Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 331




                                               

Qazan çarlığı

1552-ci ildə Litva ilə müharibəni bitirən rus çarı III Vasili qüvvəsini Qazan xanlığına yönəldir. Sahib Gəray ruslarla toqquşmadan çəkindiyi üçün Osmanlıların vassallığını qəbul edir. Lakin Rusiya Osmanlılarla Qazan xanlığının bu razılığına qarşı ...

                                               

Katapult

Katapult - istənilən atıcı maşını xarakterizə edən yunan termini. Qədim yunan müəllifləri atıcı mexanizmləri burmaq sözündən olan "tormentum" adlandırırdılar.

                                               

Odri Hepbern ekranda və səhnədə

Odri Hepbern - 1948-1993-cü illərdə olduqca geniş kino, televiziya və səhnə fəaliyyəti olmuş tanınmış Britaniya aktrisasıdır. O, müxtəlif rəylərdə bütün zamanların ən gözəl qadınlarından biri hesab edilir. Aktrisa Amerika Film İnstitutunun AFI-ni ...

                                               

Avstriya kronu

Avstriya-Macarıstanın dağılmasından sonra, Avstriya və Macarıstan tərəfindən ortaq şəkildə idarə olunan Avstriya-Macarıstan bankı, Avstriya, Macarıstan və Çexoslovakiyanın ortaq pul vahidi olaraq qalan və digər ölkələrin tərkibinə girən ərazilərd ...

                                               

Avstriya-Macarıstan kronu

Avstriya-Macarıstan kronu - 1892 - 1918-ci illər arasında Avstriya-Macarıstan və həmçinin bu imperiyanın dağılması nəticəsində yaranan ölkələrin pul vahidi. 1⁄100 krona bərabər xırda pul valyutası ölkənin Avstriya hissəsində "heller", Macarıstan ...

                                               

Avstriya-Macarıstan quldeni

Avstriya-Macarıstan quldeni - 1858 - 1892-ci illərdə Avstriya və Avstriya-Macarıstan imperiyalarında pul vahidi.

                                               

Fiume kronu

Avstriya-Macarıstan imperiyasının dağılmasından sonra, Avstriya və Macarıstanın ortaq şəkildə idarə etdikləri Avstriya-Macarıstan Bankı Avstriya-Macarıstan kronunun emissiyasını davam etdirdi, hansı ki Avstriya, Macarıstan, Çexoslovakiya və digər ...

                                               

Polşa markası

Polşa markası - 1917 - 1924-cü illərdə Polşa və 1921 - 1922-ci illərdə Mərkəzi Litvanın pul vahidi. 100 fenigə bölünürdü. 1917-ci ildən Polşa Borc Kassası, daha sonra Polşa Xəzinəsinin Emissiya Ofisi tərəfindən buraxılırdı.

                                               

SSRİ rublu

SSRİ rublu - Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqının 1923-cü ildən 26 dekabr 1991-ci ilədək pul vahidi. RSFSR-in birinci rublları 1919-cu ildə kredit biletləri kimi buraxılıb. SSRİ əskinazlarının çoxunun dizaynını rus qravyoru və rəssamı İvan ...

                                               

Zaqafqaziya rublu

Mütəxəssislər dizayn və çap baxımından 1 və 10 milyard rublluq zakdenzak əskinaslarının 1923-1924-cü illərdə buraxılmış bütün zakdenzak əskinasların ən uğurlu olduğu qənaətindədirlər. Onların arxa tərəfində hündür sütun üzərində oturan sağ əlində ...

                                               

Azərbaycan arxeologiyası

Azərbaycan arxeologiyası - Azərbaycan ərazisində qədim daş dövründən başlayaraq Son Orta əsrlərədək böyük bir dövrü əhatə edən arxeoloji abidələr aşkar olunmuş və tədqiq edilmişdir. Azərbaycanın arxeoloji abidələrinin tədqiqi XIX əsrin 30-50-ci i ...

                                               

Araz (arxeoloji ekspedisiya)

Araz” Arxeoloji – Etnoqrafik Ekspedisiyası – AMEA Tarix İnstitutunun Naxçıvan şəhəri yaxınlığında, Araz çayı üzərində SES tikintisi zamanı su altında qalacaq arxeoloji abidələri tədqiq etmək məqsədilə 1968 – ci ildə təşkil etdiyi kompleks ekspedi ...

                                               

Astabad

Astabad - Naxçıvan şəhərindən 12 km cənub – şərqdə, Araz çayının sahilində yerləşən orta əsr şəhəri. Məşhur Azərbaycan filosof və şairi Fəzlullah Astabadi Nəiminin doğulduğu və yaşadığı şəhər.

                                               

Azərbaycanda eneolit dövrü

Eneolit – latın-yunan sözlərinin birləşməsindən əmələ gələrək, mis-daş dövrü deməkdir. Elmi ədəbiyyatda bəzən bu söz əvəzinə təmiz yunan termini xalkolit də işlədilir. Eneolit, bəşəriyyətin inkişafının bir dövrü, neolitdən tunc dövrünə keçid mərh ...

                                               

Azərbaycanda Sualtı arxeoloji qazıntılar

1968-ci il avqust ayının 9-da Azərbaycan Tarixi Muzeyində Xəzər dənizinin Azərbaycan sahili abidələrinin tədqiqi məqsədilə Sualtı Arxeoloji qrup yaradıldı. Muzeyin elmi əməkdaşı, arxeoloq Viktor Kvaçidzenin rəhbərlik etdiyi qrup 1968-1987-ci illə ...

                                               

Azərbaycanın ilk sakinləri

Azərbaycanın ilk sakinləri - qədim dövrlərdə coğrafi olaraq indiki Azərbaycan Respublikası ərazisində yaşayan insanlar. Azərbaycan alimlərinin Avropa alimləri ilə birlikdə apardığı elmi tədqiqatlar nəticəsində Azərbaycan ərazisində ibtidai insanl ...

                                               

Bayan qəbirləri

Bayan qəbirləri - Azərbaycan Respublikası Daşkəsən rayonunun Bayan kəndi yaxınlığında e.ə. I minilliyin əvvəllərinə aid qəbirlər. 1901-ci ildə aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı E.A.Resler 32 daş qutu qəbir tədqiq etmişdir. Ölülər əsasən böyrü ...

                                               

Bəyəhməd

I Bəyəhməd nekropolu Culfa rayonunun Bəyəhməd kəndindən cənub – qərbdə, dərəçayın hər iki sahilində yerləşən arxeoloji abidədir. Abidə hər tərəfdən hündür dağlarla əhatə olunmuşdur. Sahəsi 5000 m² – dir. Abidə 1989 – cu ildə ərazidə tikinti işlər ...

                                               

Borsunlu kurqanları

Borsunlu nekropolundakı kurqanlarının bir qrupu H.F.Cəfərov tərəfindən tədqiq edilmişdir. H.F.Cəfərov ayrı-ayrı qruplar halında cəmləşən kurqanları beş tipə bölünmüşdür. Kurqanların bəzisi kromlexlərlə əhatələnmişdir. Alim müəyyən etmişdir ki, ku ...

                                               

Buzeyir mağarası (Lerik)

Buzeyir mağarası Lerik rayonu erazisində olub, Talış dağlarının ən yüksək zirvəsində yerləşir. Düşərgə Zuvandçayın sol sahilində olub, dəniz səviyyəsindən 1640 metr yüksəklikdə, Zuvandçayın müasir yatağından 300-350 metr yüksəklikdə yerləşir. Buz ...

                                               

Ceyranlar düşərgəsi

Ceyranlar düşərgəsi - Qobustanda Kiçikdaş dağı ərazisinin düzən sahəsinin şimal-şərq hissəsində üzərində qədim qayaüstü təsvirlər saxlanmış 49, 49a və 49b nömrəli daşların arasında əmələ gəlmiş, sahəsi 12 kv. metrə bərabər kiçik, yarımörtülü sığı ...

                                               

Çaqqallıq təpələri

Çaqqallıq təpələri - Azərbaycan Respublikası Şabran rayonunun Aygünlü kəndindən 0.5 km. cənub-qərbdə, Samur-Abşeron kanalının hər iki sahilində Erkən tunc dövrünə aid yaşayış yeri. İki təpədən ibarətdir. Hündürlüyü 12 metr, sahəsi 2300 kv. metr o ...

                                               

Çaykənd dəfinəsi

Çaykənd dəfinəsi - Azərbaycan Respublikası Göygöl rayonunun Çaykənd kəndində tapılmış gümüş sikkə dəfinəsi. Dəfinə 2297 sikkədən ibarətdir. Sikkələr Osmanlı sultanları II Mehmet və II Bəyazid, Ağqoyunlu Rüstəm və Məhəmməd, Şirvanşah Fərrux Yasar ...

                                               

Didivan qalası

İrəvandan Qazaxa səmtlənən qədim karvan yolunun qırağındadır. Xalq arasında qalaya Koroğlu qalası da deyilir. Adını müxtəlif cür desələr, ayrı-ayrı mənalandırsalar da, Dədəban - dədə evi kimi izahı daha inandırıcıdır. Başqa fərziyyəyə görə "Didi" ...

                                               

Gavurqala (Ağdam)

Gavurqala - Azərbaycan respubliksı ərazisində erkən orta əsrlər dövrünə aid şəhər xarabalığı. Gavurqala şəhər yeri Ağdam rayonunun Boyəhmədli kəndi ərazisində yerləşir. Mərkəz hissəsi düz səthlidir. Ətraf ərazidən 6–8 m yüksəklidədir. Burada ilk ...

                                               

Gəmiqaya təpəsi

Gamigaya təpəsi Bakı-Tbilisi avtomagistralın sağ tərəfində, Birinci Şıxlı kəndinin yaxınlığında yerləşir.Təpənin sağ tərəfi uçurumdur. Təpənin zirvəsindən Kür çayına görüntü açılır.Gamigaya təpəsinin səthində qədim saxsı qabların parçaları və qır ...

                                               

Göytəpə Arxeoloji Parkı

Göytəpə - Gəncə-Qazax bölgəsində ən iri arxeoloji abidələrindən biri olan Göytəpə qədim yaşayış yeri Kür çayının sağ sahilinin orta axarında, Tovuz şəhərindən 10 km şərq tərəfdə yerləşir.

                                               

Güngörməz qalası

Güngörməz qalası rayon mərkəzindən 45 kilometr aralıdа yerləşir. Mənbələrə görə, bu yaşayış yerinin tarixi antik dövrdən XVII əsrə qədər olan böyük bir müddəti əhatə edib. Deyilənlərə görə, qala gün düşmədiyi üçün "Güngörməz" adlandırılıb. Düşmən ...

                                               

Xanməmmədli küp qəbirləri nekropolu

1973-cü ildə Zərdab rayonunun Xanməmmədli kəndinin cənub-qərbində meliorasiya işləri zamanı yerin 1.5 m dərinliyində küp qəbir aşkar olunmuşdur. F.Osmanov bu qəbiri e.ə. II – I əsrlərə aid etmişdir. Skelet yarımbükülü vəziyyətdə qoyulmuş, yanında ...

                                               

Xələc (arxeoloji abidə)

Xələc - Şərur rayonunun Xələc kəndindən 200 m cənubda, Araz çayının sol sahilində, eyni adlı dağın şimal yamacında yerləşən Eneolit dövrünə aid yaşayış yeri. Bütövlükdə Xələc yaşayış yeri e.ə. IV-III minillikləri əhatə edir.

                                               

Xocalı kurqanları

Abidə Xocalı yaxınlığındakı Tunc dövrü aid qəbiristanlıqdan ibarətdir. Xocalı-Gədəbəy mədəniyyətinin ən yaxşı öyrənilmiş abidələrindən biridir. Burada çox da böyük olmayan kurqanlar və kromlexlər aşkar olunmuşdur. Bu kurqanlarda tək və kollektiv ...

                                               

II Kültəpə

II Kültəpə - Naxçıvanda Çəhriçayla Naxçıvan çaylarının birləşdiyi yerdə, üç hektara yaxın sahəni tutan arxeoloji abidə. Naxçıvan. 2. Kültəpə. Naxçıvan və Urmiya bölgəsindəki bəzi yaşayış məskənləri Qədim Şərqin ilkin şəhər mərkəzlərisəviyyəsinə q ...

                                               

Kamiltəpə

Kamiltəpə - Azərbaycanın Ağcabədi rayonunun Yeni Qaradolaq kəndindən cənubda yerləşən eneolit dövrünə aid yaşayış yeri. 2009-cu ildə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası ilə Almaniya Arxeologiya İnstitutunun birgə əməkdaşlığı nəticəsində aparılan ...

                                               

Kükü abidələr kompleksi

I Kükü abidəsi Şahbuz rayonunun Kükü kəndinin girəcəyində, Küküçayın sağ sahilində yerləşən qədim yaşayış yeridir. Abidə iki hündür təpəni və onların ətəyini əhatə edir. I Kükü abidəsinin sahəsi 74 hektardan artıqdır. Abidədə aparılan kəşfiyyat i ...

                                               

Kültəpə yaşayış yeri (Beyləqan)

Beyləqan rayonunda orta əsrlərə aid yaşayış yeri. Aşağı Çəmənli kəndi yaxınlığında, kənddən 1.5 km qərbdədir. Araz çayının qədim yatağının sol sahilindəki Çardaxlı abidələrinə e.ə. III minillik – eramızın IX-XIII əsrləri daxildir. Hündürlüyü 3-3. ...

                                               

Kürsəngi küp qəbirləri nekropolu

Salyan şəhərindən 30 km şimal-şərqdə yerləşən," Kürün səngidiyi yer” mənasını verən və hündürlüyü 77 metrə çatan Kürsəngi palçıq vulkanı Cənub-Şərqi Şirvan düzündə ən iri palçıq vulkanıdır. Vaxtı ilə Kür çayının bu təpənin yaxınlığından keçməsi b ...

                                               

Qaratəpə yaşayış yeri

Abidə e.ə. I minillikdən orta əsrlərə qədərki dövrə aid yaşayış yeridir. Hündürlüyü 4 m, diametri 140 m, sahəsi 2 ha-ya yaxındır. Qazıntılar zamanı qalınlığı 4.6 m olan 3 mədəni təbəqə öyrənilmişdir. E.ə. VII-VI əsrlərə aid alt təbəqədə çiy kərpi ...

                                               

Qaratəpə yaşayış yeri və qəbiristanlıq

Kürdəmirin Sığırlı kəndindən 3 km şimalda yerləşən Qaratəpə yaşayış yeri və qəbiristanlıq tarixi abidəsi 2001-ci ildə AMEA-nın göstərişi ilə ölkə əhəmiyyətli abidə kimi aşkar edilərək qeydiyyata götürülüb. Abidənin ümumi ərazisi 5 hektardır. Əraz ...

                                               

Qarğalar təpəsi

Azərbaycanın Qazax rayonunda,Ağstafa dəmir yolu satansiyasından 4 km Şərqdə Qırılı kəndi ərazisində Eneolit dövrünə aid yaşayış yeri.Təpənin hündürlüyü 10 metrdir.Arxeoloji qazınyılar zamanı çiy kərpicdən hörülmüş dairəvi planlı yaşayış və təsərr ...

                                               

Qarnıyarıq yaşayış yeri

Qarnıyarıq yaşayış yeri Şahbuz rayonunun Kolanı kəndi yaxınlığında, Naxçıvançayın sol sahilində, dağ silsiləsinin çaya doğru uzanan hündür çıxıntısı üzərində yerləşir. Мədəni təbəqə uzun müddət təbii aşınmaya məruz qaldığından tamamilə dağılmışdı ...

                                               

Qırxçıraq yaşayış yeri

Qırxçıraq yaşayış sahəsi, Bakı- Astara magistral avtomobil yolunun 117-ci km-də, Salyan rayonu ərazisində, Xələc kəndindən cənub-şərqdə yerləşir. Burada 1960-cı ildən 2001-ci ilə kimi fasilələrlə qazıntı işləri aparılmışdįr. Arxeoloji araşdırmala ...

                                               

Qız qalası yaşayış yeri (Naxçıvan)

Qız qalası yaşayış yeri Aşağı Yaycı kəndinin cənub-qərbində, Uzunqaya dağ silsiləsinin Arpaçaya endiyi yerdə yerləşir. O, şərqdə Arpaçay vadisi və su anbarı ilə cənubda düzənlik sahə, şimal və qərbdə isə dağlarla əhatələnmişdir. Qız qalası yaşayı ...

                                               

Qobustan petroqlifləri

Qədim qobustanlıların hansı dildə danışmaları və ya ümumiyyətlə danşıb-danışmamaları elmdə mübahisə doğuran məsələlərdəndir. Lakin onlar özlərindən miras qoyduqları təsvirlər vasitəsiylə bu gün də özləri, yaşamları haqqında məlumat verməkdədirlər ...

                                               

Mahmudabad yaşayış yeri

Mahmudabad şəhəri Hülakü hökmdarlarından Sultan Mahmud Qazan xan tərəfindən salınıb. I-III əsrlərə aid qədim şəhər Bakı- Astara magistral avtomobil yolunun 113-cü km-də, Qırx Çıraq qəsəbəsi ərazisində yerləşir. Aparılan arxeoloji araşdırmalar nət ...

                                               

Mingəçevir kilsə kompleksi

Mingəçevir kilsə kompleksi – 1946–cı ildə Mingəçevir SES–in tikintisi zamanı aşkarlanmış IV-VII əsrə aid alban kilsə kompleksi. Kilsə qədim zərdüşti məbədinin özülləri üstündə inşa edilmişdir. Mingəçevir kilsə kompleksinə daxil olan məbədlər birn ...

                                               

Muğan Babazanlı abidələri

Bu yaşayış məskəni Ələt-Astara magistral yolunun tikintisi zamanı aparılan qazıntılar zamanı aşkarlanıb. Dörd hektara yaxın ərazini əhatə edən yaşayış məskəni Salyan rayonunun Çuxanlı və Şorkənd kəndləri ərazisində Babazənən adlı dağın ərazisində ...

                                               

Naxçıvan orta tunc dövrü mədəniyyəti

Naxçıvan orta tunc dövrü mədəniyyəti - E.ə. 3-2-ci minilliklərdə Naxçıvanda yayılan arxeoloji mədəniyyət. E.ə. 3-cü minilliyin sonunda Azərbaycanın cənub rayonlarında baş verən sosial-iqtisadi dəyişikliklər Naxçıvanı da əhatə etmiş və bu ərazidə ...

                                               

Nəhəcir abidələr kompleksi

Nəhəcir qalası Nəhəcir dağının coğrafi – strateji cəhətdən əlverişli olan hündür və sıldırım qayalı cənub hissəsi üzərindəki yastı sahədə e.ə. II minilliyə - I minilliyin əvvəllərinə aid qaladır. Qala 2001 – ci ildə Naxçıvan arxeoloji ekspedisiya ...

                                               

Oğlanqala (arxeoloji abidə)

Abidə Arpaçayın sahilindəki Qaratəpə dağında yerləşir. Oğlanqala yaşayış yerinin sahəsi 40 hektar, mədəni təbəqənin qalınlığı isə 3 metrdən artıqdır. Dağın şimal yamacları sıldırımlıdır. Digər yamaclar isə möhtəşəm müdafiə divarları ilə əhatələnm ...

                                               

Rustəpəsi

Rustəpəsi yaşayış yeri Şəmkir rayonunun Yeniabad kəndindən şimal-şərqdə yerləşir. Planda oval formalı, diametri 70 m, hündürlüyü 4 m olan təpədən ibarətdir. Arxeoloji qazıntı ilə bu təpədə qalınlığı 1.4 m-ə çatan eneolit dövrünə aid mədəni təbəqə ...