Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 254




                                               

Mikotoksinlər

Mikotoksinlər - kiflər tərəfindən sintez olunan və zərərli təsirlərə malik olan ikincili metabolitlər. Mikotoksinlərin təsiri ilə yaranan zəhərlənmələrə mikotoksikozislər deyilir.Mikotoksinlər bir çox əlamətlərinə görə antibiotiklərə oxşayırlar.B ...

                                               

Anaerob

Anaerob - oksigenə çıxış olmadıqda enerjini fosforilirallaşmış substrat nəticəsində alan orqanizm. Anaeroblar həm mikro-, həm makrosəviyyədə mövcud olan orqanizmlərin böyük qrupudur: makroorqanizmlər - göbələk, yosun, lentvari soğulcanlar, yumru ...

                                               

Ekstremofil

Ekstremofillər əsasən ekstremal şəraitdə yaşamalı və bu şəraitdə optimal inkişaf etməli olan tək hüceyrəli orqanizmlərdir. Ekstremofillər ekstremal mühitlərdə inkişaf edir, yerüstü mezofilik orqanizmlərin böyüməsi və çoxalması üçün tələb olunan o ...

                                               

Neytrofillər

Neytrofillər - 10-20 mkm diametrində, seqmentli nüvəli hüceyrələr. Onlar qanın leykositlərinin təxminən 70 % ni, qranulositlərinin isə 95 % ni təşkil edirlər. Neytrofillər cəmi 2 - 3 gün yaşayırlar və sonra isə apoptoza uğrayırlar.Neytrofoillərdə ...

                                               

Torpaq mikroorqanizmləri

Torpaqda mikroorqanizmlərin bir çox növləri – bakteriyalar, aktinomisetlər və göbələklər məskən salmışdır. Hesablamalar göstərir ki, çürüntülü torpağın 2-15 sm dərinlikdə olan qatının 1 qr torpağında 1-dən 10 milyarda qədər bakteriya, 20 milyon ş ...

                                               

Molekulyar biologiya

Molekulyar biologiya - biologiyanın bir bölməsi olub canlı orqanizmlərdə baş verən dəyişiklikləri molekulyar səviyyədə öyrənir. Digər bioloji elmlər xüsusilə də hüceyrə biologiyası, genetika, biokimya ilə sıx əlaqəlidir və bu sahələrin inkişafı n ...

                                               

Boom metod

Boom metodu nuklein turşusunu bioloji nümunədən təcrid etmək üçün bərk fazalı ekstraksiya metodudur. Bu üsul "nuklein turşularının silisium muncuqlara hopması" ilə xarakterizə olunur.

                                               

Boom(Bum) metod

Bum metodu nuklein turşusunu bioloji nümunədən təcrid etmək üçün bərk fazalı ekstraksiya metodudur. Bu üsul "nuklein turşularının silisium muncuqlara hopması" ilə xarakterizə olunur.

                                               

Neyron şəbəkələr

Neyron şəbəkələr - Çıxıntılar vasitəsi ilə impulsları ötürən neyronlar öz aralarında qarşılıqlı təsirdə olmaqla neyron şəbəkələr əmələ gətirirlər. Adətən neyron şəbəkələrin, strukturalarına və təyinatlarına görə fərqlənən üç əsas tipini göstərirl ...

                                               

Neyrofizika

Neyrofizika sinir sistemi haqqında molekulyar səviyyədə məlumat əldə etmək üçün fiziki texnikaların təkmilləşdirilməsi və istifadəsi ilə məşğul olan biofizikanın bölməsidir.Neyrofizika sinir sistemini öyrənmək üçün eksperimental biofizikanın yana ...

                                               

Paleontologiya tarixi

Paleontologiya tarixi canlı orqanizmlərin qalıqları əsasında Yer kürəsində həyatın yaranması şəraitini və onun inkişaf mərhələlərini öyrənir. Paleontologiya elminin əsas vəzifələrindən biri canlı orqanizmlərin inkişaf tarixinin öyrənilməsi ilə ba ...

                                               

Gənə

Gənə - tünd qırmızı qəhvəyində yastı oval 8 ayaqlı bir parazitdir. Məməlilər, quşlar və sürünənlərdən qan əmərək yaşayarlar. Bahar və yay mövsümündə yaşıllıq sahələrində vardırlar. Dişləmələri ağrısızdır. Bir neçə gün içində qaşıntı və ya gənənin ...

                                               

Koksidilər

Koksidilər - Sporlular və ya Apikompleksa lat. Apicomplexa tipinə aid olan ibtidai yarımsinfi. Koksidilər həyat dövriyyəsinin çox hissəsində hüceyrədaxili parazitdirlər. Əksəriyyətində cinsi və qeyri-cinsi çoxalmanın növbələşməsi gedir. İzoqomiya ...

                                               

Sitologiya

Sitologiya - hüceyrə haqqında elmdir. Sitologiyanın predmeti - çoxhüceyrəli heyvan və bitki hüceyrələri, həmçinin tək hüceyrəli orqanizmlər - bakteriyalar, ibtidai heyvan və bitkilərdirlər. Sitologiya həmçinin hüceyrənin quruluşunu və kimyəvi tər ...

                                               

Amitoz

Amitoz - bölünmə hüceyrə bölünmələr arasında enerji sərfinə görə ən səmərəli bölünmə üsulu hesab olunur. Mitoz bölünmədən fərqli olaraq, burada bölünmə vətərlərinin yaranması, xromosomların spiral halında burularaq yoğunlaşması, nüvə pərdəsinin i ...

                                               

Hüceyrə qılafı

Hüceyrə qılafı – meyvə və tərəvəzin toxumalarının hüceyrələrini əhatə edir. Qılaf protoplastın fəaliyyəti nəticəsində onun xaricində əmələ gəlir və protoplazmanın ayrılmaz bir hissəsinə çevrilir. Qılaf hüceyrəyə mexaniki möhkəmlik verir və protop ...

                                               

Xromoplastlar

Xromoplastlar - başqa plastidlərdən sarı, narıncı, qırmızı və qonur rəngləri ilə fərqlənirlər. Xromoplastlara daha çox tərəvəzlərdə, məsələn, qırmızı bibər, qarpız, pomidor və ərik, itburnu, üvəz kimi meyvələrdə rast gəlmək olur. Xromoplastlara s ...

                                               

Yarpağın hüceyrəvi quruluşu

Yarpağın hüceyrəvi quruluşu.Yarpağın hüceyrəvi quruluşu dedikdə yarpağın daxili quruluşu nəzərdə tutulur.Daxili quruluşa ağızcıqlar,yarpaq damarları aiddir. Yarpağın daxili quruluşu-yarpaq xaricdən şəffaf dəriciklə örtülmüş-dür.Bu onu xarici mühi ...

                                               

Fauna (zoologiya)

Fauna - müəyyən ərazi, rayon, ekosistem və ya biosenozun heyvan növlərinin məcmusu. Süxurların və ya çöküntü qatlarının arasında olan orqanizm qalıqlarının kompleksi də fauna adlanır. Bu və ya digər rayonun faunası müxtəlif heyvan qruplarından fa ...

                                               

Zoologiya muzeyi

Zoologiya muzeyi - heyvan kolleksiyalarının saxlandığı elmi və mədəni-maarif müəssisəsi. Zoologiya muzeyində sistematika, faunistika, zoocoğrafiya, dəyişkənlik, heyvanların müqayisəli morfolokiya və anatomiyası, eləcə də təkamül nəzəriyyəsinə dai ...

                                               

Zoologiya parkı

Zoologiya parkı - vəhşi heyvanları nümayiş etdirmək, öyrənmək və yetişdirmək məqsədi ilə onları bağlı və yarımbağlı şəraitdə saxlayan elmi-maarif müəssisəsi. Bəzi zoologiya parklarında ev heyvanları da saxlanır. Zoologiya parkı zoologiya bağından ...

                                               

Zooloqların ümumi qəbul olunmuş qısaldılmış soyadlarının siyahısı

Anderson - John Anderson zoologist 1833 - 1900 Alcock - Alfred William Alcock 1859 - 1933 Archbold - Richard Archbold 1907 - 1976 Appellöf - Adolf Appellöf 1857 - 1921 Ahl - Ernst Ahl 1898 - 1943 Alfaro - Anastasio Alfaro 1865 - 1951 Audebert - J ...

                                               

Daxili dinamiki tarazlıq qanunu

İlk dəfə olaraq N.İ.Reymers tərəfindən irəli sürülmüş bu qanun onunla izah olunur ki, hər hansı bir maddə, enerji, informasiya, ayrı-ayrı təbii sistemlərin dinamiki keyfiyyətləri bir-biri ilə o qədər sıx əlaqədə olurlar ki, onların hər hansı biri ...

                                               

Ekosistem

Ekosistem – bir-biri ilə və ətraf mühitlə sıx qarşılıqlı əlaqədə olan növlərin əmələ gətirdikləri davamlı, öz-özünü tənzimləyən sistemidir.

                                               

Ekosistemin komponentləri

Ekosistemin komponentləri abiotik və biotik olmaqla 2 hissəyə ayrılır. Biotik amillər öz növbəsində avtotroflar, produsentlər sadə qeyri üzvi birləşmələrdən üzvi maddələr yaratmaq qabiliyyətinə malik olanlar və heterotroflara mikrokonsumentlər fa ...

                                               

Mədəni ekosistemlər

Mədəni biosenozlar-insan tərəfindən yaradılan və ya onun intensiv təsiri altında olan ekosistemlər. Mədəni ekosistemlərə aiddir: məqsədli mədəniləşdirilmiş ekosistemlər: 1) süni salınan, ancaq insan tərəfindən nizamlanmayan ekosistemlər məs. meşə ...

                                               

Senoekosistem

Senoekosistem –, biogeosenoz, geoekosistem, geoekobiota, bioekos – biosenoza xas olan biosenoloji mühit, müəyyən edilmiş maddələr mübadiləsi, energiya axını və məhsuldarlıqla birlikdə həmin biosenoza uyğun elementar ekosistem. Qonşu ekosistemlərl ...

                                               

Aleksandr Bronyar

Aleksandr Bronyar - fransız kimyaçısı, farmasevt, mineraloq, mineralogiya professoru, geoloq, zooloq, botanik və paleontoloq. Fransız botaniki, paleobotanikanın banilərindən biri olan Adolf Teodor Bronyarın atası.

                                               

Antibiotiklər

Antibiotiklər - təbii və yarımsintetik olan, canlı hüceyrələrin artım və inkişafının qarşısını ala bilən heyvan və ya bitki mənşəyli maddədir. Çox az miqdarda digər mikroorqanizmlərə seçici toksik təsir göstərmək qabiliyyətinə malikdirlər. Ali bi ...

                                               

Trimetoprim/sulfametoksazol

Trimetoprim/sulfametoksazol, yaxud, ko-trimoksazol - müxtəlif bakterial infeksiyaların müalicə və profilaktikasında istifadə edilən antibiotik xassəli preparat. 6-da 1 hissəsi trimetoprim, 6-da 5 hissəsi isə sulfametoksazoldur. Yaxud, adi Trimeto ...

                                               

Optimum qanunu

Optimum - ekoloji amilin müsbət təsir gücü verilmiş orqanizmdir. Ekoloji amilin çatışmazlığı kimi izafi təsiri də fərdlərin həyatında mənfi nəticələrə səbəb olur. Belə ki, ekoloji amilin maksimal və minimal qiymətləri böhran nöqtələri adlanır. Bö ...

                                               

Tolerantlıq qanunu

Mühitin limitləşdirici amilləri növün arealını müəyyən edir. Əgər qarşılıqlı təsirdə olan amillər məcmusundan ibarət mühitdə kəmiyyətcə müəyyən minimumdan az və ya maksimumdan çox olan ekoloji amil varsa belə mühitdə orqanizmin fəal həyat fəaliyy ...

                                               

Nüvəlilər

Eukariotlar və ya Nüvəlilər - Hüceyrələrində nüvə olan canlı orqanizmlərin domeni. Bakteriyalar və Arxeyalardan başqa bütün orqanizmlər nüvəlidir. İşıq-optiki və elektron mikroskopları vasitəsilə müxtəlif bir və çoxhüceyrəli orqanizmlərin tədqiqi ...

                                               

Feodareylər

Daxili skeleti var. Əksər hallarda bədəni kürəşəkillidir. Bədəndən çoxsaylı, qismən anastomozlaşan psevdopodiyalar çıxır. Bir sıra əlamətlərinə görə onlar günəşkimiləri xatırladır, ancaq mərkəzi xitinoid kapsulunun olması ilə fərqlənirlər. Şüalıl ...

                                               

Rizomastiqida

Bir, iki və ya bir neçə qamçısı olan rəngsiz qamçılılardır. Ölçüsü 5-120 mkm arasında dəyişir. Rizomastiqidlər özlərində sarkodinlərin və qamçılıların əlamətlərini birləşdirirlər; yəni həm qamçıları var, həm də psevdopodiya əmələ gətirirlər. Nüvə ...

                                               

Hibrid (biologiya)

Mələz olaraq da bilinən hibrid, iki fərqli heyvanın və ya bitkinin birləşməsindən yaranan yeni növdür. Fərqli növlər arasında aparılan hibridlər nəsil verməz, qısır heyvanlardır. Eyni növlərin müxtəlif cinsləri arasındakı hibrirləşmə zamanı, məhs ...

                                               

Atavizm

Atavizm – müəyyən növə məxsus bəzi orqanizmlərdə keçmişdə onların uzaq əcdadında olmuş, lakin təkamül prosesində itmiş əlamətlərin meydana çıxması. Atavizmin əmələ gəlməsi bu əlamət üçün cavabdeh olan genlərin növün genomunda qalması sayəsində ba ...

                                               

Sinekologiya

Sinekologiya - ekologiyanın populyasiya və qruplaşmaların xarici və biosenoloji mühitlə əlaqəsini, onların mühit yaradıcı rolunu, populyasiya qruplaşmalarında gedən fizioloji prosesləri, o cümlədən fotosintezi, tənəffüs və transpirasiyanı öyrənən ...

                                               

Lou-fay

Lou-fay - adətən bir qeydin və ya ifanın qüsurları kimi qəbul edilən elementlərin, bəzən də düşünülmüş bir estetik seçim olan musiqi və ya istehsal keyfiyyətidir. Səs keyfiyyəti və musiqi istehsalı standartları onilliklər boyu inkişaf etmişdir, y ...

                                               

Azərbaycandakı uzunömürlülərin siyahısı

Azərbaycanda 90 yaşına çatmış insan uzunömürlü hesab edilir Dünya üzrə bu yaş həddi 100-dür. Azərbaycanda uzunömürlülərə xüsusilə dağlıq rayonlarda rast gəlinir. Əsasən Talış bölgəsində, İsmayıllı, Tovuz, Gədəbəy, Quba, rayonlarında üstünlük təşk ...

                                               

Dünyadakı uzunömürlülərin siyahısı

Dünya uzunömürlüləri - Dünya ölkələri arasında ən uzun ömür sürən qadınlar Honqkonqda yaşayırlar. Bu ölkədə qadınların orta ömrü 87 ildir. Qadınlar arasında orta ömür uzunluğuna görə sonrakı yerləri 86 illə Yaponiya və San Marino tutur. Fransa, İ ...

                                               

Lerik Uzunömürlülər Muzeyi

Lerik Uzunömürlülər Muzeyi - Lerikdə muzey Muzey 1991-ci ildən fəaliyyət göstərir. Dünya üzrə yeganə muzeydir. Muzeydə 168 yaşlı Şirəli Müslümov, 150 yaşlı Mahmud Eyvazov, 145 yaşlı Məcid Ağayev, 120 yaşlı Qızıl Quliyeva, 113 yaşlı Məhbubə Fətull ...

                                               

Skinhedlər

Skinhedlər haqqında ilk məlumatlara hələ 1960-cı illərdə İngiltərə musiqisində və mətbuatında rast gəlmək olar. Bu submədəniyyətin ilk adlarından biri "Hard Mods" idi. Keçən əsrin 60-cı illərinin skinhedləri başqa bir submədəniyyət olan modlara v ...

                                               

Uşaq ədəbiyyatı

Ədəbiyyatın digər sahələri kimi uşaq ədəbiyyatının da əsası uşaq folkloruna söykənir. Ancaq Azərbaycanda peşəkar uşaq ədəbiyyatının yaranması XX əsrin əvvəllərinə təsadüf edir. XX əsrin əvvəllərindən başlayaraq maarif və mədəniyyət sahəsində cidd ...

                                               

Bembi (cizgi filmi, 1942)

Bembi - 1942-ci ildə Uolt Disney şirkəti tərəfindən istehsal olunmuş cizgi filmidir, Disney studiyası tərəfindən yaradılmış sayca 5-ci cizgi filmi. İlk nümayişi 13 avqust 1942-ci ildə təqdimatı olmuş və 2 milyon dollardan artıq gəlir gətirmişdir. ...

                                               

Cücələrim (film, 1980)

Burada qayğıdan, sonsuz ana məhəbbətindən, tərbiyədən, həmrəylikdən və qarşılıqlı əlaqədən, dostluğun böyük gücündən danışılır. Filmin mənəvi-tərbiyəvi əhəmiyyəti vardır.

                                               

Çaqqal oğlu çaqqal (film, 1972)

Multiplikasiya filmində çaqqal acgözlük edib ələ keçirdiyi qəniməti canavarla yarı bölmək istəmir, ona görə də hiyləyə əl atır. Müəlliflər demək istəyirlər ki, acgözlük insanı hər cür sifətə salır, onu yaltağa çevirir. Yaltaq isə dostunu düşməndə ...

                                               

Çətin məsələ (film, 1988)

Cizgi filmində balaca quzunun başına gələn hadisələrdən danışılır. Quzu çox çətin məsələ həll edirdi. O, fikirləşə-fikirləşə gəlib canavarın pəncəsinə keçir. Canavar özünü itirməyib onu yemək istəyir. Lakin quzu şərt kəsir: əgər məsələni həll edə ...

                                               

Dambo (cizgi filmi, 1941)

Dambo - 1941-ci ildə Uolt Disney şirkəti tərəfindən istehsal olunmuş cizgi filmidir, Disney studiyası tərəfindən yaradılmış sayca 4-cü cizgi filmi. İlk nümayişi 23 oktyabr 1941-ci ildə təqdimatı olmuş və 950.000 dollardan artıq gəlir gətirmişdir. ...

                                               

De ki, məni sevirsən! (film, 1977)

Kinopovest cinayət axtarışı əməkdaşları tərəfindən qiymətli balıq növlərinin qeyri-qanuni ovlanmasının təhqiqindən, nəinki maddi, həm də mənəvi ziyan vuran brakonyerlərin ifşa olunub həbs edilməsindən danışır. Filmin gənc qəhrəmanları-dəniz sahil ...