çayı (Çir)

İlinka çayı - Rostov vilayəti ərazisindən axan çay. İlinka çayı Çir çayının sağ qolunu təşkil edir. O isə öz növbəsində Don çayına tökülür. Çir çayının mənsənibə 228 km qalmış ona tökülür. Çyornaya çayının uzunluğu 12 kilometr təşkil edir. Hövzəs ...

                                               

İncəsu

İncəsu - Azərbaycan Respublikasının Qazax rayonunun İncə dərəsində və Qərbi Azərbaycanın Barana rayonunda çay, Kürün sağ qolu. Uzunluğu 44 km, hövzəsinin sahəsi 245 km.kvadratdır. İki dövlətin, Azərbaycan və Ermənistanın ərazisindən axır. Sahəsin ...

                                               

İndigirka

İndigirka - Saxanım şimal-şərqdə yerləşən çay. Çay Xalkan silsiləsindən başlayaraq 1726 km qət etdikdən sonra Şərqi Sibir dənizinə tökülür. Asiyanın şimal çaylarına xass olaraq şimala istiqamətlənir.

                                               

İnzer çayı

9-cu əsrin 2-ci yarısında Başqırdıstan çöllərinə, peçeneqlər gəlmiş, 10-11-ci əsrlərdə isə onları bu ərazidən Oğuzlar sıxışdırmışlar. 10-13 əsrlərdə müasir Başqırdıstanın ərazisi Volqa-kama Bolqarıstanın siyasi təsiri altında idi. 10-cu əsrdən ər ...

                                               

İrtış

İrtış - Çində, Qazaxıstanda və Rusiyada çay, Ob çayının əsas sol qol. İrtış çayının uzunluğu 4248 km təşkil edir. Ob çayı ilə birlikdə İrtış 1643 min km² hövzə genişliyi ilə Rusiyada birinci, Asiyada ikinci, dünyada isə altıncı ən geniş çaydır.

                                               

İşim çayı

İşim çayı - Qazaxıstan və Rusiya ərazisindən axan, İrtış çayının sol və ən uzun qolu. Çayın hövzəsinin sahəsi 177 000 km², uzunluğu 2450 km-dir. İllik su sərfiyyatı 76.0 kub. m³/san-dir. İşim çayı İrtış çayının sol qolu olaraq, onun 1016 km-liyin ...

                                               

İzar çayı

İzar çayı - Avstriyanın Alplarından Almaniya sərhəddindən başlanğıc götürərək, Bavariyanın cənub-şərqindən axaraq Dunay çayına tökülür. Çayın uzunluğu 291.50 km, hövzəsinin sahəsi isə 8962.29 km²-dir.

                                               

Japura çayı

Japura - Kolumbiya ərazisindən başlayan çay Kaketa adlanır. Braziliya ərazisindən axaraq Amazon çayının sol qolunu təşkil edir. Çayın uzunluğu 1930 km, hövzəsinin sahəsi 282000 km² təşkil edir. Başlanğıcını Mərkəzi And silsiləsindən götürür. Yuxa ...

                                               

Jurua çayı

Jurua - Amazon çayı nın sol qolunu təşkil edir. Uzunluğu 3280 km, hövzəsinin sahəsi isə 224 min. km² təşkil edir. Çayın məbəyi La-Montaniya Peru And öndağlığından başlayaraq şimaldan cənuba doğru axır. Sonradan Amazon düzənliyinə çıxır. Braziliya ...

                                               

Jurunea çayı

Jurunea çayı - Cənubi Amerikanın mərkəzində yerləşən çay. Braziliya ərazisindən axaraq Yapajos çayının sol qolunu təşkil edir. Çayın uzunluğu 960 km təşkil edir. Çay öz başlanğıcını Serra-dus-Paresis dağından başlayır və Braziliyanın az məskunlaş ...

                                               

Kaqayan çayı

Kaqayan çayı - Filippin arxipelaqının ən uzun və enli çayı. İzabela, Kaqayan, Kirino və Nueva Viskaya əyalətlərinin ərazilərini keçərək Luson adasının şimal-şərq hissəsi ilə axır. Çayın uzunluğu təqribən 505 km-dir.

                                               

Kama çayı

Kama - Rusiyanın Avropa hissəsindən axan çay. Volqa çayının sol və böyük qolu. Hazırda Kamanın uzunluğu 1805 km təşkil edir. Bununla belə Kuybışev su anbarının tikintisi ilə onun uzunluğu 2030 kilometrə çatmasına səbəb olmuşdur. Çay ümumilikdə 74 ...

                                               

Kamçatka çayı

Kamçatka çayı - Rusiyanın Uzaq Şərq regionunda, Kamçatka yarımadasından axan çay. Çay Sakit okeanına daxil olan Kamçatski körfəzinə tökülür. Çayın bəzi hissələri gəmiçilik üçün yararlıdır. Çay boyunca Milkovo, Klyuçi və Ust-Kamçatsk yaşayış məntə ...

                                               

Kamenka çayı

Kamenka - Rostov vilayəti ərazisindən axan çay. Mius çayınln sol qolunu təşkil edir. Çayın uzunluği 36.5 kilometrdir. Ən böyük qolu Makarovadır. Sahilində yerləşən ən böyük yaşayış məntəqəsi isə Ryajenoe kəndidir ki, buradada 2242 nəfər yaşayır.

                                               

Kamsala çayı

Kasmala çayı - Altay diyarından axan çay. Ob çayını sol qolunu təşkil edir. Çay öz başlançıcını iki su ayrıcı olan ərazidən götürü. Onun mənbəyi Altay diyarının Rebrixinski rayonu Podstepnoe kəndi ərazisində yerləşir. Çayın mənsəbi Obun qolu olan ...

                                               

Kanda çayı

Kanda çayı - Paytaxt Tokio regionunun ərazisindən axan, Yaponiyada yerləşən çay. Rəsmən I dərəcəli çay kimi təsnif edilir. Sumida çayının sağ qolunu əmələ gətirir. Çayın uzunluğu 24.6 kilometrə bərabərdir. Suaşıran hovuzun sahəsi 105 km²-ə bərabə ...

                                               

Kapuas çayı

Kapuas - çay İndoneziyanın Kalimantan adasında Qərbi Kalimantan vilayətindən axır. Adanın mərkəz və qərb ərazilərindən axaraq Cənubi Çin dənizi tökülür. Mənsəbdə delta əmələ gətirir. Çayın uzunluğu 1143 km təşkil edir. Çay sisteminin sahəsi 98 00 ...

                                               

Kas çayı

Kas çayı- Şərqi Sibirdə Krasnayarsk əyalətinin çayı olub, 1817 km yüksəklikdən Yenisey çayına tökülür. Qərbi Sibir düzənliyinin şərqindən axır. Çayın uzunluğu 464 km-dir. Hövzəsinin sahəsi isı 11200 кm²-dir. İllik su sərfi isə 53 m³/san-dir.

                                               

Katexçay

Uzunluğu 54 km, hövzəsinin sahəsi 620 km²-dir. Başlanğıcını Baş Qafqaz silsiləsindəki Quton dağından 3659 m alır. Çay sağdan Verketel uzunluğu 10 km Murovçay uzunluğu 12 km, kimi iki kiçik qol qəbul edir. İllik axımının 25%-ni qar, 22%-ni yağış, ...

                                               

Kauka çayı

Kauka - Kolumbiya ərazisindən axan çay. Uzunluğu 1130 km təkil edir, hövzəsinin sahəsi 80 000 km²-dir. Maqdalena çayının sol qoludur.

                                               

Kem çayı

Bu çay Rusiya Federasiyasının Krasnoyarsk əyalətindən axır. Çayın uzunluğu-356 km, hövzəsinin sahəsi isə 8940 кm²-dir.Qidalanmasında qarışıq mənbələrdəndir. Ancaq qar suları daha üstünlük təşkil edir. 1960-1993-cü illərin məlumatlarına əsasən Mix ...

                                               

Kerçik çayı

Bıstraya - Kerçik - Rusiya Federasiyasının ərazisindən axan çay. Don çayının qolu olan Aksay çayının sağ qolunu təşkil edir. Üstəlik həcminə görə onun ikinci qoludur. Çayın uzunluğu 64 km, hömzəsinin sahəsi isə 652 km² təşkil edir. Kerçik tipik ç ...

                                               

Ket çayı

Uzunluğu - 1621 km, hövzəsinin sahəsi - 94.2 min km²-dir. Başlanğıcını Ob-Yenisey su ayrıcısından götürür. Qərbi Sibir düzənliyi boyunca, Krasnoyarsk diyarı və Tomsk vilayətinin ərazisindən axır. Orlovka çayının axınından əvvəl çay dolama olaraq ...

                                               

Kəlbəcər rayonunun çayları

Kəlbəcər rayonu axar çaylarla zəngindir. Onlardan ən böyüyü Tərtərçaydır. Onun iri qolları Tutxun çayı, Lev çayı, Zəylik çayı, Keşdək çayı və Qaraağac çayıdır. Ayrım bölgəsinin çayları: Ayrım çayı, Dal Qılışlı çayı. Lev-Yanşaq bölgəsinin çayları: ...

                                               

Kiçik Yenisey

Kiçik Yenisey çayı - Tuva Respublikasında böyük bir çay, Yenisey hövzəsinə aiddir. Hövzəsinin sahəsi 58.700 km²-dir. Tuvan dilindən tərcümədə Kaa-Xem çayının adı "kiçik çay" deməkdir. Demək olar ki, bütün hövzəsi boyunca dağlıq ərazidən axır.

                                               

Kizçayı

Çay mənbəyi Oululampi gölündən götürür. Ladvayarvi, Kayslyayarvi, Virtalampi və Maynoyarvi göllərindən keçir. Top gölünə tökülür. Çayı uzunluğu 39 km, hövzəsinin sahəsi isə 373 km²-dir. Çayın qərb hissəsindən Kalevala-Tunqozera magistral yolu keçir.

                                               

Kodori çayı

Kodori və ya Kodor - Gürcüstanın şimalında Abxaziya ərazisindən axır. Çay Suxum şəhərindən 20 km cənub-şərqdə Qara dənizə tökülür. Kodori çayı öz başlanğıcını Qafqaz silsiləsinin Naxar aşırımına yaxın ərazidən götürür. Sərhəddə Qaraçay və Qrandra ...

                                               

Kolıma çayı

Kolıma - Saxa və Maqadan vilayəti ərazisindən axan çay. Çayın uzunluğu 2129 km təşkil edir. Bu məsafənin 1400 km Maqadan vilayətinin yerdə qalanı isə Yakutiya ərazisindən keçir. Çay hövzəsinin ümumi sahəsi 643.000 km² təşkil edir.

                                               

Korqazak

Korqazak - mirneral mənbə, bulaq, Yuryuzan çayının sağ qolu. Mənbə Karatau silsiləsindən başlayır. Başqırdıstan Respublikası, Salavat rayonu, "Yanqantau" istirahət düşərgəsindən 3 km cənubda, Komsomol kəndi yaxınlığında yerləşir. Mənbə respublika ...

                                               

Koysuq (Don çayı)

Koysuq Don çsyının mənsəbinə yaxın olan son sol axarlarından biridir. Don çayının keçmiş qoludur. Koysuq çayı başlanğıcını eyni adlı göldən götürür. Mənbə Batayskdan 3–4 km yuxarıda qərarlaşır. Dəmiryol körpüsünü keçdikdən, Rostov-na-Donu şəhərin ...

                                               

Köndələn çayı

Köndələnçay - Kiçik Qafqazın Çaxmaq silsiləsinin şərq yamaclarından bulaqdan başlayır. Köndələnçayının uzunluğu 89 km, hözəsinin sahəsi isə 594 km² təşkil edir. formalaşma şəraitinə görə Azərbaycanda formalaşan çaylar qrupuna daxil edilir. Xocavə ...

                                               

Krivaya çayı (Çir)

Krivaya çayı - Rostov vilayəti ərazisindən axan çay. Krivaya çayı Çir çayının sol qolunu təşkil edir. O isə öz növbəsində Don çayına tökülür. Çir çayının mənsənibə 221 km qalmış ona tökülür. Krivaya çayının uzunluğu 56 kilometr təşkil edir. Hövzə ...

                                               

Kuban çayı

Kuban çayı - Şimali Qafqazın Qaraçay-Çerkesiya və Adıqeya respublikaları, Stavropol və Krasnodar diyarları ərazisindən axan çay. Kuban Şimali Qafqazın iki böyük çayından biridir. O birisi Terekdir. Başlanğıcını, Elbrus dağının cənub-qərb ətəyində ...

                                               

Kumşak çayı

Kumşak çayı - Rusiya Federasiyasının Rostov vilayəti ərazisindən axan çay. Kumşak çayı Don çayının sağ qolunu təşkil edir. Çayın uzunluğu 121 km, hövzəsinin sahəsi isə 759 km² təşkil edir. Çay olduqca dayaz axara malikdir. Bu səbəbdən bəzi illərd ...

                                               

Kundryoçya çayı

Kundryoçya çayı - Rusiya Federasiyasının Rostov vilayəti və Ukraynanın Luqandk vilayəti ərazisindən axan çay. Şimali Dones çayının sağ qolunu təşkil edir. Üstəlik ona tökülən iri çaylardan biridir. Çayın uzunluğu 244 km, hövzəsinin sahəsi isə 232 ...

                                               

Kurp

Kurp - Terekin sağ qolu olub Şimali Osetiya və Kabardina-Balkariyada çaydır. Uzunluğu 50 km, hövzəsi 337 km²-dir. Ən böyük qolu Joronka çayıdır.

                                               

Kurtlak çayı

Kurtlak çayı - Rusiyanın Rostov və Volqoqrad vilayətləri ərazisindən axan çay. Çir çayının sağ qolunu təşkil edir. Çayın uzunluğu 150 kilometr, hövzəsinin sahəsi isə 2760 km² təşkil edir. Təpəli çöl ərazisindən axır. Vadisi elədə dərin deyildir. ...

                                               

Kür

Kür - Qafqazda çay. Uzunluğu 1515 km olub üç ölkənin, Azərbaycan, Türkiyə və Gürcüstanın ərazisindən axır. Kür öz başlanğıcını Türkiyənin şimal-şərqindəki buzlaqlardan götürür, Türkiyə və Gürcüstandan keçərək Azərbaycan ərazisinə daxil olur. Bura ...

                                               

Kürəkçay

Kürəkçay - Kürün sağ qoludur. Goranboy, Göygöl, Yevlax rayonları ərazisindən axır. Uzunluğu 186 km, hövzəsinin sahəsi 2080 km²-dir. Mənbəyi Murovdağ silsiləsinin şimal yamacından başlayır. Başlıca qolları sağdan, Goran, Ağsu soldan isə Korçay, Az ...

                                               

Kürmükçay

Uzunluğu 55 km, hövzəsinin sahəsi 562 km²-dir. Başlanğıcını Böyük Qafqazın cənub yamacından - Dağıstan sərhəddindən 2880 m alır. Künaxaysu və Hamamçayın birləşməsindən əmələ gəlir. Axımı, əsasən yeraltı 54% qar 38% və qismən də yağış.18% sularınd ...

                                               

Qandak çayı

Yuxarı axarlarında çay Kali-Qandak adını daşıyır. Himalay dağlarından başlanğıc götürür. Belə ki, Kali-Qandak Muztanq-Kxola və Kyuqoma-Kxola ilə də birləşir. Çayın hövzəsi Nepalın mərkəzi hissəsini əhatə edir. Çayın mənbəyində Mustanq krallığı ye ...