Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 251




                                               

Sadə efirlər

SADƏ EFİRLƏR - üzvi maddə olub, ümumi formulu: R-O-R, Ar-O-Ar -dır. Quruluşu: a. simmetrik nüm.: R-O-R / dimetil efiri, dipropilefiri və s. b. qeyri simmetrik nüm.: R-O-R’ / metiletilefiri, etilizopropilefiri və s. Fiziki xüsusiyyətləri: Sadə efi ...

                                               

SEOKAR-2 katalizatoru

xarici görünüş: farfor şəkilli dairəciklər Pr 2 O 3 – 2.3% fraksiyanın tərkibi – 94%-dən az olmamalı qranulların ölçüsü – d=2.5-5mm Fe 2 O 3 – 0.2% fraksiyasının ölçüsü – d=2.5-0.5mm Na 2 O – 25%

                                               

Silikatlar

Silikatlar böyük mineral qrupunu əhatə edir. Onlar üçün mürəkkəb kimyəvi tərkib və kompleks elementlərin digərləri ilə izomorf əvəzlənməsi səciyyəvidir. Silikatların tərkibinə daxil olan əsas kimyəvi elementlər bunlardır: Si, O, Al, Fe2+, Fe3+, M ...

                                               

Silikogel

Qələvi metalların silikat məhlullarının oksidləşməsi mərhələsindən sonra qurudulmuş gel alınır: N a 2 S i O 3 + 2 H C l → 2 N a C l + H 2 S i O 3 ↓ {\displaystyle {\mathsf {Na_{2}SiO_{3}+2HCl\rightarrow 2NaCl+H_{2}SiO_{3}\downarrow }}} H 2 S i O ...

                                               

Sintetik qida boyaları

Sintetik qida boyaları Sintetik qida boyalar – elə üzvi birləşmələrdir ki, süni şəkildə sintez olunurlar. Təbii qida boyalarından fərqli olaraq sintetik qida boyaları bioloji aktiv deyillər, dadsız və vitaminsiz birləşmələrdirlər. Sintetik qida b ...

                                               

Sitoxromlar

Sitoxromlar - tərkibində dəmir olan zülallar aerob bakteriyalarda elektron daşınmasında iştirak edir. Bütün sitoxromların tərkibində dəmir porfirin saxlayan prostatik qruplar olur. Bu baxımdan onlar hemoqlobin və mioqlobini xatırladır. Katalitik ...

                                               

Sorbsiya prosesləri

Sorbsiya prosesləri Təbii və nəzəri tədqiqatlar əsasında müəyyənləşdirilmişdir ki,təbii alümosilikatlar əsasinda effektiv sorbentlər hazırlamaq mümkündür və onlar cox baha olan aktiv kömür əvəzinə tullantı sularının üzvi və qeyri-üzvi maddələrdən ...

                                               

Sulfoksidlər

Alitsiklik sulfoksidlərin adı, kükürd atomuna birləşən iki üzvi radikalın adının axırına" sulfoksid” sözünü əlavə etməklə düzəldilir, məsələn CH32SO – dimetilsulfoksid, C 2 H 5 2 SO – dietilsulfoksid. Tsiklik sulfoksidlərin adı müvafiq heterotsik ...

                                               

Tetrafenilporfirin

Tetrafenilporfirin - Qısaldılmış TPP və ya H 2 TPP özlüyündə sintetik, heterosiklik birləşmədir hansıki, təbii porfirinləri xatırladır. Porfirinlər- bunlar boyaq maddələri və kofaktorlardır ki, hemoglobin və sitoxromlarda təyin edilmişdir və xlor ...

                                               

Tetraxlormetan

Tetraxlormetan - Xlorüzvi birləşmədir, halogenalkandır, rəngsiz ağır mayedir, xloroformun iyinə bənzər iyə malikdir, Yanmır. zəhərlidir, suda həll olmur, əksər üzvi həlledicilərlə qarışır.

                                               

Təbii yanacaq

Qalıq yanacaqlar - mineral yanacaqlar olaraq da bilinər, hidrokarbon ehtiva edən kömür, neft və təbii qaz kimi təbii enerji qaynaqlarıdır. Qalıq yanacaqlar sənaye sahədə çox geniş bir istifadə sahəsi tapmaqdadır. Elektrik istehsalında, ümumiyyətl ...

                                               

Təbriz Neft-Kimya Sənayesi

Təbriz Neft-Kimya Sənayesi kompleksi - 408 hektar sahəni əhatə edir. Kompleksin fəaliyyətə başlaması üçün 1.05 milyrad dollar və 527 milyard rial vəsait sərf olunub. Layihə ilk öncə 1987 –ci ildə ölkənin büdcə qanununda öz əksini taparaq 1988-ci ...

                                               

Tənzimlənən radikal polimerləşmə

Tənzimlənən radikal polimerləşmə - Radikal polimerləşmənin yeni istiqamətlərindən olub əvvəlcədən məlum quruluşa və funksional imkanlara malik polimer və oliqomerlər, eləcə də, kompozitlər sintez etməyə imkan verir. TRP-nin özəlliyi ondan ibarətd ...

                                               

Toluol

Toluol ilk dəfə P.Platye tərəfindən 1835-ci ildə küknar qatranının qovulması zamanı alınmışdır. 1938-ci ildə A.Devil tərəfindən Tolu şəhərindən Kolumbiyaya gətirilmiş balzamdan ayrılmışdır ki, adını da bu şəhərin şərəfinə almışdır.

                                               

Topoloji izolyator

Topoloji izolyator – həcmin daxilində dielektrik olan, səthin üstündə isə elektriki keçirən xüsusi tip materialdır.Topoloji izolyatorun nümunəsi kimi çox incə civə təbəqəsi plyonkası və əvvəlcə laboratoriyada alınmış, sonra isə təbiətdə təsbit ol ...

                                               

Tüstüyə qarşı aşqarlar

Tüstüyə qarşı aşqarlar dizel mühərriyinin buraxdığı işlənmiş qazlardan gələn qara tüstünün emissiyasını azaltmaq üçün nəzərdə tutulmuşdur. Yanma kamerasında alovlanmadan əvvəlki mərhələdə yanacağın intensiv krekinqi baş verir, nəticədə his əmələ ...

                                               

Uranın fiziki-kimyəvi xassələri, izotopları və yataqları

1840-cı ildə fransız kimyaçısı E.Melkior Peliqo Liq tərəfindən uran atomu alınmışdır. onun 119.015 atom çəkisini təyin etmişdir. D.İ.Mendeleyev 1874-ci ildə özünün hazirladiği dövri sistemə əsaslanaraq onun atom çəkisini iki dəfə artırmışdır. E.R ...

                                               

Urotropin

Urotropin - politsiklik amin. Tibbdə beynəlxalq patentlənməmiş metenamin adı ilə tətbiq olunur. Sistematik adlandırmaya görə 1.3.5.7-tetraazotritsiklo-dekan, tarixi adı isə-urotropindir. Kimyəvi formulu C 6 H 12 N 4 Molyar kütləsi 140 q/moldur.

                                               

Vinilxlorid

Vinilxlorid havadan ağır, zəif xloroform iyli, rəngsiz qazdır, asanlıqla alışıb yanır. Vinilxlorid dixloretan, xloroform, efir, neft karbohidrogenlərində yaxşı, suda isə çox pis həll olur.

                                               

Yaşıl kimya

Yaşıl kimya- – kimyada bir elmi istiqamət olub, ətraf mühitə müsbət təsir edən istənilən kimya proseslərinin hər hansı bir təkmilləşməsidir. Elmi istiqamət kimi XX əsrim 90-cı illərində yaranmışdır.

                                               

АЩНЦ-3 katalizatoru

Qranulların ölçüsü – d = 2.5–5 mm Səthi sıxlıq, – 260 m²/q Selektivlik, – < 77% Xarici görünüşü – farfora oxşar diyircəklər Fraksiyasının ölçüsü – d = 2.5–5 mm

                                               

Arxivşünaslıq

Tarixin ölməz yaddaşı olmaqla keçmiş faktlar və hadisələrin mənbəyidir.Millətin,ölkədə yaşayan müxtəlif xalqların keçmişi kimi unikal dəyərləri qorumaq üçün arxivin yaddaş depoları var.Bu baxımdan arxiv təşkilatlarının və qurumlarının əməkdaşları ...

                                               

Kriptoqrafiya

Müasir kriptoqrafiyanın predmeti informasiyanı bədniyyətlinin müəyyən əməllərindən mühafizə etmək üçün istifadə edilən informasiya çevirmələridir. Kriptoqrafiya konfidensiallığı, bütövlüyə nəzarəti, autentikasiyanı və müəlliflikdən imtinanın qeyr ...

                                               

BİSS

BİSS - Avropa Yayım Birliyi tərəfindən inkişaf etdirilən bir nəşr şifrləmə sistemidir. Bu sistem inkişaf etdirilməyə əvvəl, keçici davamlı nəşrlər, peyk Xəbər keçişləri hər hansı bir şifrləmə olmadan peykə çatdırılırdı. Bu da uyğun əkibməyinlər i ...

                                               

Brute-Force hücumu

Brute-Force hücumu daxilində şifrə haqqında heç bir məlumat məlum deyil. Sadəcə bəlli bir ardıcılığın köməyi ilə şifrə sürətli məlumat axınının təsiri ilə qırılır. Bu hücum iki formaya bölmək olar: Əl ilə və ya Xüsusi şifrə ardıcılığı daşıyan fay ...

                                               

El-Qamal sxemi

El-Qamal sxemi - 1985-ci ildə Sahib El-Qamal tərfindən təklif olunmuşdu. Bu sxem elektron imza və şifrləmə üçün istifadə olunur. El-Qamal alqoritmi Diffie-Hellman alqoritminə əsaslanır. O, Diffie-Hellman alqoritmini iki alqoritm şəklində ifadə et ...

                                               

Heartbleed

Heartbleed - OpenSSL qoşulmalarında təhlükəsizliyi təmin edən" HeartBeat” funksiyasının işləməməsi halında yaranan güvənlik boşluğuna verilən addır. Boşluqla vasitəsi ilə serverlərin RAM-larında guya şifrlənmiş olan verilənlərin hamısının açılmas ...

                                               

MD5

MD5 – Verilənlərin tamlığını yoxlamaq üçün istifadə olunan alqoritm. 1991-ci ildə Massaçusets Texnologiya İnstitutunda Ron Rivest tərəfindən yaradılmışdır. Tək istiqamətli şifrləmə alqoritmidir. Daxil edilən verilənlərin ölçüsündən asılı olmayara ...

                                               

Steqanoqrafiya

Steqanoqrafiya -informasiyanın ötürülmə faktının özünü gizli saxlamaq yoluyla onun gizlicə ötürülməsi haqqında elm. Əski yunan dilində "gizlənmiş yazı" anlamına verir. Məxfi məlumatın məzmununu gizlədən kriptoqrafiyadan fərqli olaraq, steqanoqraf ...

                                               

Şifrləmə

Bu məqalə şifrləmə alqoritmləri haqqındadır. Əgər siz ümumi kriptoqrafiya haqqında məlumat əldə etmək istəyirsinizsə Kriptoqrafiya məqaləsinə baxın. Kriptoqrafiyada şifrləmə deyərkən məlumatın şifrlənməsi nəzərdə tutulur. Şifrli məlumat yalnız aç ...

                                               

Virtual xüsusi şəbəkələr (VPN)

VPN bağlantısi üzərindən istifadəçilər təhlükəsiz şəkildə informasiyanın ötürülməsini həyata keçirə bilərlər. Buna səbəb ötürülən informasiyanın adi qaydadan fərqli olaraq şifrələnmiş halda göndərilməsidir. Yəni VPN qurulmuş iki nöqtə arasında bi ...

                                               

Beynəlxalq vahidlər sistemi

Beynəlxalq Vahidlər Sistemi. Beynəlxalq Vahidlər sistemi 1960-ci ildə yaranmışdır. Sİ gündəlik həyatda eləcə də, elm və texnikanın bütün sahələrində istifadə olunan ən geniş yayılmış vahidlər sistemidir.

                                               

Etalon

Etalon - müəyyən edilmiş qayda ilə təsdiq edilmiş, yenidən istehsal və saxlanması üçün istifadə edilən fiziki ölçü vahidi. Etalon – 1)meyar, müəyyən edilmiş ölçü vahidinin dəqiq nümunəsi; 2)məcazi mənada: hər hansı bir şey üçün ölçü nümunəsi, müq ...

                                               

Metr sistemi

Metr sistemi - metr və kiloqramdan istifadəyə əsaslanan beynəlxalq onluq sisteminin ümumi adı. Axırıncı iki əsrdə vahidləri fərqlənən bir neçə metr sistemindən istifadə edilirdi. Müasir dövrdə beynəlxalq aləmdə Sİ sistemi qəbul edilib. Müəyyən öl ...

                                               

Metrologiya

Metrologiya - fiziki parametrlərin ölçülməsi, tələb olunan dəqiqliyin əldə edilməsi üçün istifadə edilən metod və vasitələr barədə elmdir. Eyni zamanda metrologiya - istehsal olunan məhsulların və proseslərin keyfiyyərinin əsasıdır. Elmi və texni ...

                                               

Ölçü vahidləri

Ölçü vahidləri - hər hansı ölçü nəticələrinin standarta uyğun təqdimatıdır. Ölçünün ədədlə ifadəsi ölçülənin vahid kimi qəbul edilən ilkin nümunəyə – etalona nisbətidir. Ölçü vahidinə nisbətin ədədlə ifadəsi ölçünün dərəcəsidir. Etalonlar tarixən ...

                                               

İndikator (ekologiya)

İndikator – Bu və ya digər mühit xüsusiyyətini göstərən bitki, heyvan, mikroorqanizm və biosenozlar. İndikator bitkilər müəyyən ekoloji şəraitlə sıx bağlı olub onların mövcudluğu şəraitə keyfiyyətcə qiymət verən göstərici sayılır. İndikator bitki ...

                                               

Suksessiya

Suksessiya - mühitin müəyyən hissəsindəki bir fitosenozun digəri ilə ardıcıl əvəz olunması. Suksessiya ilkin və ikincili olur. Qumluqları, qayalıqları tədricən bitki basması ilkin suksessiya, istifadəsiz kənd təsərrüfatı torpaqlarında bitki və he ...

                                               

Azərbaycan aqrar elmi (jurnal)

Azərbaycan Aqrar Elmi jurnalı Vestnik selʹskohozâjstvennoj nauki - ISSN:0205-69761968-ci ildə Azərbaycan SSR kənd Təsərrüfatı Naziriliyinin nəzdində "Kənd Təsərrüfatı Elminin Xəbərləri" adı ilə yaradılmışdır. Jurnalın təsisçisi Azərbaycan Kənd Tə ...

                                               

Azərbaycan ərazisində seysmoproqnoz müşahidələr (jurnal)

"Azərbaycan ərazisində seysmoproqnoz müşahidələri" - elmi jurnal Azərbaycan ərazisində seysmoproqnoz müşahidələri” elmi jurnalında AMEA Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzində il ərzində Azərbaycan ərazisində seysmologiya və zəlzələ proqnozu üzrə ...

                                               

Azərbaycan tədqiqatları (kitab)

"Jahrbuch Aserbaidschanforschung" - Almaniyada nəşr edilən illik elmi məcmuə "Jahrbuch Aserbaidschanforschung" 2007-ci ildən, ildə 1 dəfə çap olunan elmi-tədqiqat jurnalıdır. Jurnalın çap olunmasında əsas məqsəd Azərbaycanla bağlı tədqiqat aparan ...

                                               

Beynəlxalq Elmi Araşdırmalar Jurnalı

INTERNATIONAL JOURNAL OF ACADEMIC RESEARCH ISSN 2075-4124 Elmin müxtəlif sahələri üzrə tədqiqatların nəticələrini özündə əks etdirən "Int. J. of Academic Research" Beynəlxalq Elmi Araşdırmalar Jurnalı ayaşırı dərc olunan beynəlxalq elmi jurnaldır.

                                               

Bilim ve teknik (jurnal)

Elm və Texnika - Türkiyə Elmi və Texniki Araşdırma Təşkilatı‎nın 1967-ci ilin oktyabr ayından nəşr olunan aylıq jurnalı. Türkiyə Milli Təhsil Nazirliyi tərəfindən lisey və tayı məktəblərə; Türkiyə Baş qərargah Başçılığı tərəfindən Türkiyə Bilim v ...

                                               

Elmi əsərlər (jurnal, AMEA İqtisadiyyat İnstitutu)

AMEA İqtisadiyyat İnstitutunun "Elmi Əsərlər" jurnalı - Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının İqtisadiyyat İnstitutunda ildə 6 dəfə nəşr olunan elmi jurnaldır. Jurnalın baş redaktoru AMEA İqtisadiyyat İnstitutunun direktoru, i.e.d., professor Na ...

                                               

GEO (jurnal)

GEO - Səyahət tematikasına yönəlmiş beynəlxalq elmi-populyar jurnal. Əsası 1976-cı ildə Almaniyada qoyulmuşdu. Məqalələrin əsas mövzuları coğrafiya, tarix, mədəniyyət, etnoqrafiya, biologiya, psixologiya, astronomiya, səyahət, bioqrafiya və digər ...

                                               

Geostrategiya (jurnal)

Geostrategiya jurnalının təsisçisi "Kaspi" Geosiyasi Araşdırmalar Mərkəzi, baş redaktoru isə tarix elmləri doktoru, professor Əli Həsənovdur. Jurnal Azərbaycanın hazırkı və perspektiv geostrateji mövqeyi, ölkənin regional təhlükəsizliyin təminatı ...

                                               

Xəzər Humanitar və Sosial Elmlər Jurnalı

Xəzər Humanitar və Sosial Elmlər Jurnalı - Bakıda, Xəzər Universitetində nəşr edilən, Humanitar və Sosial Elmlər üzrə tədqiqatların nəticələrini özündə əks etdirən, ildə 4 dəfə dərc olunan beynəlxalq elmi jurnaldır. Elektron versiya: E-ISSN: 2223 ...

                                               

İqtisadi araşdırmalar (jurnal)

"İqtisadi araşdırmalar" İAJ elmi məqalələr - elmi əsərlər toplusu olan beynəlxalq jurnal 2017-ci ildə Azərbaycan Respublikasında təsis edilmiş və 23.06.2017 ci ildə 4124 qeydiyyat nömrəsi ilə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyində dövlət re ...

                                               

Neft kimyası və neft emalı prosesləri (jurnal)

Neft kimyası və neft emalı prosesləri - Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası akademik Yusif Məmmədəliyev adına Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunun jurnalı. Jurnalda neft kimyası tarixi, neft emalında yaranan müxtəlif problemlərin həlli yolları, elm ...

                                               

Urbanizm (jurnal)

Urbanizm” elmi-praktiki jurnalı dövri nəşriyyatdır. Jurnalın təsisçiləri və yaradıcıları – Azərbaycan Urbanistlər Cəmiyyəti, Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universiteti, İpək Yolu Ölkələrinin Beynəlxalq Urbanistlər Assosiyası, Azərbaycan Memarlar ...