Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 352




                                               

Qırxlı oymağı

Nadir şah Avşar bu oymaqdan idi. mirza məhdi əstər abadi cəhan göşayə nadəri də yazib:ö büyük kişi qörxlü lardan di və qörxlü avşarlar dan di və avşar lar törkəmanlardan ki əski yaşayən yərləri türkistan miş. həmçinin düxtür nəvai büyüri ki nadir ...

                                               

Muğan qurultayı

Muğan qurultayı və ya Suqovuşan qurultayı - Hotaki-əfqanları zərərsizləşdirdikdən, Osmanlı və Rusiya tərəfindən zəbt olunmuş əraziləri geri qaytardıqdan və bununla da bütün Səfəvi ərazisində nəzarəti ələ aldıqdan sonra Nadir xan Əfşar bütün diqqə ...

                                               

Drangiana

Drangiana, Dranga - Əhəmənilər dövlətinin tarixi bölgəsi, eləcə də inzibati ərazisi. Drangiana Həmun gölləri hövzəsində, İranın daxili axarsız hövzəsində və Hilmənd çayının aşağı axarlarında yerləşən qədim tarixi-coğrafi vilayətdir. Bölgənin bir ...

                                               

Kiçik Midiya

Kiçik Midiya – Əhəmənilər imperiyasının vilayəti. Madaylar fars Əhəmənilər sülaləsi tərəfindən devirildikdən sonra Midiya dövlətinə tabe olan ərazilərin böyük bir hissəsi Əhəmənilərin əlinə keçdi. İlk Əhəmənilər dövründə müasir Azərbaycan ərazisi ...

                                               

Abdulla Mustovfi

Abdulla Mustovfi 1877-ci ildə Tehran şəhərində anadan olmuşdu. Atası Hacı Mirzə Nəsrulla Mustovfi və anası Zibəndə xanım idi. Mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı. Sonra Tehran Darülfünununda siyasi elmlərə yiyələnmişdi. Müzəffərəddin şah Qacarın hak ...

                                               

Məhəmməd Balami

Məhəmməd Balami, eləcə də Balami-e Küçek - Samani hökmdarı II Nasirin vəziri Əbülfəzl Məhəmməd Balaminin oğlu. Samani I Əbdülmalikin 954 - 961 hakimiyətinin sonunda vəzir təyin edilir və sonrakı hökmdar I Mənsur İbn Nuhun 961 - 976 vaxtında həmin ...

                                               

Məhəmməd Kazım

Məhəmməd Kazım 1720-ci ildə anadan olmuş, əvvəllər Nadir şahın qardaşı, Azərbaycan hakimi İbrahim xanın katibi və xidmətçisi olmuş, sonralar Mərv şəhərinə dəvət olunub, yerli hakimin vəziri olmuşdur. Həmin illərdə Məhəmməd Kazım "Dünyanı bəzəyən ...

                                               

Zeynəddin Qəzvini

Zeynəddin bin Həmdullah əl-Qəzvini XIV əsrin İran tarixçisidir, Həmdullah Qəzvininin oğludur. O, atasının "Tarixi-qozide" əsərinə 1341-1392-ci illərdə Azərbaycanda və İranda baş vermiş tarixi hadisələrin təsvirini artırmışdır. Əsərdə bu dövrün ba ...

                                               

Ağcaqoyunlu oymağı

Аğcаqоyunlu oymağı - Qacar elinin böyük qollarından biri. Bu оymаq Ağqoyunlu tаyfа ittifаqınа dахil idi. Аğcаqоyunlulаr Sultаn Yаqub bəy Bаyаndurun ölümündən sоnrа Rüstəm mirzəyə tərəfdаr çıxmışdılаr. Аğcаqоyunlu-Qаcаrlаr Аğqоyunlulаr dövlətinin ...

                                               

Eila Qacar

Şahzadə Eila Qacar-Hamuda - Qacarlar dövlətinin sonuncu şahı Sultan Əhməd şah Qacarın nəvəsi, Firudin mirzə Qovanlı-Qacarın qızıdır. Hazırda İsveçrənin Cenevrə şəhərində yaşayır.

                                               

Əmiraslan xan Məcdüddövlə

Məhəmmədqasım xanın dördüncü оğlu Əmiraslan xan Tehran şəhərində anadan оlmuşdu. Mükəmməl ailə təlim-tərbiyəsi, təhsili almışdı. Əmidülmülk və Məcdüddövlə ləqəblərini daşıyırdı. Əmiraslan xan Təbriz şəhərində şahzadə Məhəmməd mirzənin sarayında p ...

                                               

Əmirsüleymanilər

Məhəmməd xanın üçüncü оğlu Sülеyman xan 1769-cu ildə Astrabad civarında dünyaya gəlmişdi. Mükəmməl mədrəsə təhsili almışdı. Nizaməddövlə, Еtizadəddövlə titullarını daşıyırdı. Ağa Məhəmməd şah Qacara xidmət еtmişdi. Sülеyman xan 1820-ci ildə vəfat ...

                                               

Fətəli mirzə Qovanlı-Qacar

Fətəli mirzə Rzaqulu mirzə оğlu 15 mart 1854-cü ildə Şuşa şəhərində anadan оlmuşdu. Ailə təlim-tərbiyəsi, təhsili almışdı. Rus оrdusunda xidmət еtmişdi. Xidmətə 22 may 1877-ci ildə Qafqaz lеyb-qvardiyasının 4-cü eskadronunda коrnеt кimi başlamışd ...

                                               

Qovanlı oymağı

Qovanlı oymağının tarixindən və nümayəndələrindən danışmazdan öncə adaçımına diqqətimizi yönəldək. Qacarlar haqqında rəvayətlərə əsasən, bu tayfa öz köklərini Çingiz xanın oğlu Kaan Lunun nəslindən götürmüşdür. Qacarların əcdadlarından biri öz oğ ...

                                               

Ziyadlı oymağı

Ziyadlı oymağının bir qolu Qarabağda, bir qolu İrəvanda, bir qolu isə Astrabadda məskunlaşmışdı. Tarixçi Məhəmməd Məsum ibn Xocəki-İsfahani "Xülasət əs-səyyar" adlı əsərinin "Ziyadoğlu nəsli və Gəncənin xüsusiyyətləri haqqında qısa məlumat" başlı ...

                                               

Həsənlitəpə

İranda, Qərbi Azərbaycan ostanında, Urmiya gölünün cənub sahilində, Sulduz vadisinin mərkəzində, Kadar çayının yaxınlığındakı Həsənli kəndi ərazisində yerləşir. Vadiyə giriş çətindir. Sanki hər tərəfdən əhatələnmişdir; o Qərbdən Zaqroş dağları, C ...

                                               

İzurtu

Tədqiqatçıların fikrincə İzurtu şəhəri Cənubi Azərbaycanda müasir Ziviyə şəhərinin yaxınlığında yerləşirdi. İzurtu da digər Manna şəhərləri kimi müdafiə xarakterli qala divarları ilə əhatələnmişdi. Şəhərdə iki və üçmərtəbəli binalar, eləcə də, gü ...

                                               

Mannalıların şəxs adları

Mannalıların şəxs adları – Mannalıların mixi yazılı mənbələrdə qorunaraq dövrümüzə çatmış şəxs adları. A m e k a – İranşünaslar bu adı farsca sayırlar. Q. Qeybullayev isə qeyd edir ki, bu ad türkcə amaq, omaq – qıvraq, xoş təbiətli, cəld, yaxşı ə ...

                                               

Matiyen

Matiyen, Matiyene, Mantiyen və ya Mantiyene - Güney Azərbaycanın qərbində padşahlıq adı idi. Strabon, Ptolemy, Herodot, Polibi və Böyük Plini də daxil olmaqla qədim tarixçilər Medianın şimal-qərbində yerləşən bir bölgəni təyin etmək üçün Mantiane ...

                                               

Teofor ad

Ön Asiyada bir çox tayfaların, Azərbaycanda isə arattaların, kutilərin, lulubilərin, kasların, daha sonra mannalar və madayların şəxs adlarının mənalarını və kökənlərini üzə çıxarmaq olduqca çətindir. Bunun bir neçə səbəbi var. Əvvəla bu etnoslar ...

                                               

Zamua

Zamua – Azərbaycan ərazisində, mərkəzləşmiş Manna dövlətindən qabaq mövcud olmuş kiçik çarlıqlardan biri. Zamuanın adı ilk dəfə II Adadnerari e.ə. 911-891 yazılarında zəbt etdiyi dövlətlər sırasında çəkilir. Artıq e.ə. IX əsrin əvvəlində burada b ...

                                               

Ziviyə dəfinəsi

Ziviyə - İranın Kürdüstan ostanının ərazisində, Manna dövlətinə aid arxeoloji abidə kompleksi. Ziviyə abidələri daha çox buradan tapılan dəfinə ilə məşhurlaşmışdır. Dəfinə, Saqqız yaxınlığında Ziviyə kəndinin sakinləri tərəfindən aşkarlanmışdır. ...

                                               

Mirzə Məhəmmədhəsən xan Həmədani

Mirzə Məhəmmədhəsən xan 1877-ci ildə Həmədan şəhərində anadan olmuşdu. Atası Mirzə İsmayıl Müstəşardır. İbtidai təhsilini molla yanında almışdı. Sonra mədrəsədə oxumuşdu. Fəridəddövlə ləqəbini daşıyırdı. Mirzə Məhəmmədhəsən xan Həmədani 1907-ci i ...

                                               

Nüsrət Hüseynov

Nüsrət Hüseynov Təbriz şəhərində anadan olmuşdu. Böyüyüb yaşa dolandan sonra Bakı şəhərinə köçmüş, neft mədənlərində çalışmışdı. Hümmət təşkilatına üzv yazılmışdı. 1906-1911-ci illərdə Təbrizdə məşrutə hərəkatına qoşulmuşdu. "Əbülhəsən bəy" kod a ...

                                               

Seyid Məhəmmədsadıq Təbatəbai

Seyid Məhəmmədsadıq Seyid Məhəmməd Təbatəbainin oğludur. 1916-cı ilin mart ayının ortalarınadək Milli müdafiə komitəsinin İsfahanda ortalarınadək Milli müdafiə komitəsinin İsfahanda qalmış başçılarından Süleyman mirzə İskəndəri, Seyid Məhəmmədsad ...

                                               

Seyidəli Muxtarzadə

1905-1911-ci illər İran İnqilabının və Cənubi Azərbaycanda Demokratik Hərəkatın rəhbərlərindən biri Muxtarzadə Seyidəli Əli oğlu İranda, Cənubi Azərbaycanın Urmuyə şəhərində 1872-ci ilin may ayının 19-da anadan olub. Muxtarzədə Seyidəli gənc yaşl ...

                                               

Cuğa şəhəri

Cuğa - Culfa rayonunun Gülüstan kəndindən şimal-qərbdə, orta əsrlərə aid yaşayış yeri, şəhər xarabalığı olan arxeoloji abidə. Tarixi mənbələrədə adı Böyük İpək Yolu üzərində olan mühüm ticarət qovşaqlarından biri kimi çəkilən Cuğa şəhərinin əhali ...

                                               

Məşəl savaşı

Səfəvi-Osmanlı müharibəsinin 1578-1590 gedişində Dağıstanda və Şirvanda Osmanlıların güclənməsi ayrı-ayrı yerli hakimlərin narazılığına səbəb olduğundan onlar hətta qızılbaşlarla ittifaqa girirdilər. Məsələn, Şamxal və Əbubəkr Mirzə Osman paşaya ...

                                               

Xacə Həsən Naxçıvani

Xacə Həsən Naxçıvani - İsgəndər bəy Münşinin "Tarixi aləmaraye Abbasi" əsərində yazdığına görə Səfəvi dövlət adamlarından biri olmuşdur. Axsaq Müşrif ləqəbi ilə məşhurlaşan Xacə Həsən Naxçıvaninin heç bir mənsəbi olmamasına baxmayaraq "məclis üzv ...

                                               

Məhəmməd Rza Bəy

Məhəmməd Rza Bəy - Səfəvilər dövlətinin diplomatı, dövlət xadimi. Səfəvilər dövlətinin IX hökmdarı Sultan Hüseynin hakimiyyəti dönəmində Fransada səfir kimi fəaliyyət göstərmişdir. Məhəmməd Rza Bəy Fransada olarkən ölkədə kral XIV Lüdovik hakimiy ...

                                               

Səfəvi-Moğol münasibətləri

Səfəvi-Moğol əlaqələri - XVI əsrin əvvəlindən başlamış, XVII əsrə qədər davam etmiş əsasən sülh və dostluqa müşahidə olunmuş əlaqələrdir. Səfəvi dövləti ilə Hindistan arasında yaradılan ilk əlaqələri Topal Teymurun nəvəsi və Əmir Şeyx ibni Əbu Sə ...

                                               

Səfəvilər dövlətinin bayraqları

Bayraq sözü, qədim türk dilinə aid" batrak” sözünün deformasiya olmuş formasıdır." Batrak” sözü də" batırmaq” sözündən yaranmışdır. Mahmud Kaşğari" Divan-i Lüğət-it Türk” əsərində" torpağa sancılan mizraq” nizə mənasını verən batraq bayraq kəlimə ...

                                               

Səfəvilər dövründə inzibati-ərazi vahidləri

Səfəvilər dövləti Orta çağda olmuş digər qurumlara görə çox kamil dövlət idi. Dövlət inzibati-ərazı baxımından əyalətlərə bölünürdü. Azərbaycan bu dövlətin tərkibində Cənubi Azərbaycan, Qarabağ, Şirvan və Çuxursəəd. Əyalətlərə mərkəzdən, şah tərə ...

                                               

Səfəvilər sülaləsi

Səfəvilər - indiki İran ərazisində olan Cənubi Azərbaycanda Şah sülaləsi, Səfəvi dövlətinin hökmdarları. XIV əsrin əvvəllərindən etibarən indiki İranın şimalındakı Ərdəbil bölgəsini və 1501-1722 və 1729-1736-cı illərdə indiki İranın bütün ərazisi ...

                                               

Zəndlər

Nadir şah Əfşarın ölümündən sonra isə İranda hakimiyyət uğrunda gedən mübarizə daha da kəskin xarakter aldı. Bu mübarizədə iştirak edən tərəflərdən biri Kərim xan Zənd idi. XVIII əsrin ikinci yarısında Kərim xan Zəndin İranda həkimiyyəti ələ alma ...

                                               

Qranada əmirliyi

Qranada əmirliyi və ya Bəni Əhmər dövləti - Əndəlus Əməvi dövləti süqut еtdikdən sonra Əndəlusda 1233-cü ildə mərkəzi Qranada şəhəri olan Qranada əmirliyi quruldu. Bu dövlət də Əndəlus əməviləri kimi еlm sahəsində çox irəli gеtmiş, dövrün ən yüks ...

                                               

Nasirilər sülaləsi

Nasirilər sülaləsi - İspaniyada hakimiyyətdə olmuş sonuncu ərəb və müsəlman sülaləsi. Əsası 1232-ci ildə I Məhəmməd ibn Nəsr tərəfindən qoyulmuş və 2 yanvar 1492-ci ildə, əmir XII Məhəmmədin hakimiyyəti dövründə birləşmiş Kastiliya və Araqon kral ...

                                               

Qədim Roma

Qədim Roma - əvvəlcə şəhər-dövlət, sonralar Avropanın qərb və cənub-şərq hissələrinin, Kiçik Asiyanın, Şimali Afrika sahilinin, Suriya və Fələstinin daxil olduğu dövlət. Rəvayətə görə, Roma şəhəri e.ə. 754/753 ildə Eneyin varisləri Romul və Rem t ...

                                               

Böyük pontifik

Böyük pontifik Qədim Romada Pontifiklər Kollegiyasında ən yüksək rahib rütbəsi idi. Bu rütbə Qədim Roma dinində ən mühüm mövqe olaraq qəbul edilirdi. Eramızdan əvvəl 254-cü ildə bu mövqeyə plebeylərin də gəlməyə başlamasına qədər, sadəcə patrisil ...

                                               

Desemvir

Desemvirlər - Qədim Romada - dövlətdə mənəvi və mülki mükəlləfiyətlərə malik on nəfərlik kollegiya ya şura. Bu cür onluqlu şura ta qədimdən mülki işlər üçün məhkəməni aparmaq və ona nəzarət etmək üçün çar yanında təşkil olunurdu. Ali kollegiya il ...

                                               

Diktator (Qədim Roma)

Diktator - Qədim Romada Roma Respublikası dövründə e.ə. V - I əsrin ikinci yarısına qədər ən çoxu 6 ay müddətinə, senatın qərarı ilə təyin olunmuş fövqaladə səlahiyyətli vəzifəli şəxs, magistrat. Təyinat proseduruna görə senat qərar verir: "Qoy k ...

                                               

İnterreks

İnterreks - Qədim Romada fövqaladə magistratura. Adından göründüyü kimi çar dövründən formalaşmış bir vəzifə olub, varis olmadıqda ən yaşlı on senattor arasından püşkatma yolu ilə 5 gün müddətinə seçilir. O, müddət bitənə qədər komisiya çağıraraq ...

                                               

Komisia

Komisia - Qədim romada xalq yığıncağı. Üç cür komisia mövcuddur: Kuriya komisiası - Qəbilə və tayfa sisteminə əsaslanan kuriyalar üzrə patrisiyaların məclisi və ya yığıncağı. Çar dövründə e.ə.VIII - VI müharibə və sülh o cümlədən çar seçılməsi mə ...

                                               

Konkubina

Cariyə - Qədim Romada kəniz ya odaliska, maddi və şəxsi çəhətcə asılı, və ya kölə olan daimi məşuqə ya aşna, "nikahdan kənar arvad", "yataq yığışdıran qadın", aşağı təbəqədən olan birgə yaşayışa cəlb olunmuş subay qadınlara deyilirdi. Bu münasibə ...

                                               

Kurul kətili

Kurul kətili - söykənəcəyi olmayan, qaydalara görə tuncdan və fil sümüyündən hazırlanmış "X" şəkilli ayaqları olan, xüsusi bir oturacaq. Qədim Romada kurul kətilinə malik hüququ ancaq konsullara, ali magitratlara aid olmuşdur. Beləliklə kurul kət ...

                                               

Kvestor

Kvestor - Qədim Romada magistrat ordinarlarından biri. İlk olaraq heçbir xüsusi səlahiyyətə malik olmayan konsulun ümumi köməkçisi kimi, fəaliyyət göstərən kvestor vəzifəsi, sonralar komisiya tribununa seçilməyə başladıqdan sonra iki sahə: cinayə ...

                                               

Qədim Roma mədəniyyəti

E.ə. 88-ci ildə diktator Sulla Apellikonun kitabxanasının Afinadan Romaya köçürülməsi nəticəsində Aristotelin əsərləri aşkar olundu və getdikcə onun fəlsəfı baxışları sönməz bir maraq obyektinə çevrildi. Bir çox elm sahələri tədqiqata cəlb olundu ...

                                               

Qladiator

Qladiator - Qədim Romada tamaşaçıları əyləndirmək üçün başqa bir qladiatorla, vəhşi heyvanlarla və ya cinayətkarlarla ölüncəyə qədər vuruşan döyüşçüdür. Bəzi qladiatorlar öz həyatlarını təhlükəyə ataraq könüllü döyüşə qatılırdılar. Ancaq qladiato ...

                                               

Lukresiya

Lukresiya - rəvayətə görə, gözəl və kəramətli bir romalı qadın, romalı patrisiya Tarkvini Kollatinin həyat yoldaşı və konsul Spuri Lukresi Trisipitinin qızı. Tit Livi yazırdı ki, Məğrur Tarkvininin üçüncü və kiçik oğlu Sekst Tarkvini tərəfindən k ...

                                               

Magistratura (Qədim Roma)

Magistratura - Roma Respublikası dövründə ali hakimiyyət orqanı. Bu ali hakimiyyət orqanı nümayəndəsi Magistrat adlandırılırdı. Bu ali orqana yol ənənəvi olaraq Cursus honorum ndan keçirdi. Magistraturalar: senzorlar. Ordinar seçkili Konsullar, P ...