Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 333




                                               

Azərbaycan etirazları (2020)

2020 Azərbaycan etirazları - 2020-cı il 14 iyuldan başlayan Azərbaycanda Ermənistan-Azərbaycan toqquşması zamanı verilən şəhidlərlə əlaqədar etirazlar.

                                               

Azərbaycanda hicabla bağlı etirazlar

Azərbaycanda hicabla bağlı etirazlar - 2010-cu ilin sentyabr ayından etibarən Azərbaycanda və əsasən paytaxt Bakıda hicabla bağlı bir sıra etiraz aksiyalarının keçirilməsi.

                                               

Azadıstan

Azadıstan - Cənubi Azərbaycanda Şeyx Məhəmməd Xiyabaninin liderliyi ilə 3 ay müstəqil olan qısa ömürlü dövlət.

                                               

Azərbaycan Milli Hökuməti

Azərbaycan Milli Hökuməti və ya 21 Azər Hərəkatı - 1945-ci ilin noyabr ayından 1946-cı ilin dekabr ayına qədər Cənubi Azərbaycanda fəaliyyət göstərmiş muxtar sosialist hökumət. AMH-nin paytaxtı Təbriz şəhəri olmuşdur. Cəmi bir il mövcud olmasına ...

                                               

Bakı Kommunası

Tərkibində bolşeviklər və solçular olan "Xalq Komissarları Soveti XKS 1918-ci ildə Bakıda mart soyqırımından sonra hakimiyyətə gəlirlər. Bu sovet 25 aprel 1918-ci ildə yaradılmışdır. Sovetin sədri o vaxt Qafqaz fövqəladə işləri üzrə icraçı və Bak ...

                                               

Girdiman knyazlığı

Girdiman knyazlığı - Qafqaz Albaniyasının Girdman vilayətində knyazlıq. VII əsrin əvvəllərində Albaniyanın Girdiman vilayətində Girdiman knyazlığı yaranmışdır. 591-ci il Sasani-Bizans müqaviləsinə görə Albaniyanın Girdiman vilayəti, eyni zamanda, ...

                                               

Qaraqoyunlular

Qaraqoyunlular - 1375–1468-cu illərdə Azərbaycan, Ermənistan, şərqi Anadolu və şimali İraq ərazilərini idarə etmiş oğuz tayfalarından ibarət tarixi tayfa ittifaqı. Van gölünün cənubunda məskən salmış Qaraqoyunlular XIV əsrin 70-ci illərindən Ərzi ...

                                               

Leq çarlığı

Leq çarlığı - III əsrin əvvəllərində Qafqaz Albaniyasının ictimai-siyasi həyatında mühüm rol oynayan bəzi vilayətlərdə ayrı-ayrı çarlıqların meydana gəlməsi müşahidə olunur. Tarixi mənbələrdə həmin dövrdə Albaniya ərazisində mövcüd olmuş iki qüdr ...

                                               

Muğan Müvəqqəti Hərbi Diktaturası

Muğan Müvəqqəti Hərbi Diktaturası - Bakı Kommunasının devrilməsindən sonra Muğanda Sentrokaspi Diktaturası və Lionel Denstervil dəstəyi ilə yaradılan diktatura. "Muğan hökuməti" antiazərbaycan siyasəti yeridir, denikinçilərin Cənubi Qafqazda ağal ...

                                               

Muğan Sovet Respublikası

1919-cu ilin martında silahlı üsyana artıq hazırlıqlar başlamış, apreldə baş vermiş bu üsyanda Lənkəran qırmızı qvardiyaçıları, Zuvandlı Balaməmmədin süvari partizan dəstələri, Pigəli Ələkbər Məmmədovun partizan dəstəsi, Boçarnikovun rəhbərlik et ...

                                               

Naxçıvanşahlıq

Naxçıvanşahlıq və ya Əbudüləfilər - X əsrin sonundan XI əsrin 60–cı illərinə kimi Azərbaycan ərazisində mövcud olmuş feodal dövlət. Naxçıvanşahlıq mənbələrdə Əbudüləfilər və Düləfilər kimi bilinən ərəb mənşəli sülalə tərəfindən idarə olunmuşdur.

                                               

Şəki hakimliyi

Şəki hakimliyi - təxminən XIV əsrin 84-cü ilindən başlayaraq 1551-ci ilə qədər, əsasən indiki Azərbaycan Respublikasının şimal-qərbində, qismən də indiki Gürcüstan Respublikasının şərqi və Rusiya Federasiyasının Dağıstan Respublikasının cənub əra ...

                                               

Georgiyevsk müqaviləsi (1802)

Rusiya hökmdarı I Aleksandr 1801-1825 atası I Pavel kimi, ilk illər Rusiyanın himayəsi altında Şimali Qafqaz birliyi yaratmağa çalışırdı. Onun tapşırığı ilə Sisianov xanlarla danışıqlar aparmağa başladı. Görüş yeri üçün Georgiyevsk şəhəri seçildi ...

                                               

Ariazantlar

Ariazantlar - Midiya tayfa ittifaqına daxil olmuş tayfalardan biri. Dyakonov bu tayfanın adını Ari və Avesta dilində zantu tayfa sözlərinə ayırmış və bütünlükdə onun Ari tayfası mənasını verdiyini yazmışdır. Lakin prof. Q. Qeybullayev qeyd edir k ...

                                               

Atropatena Arşakiləri

Atropatena Arşakiləri – Böyük Arşakilər sülaləsinin Atropatena dövlətində hakimiyyətdə olmuş qolu. Arşaklərin kiçik qolu Atropatenada II Artabanın oğlu Vanondan başlayaraq III Artaban və sonra gələn hökmdarlar Atropatenanın hərbi nöqteyi-nəzərdən ...

                                               

Atropatidlər

Atropatidlər – Atropatena dövlətində hakimiyyətdə olmuş türk mənşəli sülalə. Müstəqil Atropatena dövləti Atropatın başçılığı ilə e.ə. 328-ci ildə yaradılmışdır. Atropatın ölümündən sonra isə hakimiyyətə Artabazan keçmişdir. Atropatın əsasını qoyd ...

                                               

Buslar

Buslar – Midiya tayfa ittifaqına daxil olan tayfalardan biri. E. A. Qrantovskiyə görə, bu tayfanın adı İran dillərində buza – bihuşedici içkipivə sözündəndir. Q. Qeybullayev isə qeyd edir ki, buza sözü farsca yox, qədim türkcədir. "Müəllif fikirl ...

                                               

Eyvazlı soyu

Eyvazlı soyu öz adını Seyidli oymağının sakini Eyvazın adından almışdır. O, XVIII əsrdə Seyidli oymağında yaşamışdır. Eyvazın Həsən adlı yeganə övladı olmuşdur. Həsən 1788-1848 Seyidli oymağında yaşamışdır. Molla məktəbində oxumuşdur.O, Yetərlə e ...

                                               

Gəloxçu camaatı

Gəloxçu camaatı - Laçın rayonunda Mişni, Qarıqışlaq, Hacılar, Sadınlar, Qılıçlı, Quşçu, Sadınlar, Soyuqbulaq, Mayıs və başqa yaşayış məntəqələrini əhatə edir.

                                               

Hacılı camaatı

Hacılı camaatı - Cavanşir elinin böyük qollarından biridir. XVIII yüzildə Yağləvənd oymağının Gecəgözlü, Seyidəhmədli qolları, elin digər oymağı Köçərlinin bir budağı olan Mahmudlunun birləşməsi nəticəsində yaranıb. Bu camaat Qarabağ xanlığının y ...

                                               

Hacısamlı camaatı

Camaat öz adını Hacı Sam Şadılıdan alıb. Bəzi qaynaqlara görə, Hacı Sam Xorasanda ömür-gün sürüb. Hacı Samın Hüsən adlı oğlu vardı. Hüsən Xorasanda, Məşhəd dövrəbərində dünyaya gəlmişdi. Heyvandarlıqla məşğul idi. Müqəddəs Məkkəyi-Mükərrəmi ziyar ...

                                               

Kadusilər

Kadusilər Xəzər dənizinin cənub və cənub-qərb sahillərində, 39° və 37° şimal enlikləri arası, 48° və 50° şərq uzunluğu arası paralellərdə yaşayıblar. Bu bölgə təxminən, şimaldan indiki Azərbaycan Respublikası ərazisindən axan Kür çayından, indiki ...

                                               

Kaspilər

Kaspilər – Kaspianada yaşamış qədim etnoslardan biridir. Bu tayfanın adını ilk dəfə Herodot çəkmişdir. Tədqiqatçıların fikrincə Kaspilərin Midiyada və Albaniyada yaşadıqları yerlərin coğrafi koordinatlarını dəqiq müəyyən etmək çətindir. Tədqiqatç ...

                                               

Kazımbəyovlar

Kazımbəyovlar bəy nəslinə mənsubdur. Nəsil öz adını Kazım bəyin adından almışdır. Bu nəslin kökü Seyidli oymağının sakinləri ilə qan qohumluğu olan Çəmənli oymağına gedib çıxır. Çəmənli oymağında bu nəsil Hatəmxan ağanın nəsli kimi tanınır. Hatəm ...

                                               

Kəbirli eli

Kəbirli eli orta çağda oymaq kimi Cavanşir elinin tərkibində olub. Bilginlər arasında biçimlənən rəyə görə kəbirlilər Xəzər ulusuna qatılan Kəbər oymağının qalığıdır. XVII yüzildə Kəbirli oymağı Cavanşir elinin tərkibindən çıxaraq müstəqil elə çe ...

                                               

Kəngərli eli

Kəngərli eli - Azərbaycan türklərinin etnogenezində iştirak etmiş türk mənşəli tayfalardan biri. Eramızın ilk əsrlərindən, hələ Qafqaz Albaniyası ərazisində yaşadıqları qeyd olunan qədim türk tayfalarından biri də kəngərlərdir. Mənbələrdə bu tayf ...

                                               

Kərbəlayi Miralılar

Kərbəlayi Miralılar soyu Seyidli oymağının Seyidli oymağının sayılıb-seçi¬lən nəsillərindən biridir. Din xadimləri, tacirləri ilə tanınmış nəsil öz adını Kərbəlayi Miralının adından almışdır. Kərbəlayı Miralı XVIII əsrin ortalarında anadan olmuşd ...

                                               

Kimmerlər

Mənbələrin verdiyi məlumata görə kimmerlər Şimali Qara dəniz hövzəsindən köç edərək Azərbaycanda və Şərqi Anadoluda məskunlaşmşdılar.Herodotun yazdığına görə,e.ə. VIII əsrdə Şərqdən Qara dənizin Şimal çöllərinə-kimmerlərin ölkəsinə skiflər gəlmiş ...

                                               

Kolanı tayfası

Tədqiqatçıların mülahizəsinə görə, Kol, Kül, Gül qədim türklərdə" böyük” mənasında işlənmiş, bu söz toplum anlamında isə" çoxluq, böyük, el” mənalarını ifadə edir. Güman edilir ki," kul, kol” tayfa adı olaraq işlənmiş," an” şəkilçisini isə" yaşay ...

                                               

Qara keşiş nəsli

Qara keşiş nəsli - 19-cu əsrdə tərtib olunmuş Şəki xanlarının nəsil şəcərələrində Şəki xanlarının soy kökü ənənəvi olaraq Qara keşişə aparılıb çıxarılmış və Qara Keşişin oğlu Candarın 1444-cü ildə islam dinini qəbul edərək Şəki xanı olması göstər ...

                                               

Qarabörklülər

Qıpçaqlar, Monqol zəbtindən əvvəl də Sırdərya, İdil və Don arasında, Qafqaz və Krım dağlarında, Xəzərin şimal düzlüyü ilə bu günki Qazaxıstanın orta və şimal-qərb arasında yaşayıb bir çox türk tayfaları ilə qarışmışlar və İran, Suriya, Rusiya, Şə ...

                                               

Qaragözlülər

Qaragözlülər - əsasən İranın Həmədan ostanında yaşayan türkdilli tayfa. Səlcuqların dövründə Ön Asiyaya gəldikləri güman olunur. Qaragözlülərin adı mənbələrdə ilk dəfə XVI əsrdə çəkilir. XVIII əsrdə İran və Azərbaycanın ictimai həyatında aktiv iş ...

                                               

Qazılılar

Qazılılar Seyidli oymağının qədim nəsillərindən biridir. Bu nəsildən dini məhkəmə işlərinə baxan ruhanilər, şəriət hakimləri, nüfuzlu insanlar çıxmışdır. Qazılı nəsli Qarabağda bəy nəsli kimi də tanınmışdır. XVIII əsrin sonları XIX əsrin əvvəllər ...

                                               

Məmmədbəylilər

Məmmədbəylilər bəy nəslinə mənsubdur. Nəsil öz adını Məmməd bəyin adından almışdır. Bu nəslin kökü Seyidli oymağının sakinləri ilə qan qohumluğu olan Çəmənli oymağına gedib çıxır. Çəmənli oymağında bu nəsil Hatəmxan ağanın nəsli kimi tanınır. Hat ...

                                               

Midiya (bölgə)

Midiya, Güney Azərbaycanın orta və cənub bölgəsindəydi və Midiya Dövlətinin siyasi və mədəni mərkəzi olaraq tanınırdı. Əhəmənlər dövründə indiki Azərbaycan, Cənubi Azərbaycanı, İran Kürdüstanı və qərb Tabaristanı əhatə edirdi.Əhəmənlər hakimiyyət ...

                                               

Midiyalılar

Midiyalılar, Madalılar – – e.ə. 9-7 əsr aşur mənbələrinə görə İran yaylasının Xəzər dənizindən cənubda – təqribən, indiki Zəncan-Həmədan, Qəzvin-Tehran zonasında, həmçinin şərqə və cənub-şərqə doğru uzanan rayonlarda məskunlaşmış xalq. Midiyalıla ...

                                               

Molla Qurbanlı

Molla Qurbanlı soyu Seyidli oymağının nəsillərindən sayılır. Bu soy öz adını Molla Qurbanın adından almışdır. Molla Qurbanın atası Mədət Seyidli oymağında yaşamışdır. Molla Qurban Seyidli oymağında Kərbəlayi Qurban adı ilə tanınmışdır. O, Xanımla ...

                                               

Nəcəfqulubəylilər

Nəcəfqulubəyli nəsli bəy nəslinə mənsubdur. Nəsil öz adını Nəcəfqulu bəyin adından almışdır. Bu nəslin kökü Seyidli oymağının sakinləri ilə qan qohumluğu olan Çəmənli oymağına gedib çıxır. Çəmənli oymağında bu nəsil Hatəmxan ağanın nəsli kimi tan ...

                                               

Paratagenlər

Paratagenlər - Midiya tayfa ittifaqına daxil olan tayfalardan biri. İranşünaslar bu tayfanın İranmənşəli olduğunu yazırlar. Herodotun Paratagen kimi yazdığı etnonim Bortoğandır. Qədim türk dillərində boro – boz, toğan tuğan isə tərlan quşunun adı ...

                                               

Struxatlar

Struxatlar – Midiya tayfa ittifaqına daxil olan tayf.ardan biri. Bu tayfa iliin tədqiqatlarda irandilli sayılmışdır. Halbuki, bu etnonimin sonundakı xat komponenti skiflərdə Avxat, müasir türk xalqlarında sarkat və b. tayfaların adlarında da vard ...

                                               

Şadlı eli

Şadlı eli - Azərbaycan xalqının tarixində önəmli rol oynamış qurumlardan biridir. Soy-kökü haqqında müxtəlif mülahizələr var. Bəzi tarixçilər bu eli türk, bəziləri isə kürd əsilli sayırlar.

                                               

Şamlı (tayfa)

Azərbaycanda müxtəlif türk tayfalarının adını özündə yaşadan yaşayış məskənləri, toponimlər mövcuddur. Bunlardan biri də Azərbaycan Respublikasının Qəbələ rayonundakı "Şamlı" adıdır. Məlumdur ki, "Şamlı" Şimali Suriyadan gəlmiş türk tayfalarından ...

                                               

Şərifli soyu

Şərifli soyu Seyidli oymağının sayılıb-seçilən bəy nəslidir. Şərifli soyu kök etibarilə Seyidli oymağına mənsubdur. Bu soya Hüseyn bəyin övladları da deyilir. Soyun bəzi övladları Şərifli soyunun nümayəndələri kimi tanınır. Hüseyn bəy XVIII əsrdə ...

                                               

Haskel layihələri

Haskel layihələri - Antanta dövlətlərinin "Ermənistan" adlandırılan əraziyə ali komissar təyin etdikləri amerikalı polkovnik V.Haskel tərəfindən 1919 ilin sentyabrında hazırlanmış sənəd.

                                               

III Yoann (Sultaniyə yepiskopu)

III Yoann - 1377-ci ildə Naxçıvanın1398-ci ildən Sultaniyyə Yepiskopu olmuşdur. Doğum tarixi, yeri haqqında dövrünün mənbələri heçbir məlumat vermədikləri üçün bu haqda məlumat yoxdur.

                                               

Naxçıvan şəhərinin tarixi

Naxçıvan - Naxçıvan Muxtar Respublikasının paytaxtı olan bu şəhər, eyni zamanda tarixin müxtəlif dövrlərində Azərbaycan Atabəyləri və Naxçıvanşahlıq dövlətlərinin və Naxçıvan xanlığının da paytaxtı olmuş, vilayət və qəza bölgə mərkəzi kimi inkişa ...

                                               

Naxçıvan tüməni

Naxçıvan tüməni - H.Qəzvininin" Nüzhət əl qülub” əsərində verilmiş məlumatların təhlili göstərir ki, Naxçıvanın Eldənizlər dövründə mövcud olmuş vilayət statusu Hülakülərin idarəçiliyi dövründə ləğv edilmiş və Naxçıvan Azərbaycan vilayətinin tərk ...

                                               

Pereşinin məruzəsi

Pereşinin məruzəsi - Naxçıvan diyarının ərazisinin 1921-ci ildə muxtariyyətin qazanılmasından sonrakı dövrə nisbətən daha geniş olduğunu sübut edən tarixi sənəd. 1921-ci ildə hazırlanmış sənəddə sonralar Ermənistan SSR-in tərkibinə daxil edilmiş ...

                                               

Tallar

Naxçıvan əhalisinin etnogenezində xüsusi yeri olan tallar e.ə. III minillikdə Urmiya gölündən qərbdə, Kiçik Asiya və Araz ətrafı ərazilərdə məskunlaşmışlar. Onlar bu dövrdə qaynaqlara Sicilyadakı Sirakuz şəhərində tal tayfa adı kimi düşmüşlər. Qa ...

                                               

Urartuların Naxçıvana yürüşləri

Culfa rayonunun Xoşkeşin kəndi yaxınlığında aşkar olunan İlandağ Haçadağ kitabəsi İşpuini və Menuanın adını xatırladır, e.ə. 820-ci və 810-cu illərdə onların hərbi hücumları və qələbələrindən bəhs edir. Bu yazıya görə İşpuini və Menua Аrsiniе və ...