Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 211




                                               

Oymyakon

Oymyakon - Rusiyanın Yakutsk bölgəsində kənd. Dünyanın, həyatın davam etdiyi ən soyuq məskunlaşma yeri olaraq bilinir. Burada hava istiliyinin tam-71.2 olaraq ölçüldüyü görülmüş. Əhalisi 500 nəfərə yaxındır. dəniz səviyyəsindən 750 metr yüksəkdə ...

                                               

Geomorfologiya

Geomorfologiya - çox mürəkkəb daxili və xarici quruluşa malik olan relyefdə baş verən bütün prosesləri, qanunauyğunluqları öyrənən elm. Yer səthində yaranan relyef formaları açıq və ya qapalı olurlar. Onlar həmçinin müsbət qabarıq və ya mənfi çök ...

                                               

Fluvial relyef formaları

Fluvial - axar suyun yaratdlğı morfoskluptur mezorelyef formasıdır. Qütb buz zonlarında axan buzlaqlar formasında, qalan quruda çay qolları və çaylar şəklində formalaşır. Axar su hər yerdə iş görür və onun yaratdığı relyef formaları universaldır. ...

                                               

Karst

Karst – suyun süxurları əritməsi, onlarda boşluqların və bunlarla əlaqədar olaraq yer səthində və dərinlikdə özünəməxsus relyef formalarının əmələ gəlməsi hadisəsi. Karst suda asanlıqla əriyən süxur qatlaranda geniş inkişaf edir. K. yer səthində ...

                                               

Apvellinq

Apvellinq – okean və dənizlərdə sahilə yaxın suların 100–200 m dərinlikdən səthə şaquli qalxması. Şelf zonasında küləklər və ya cərəyanlar vasitəsilə səth sularının açıq dənizə qovulması Apvellinq yaradır. Daimi Apvellinq zonaları ABŞ-ın q. sahil ...

                                               

Damba

Damba - qorunan, yaxud sədd çəkilən ərazinin və ya akvatoriyanın sərhədi boyunca yerləşdirilən hidrotexniki qurğu; quruluşuna görə torpaq bəndə oxşayır. Basqılı və basqısız Damba növlərinə ayrılır. Basqılı Damba çay və dəniz sahillərini daşqınlar ...

                                               

Kəhriz

Kəhriz və ya su lağımı - arid zonalarda qrunt sularını, bəzi hallarda isə layarası suları toplamaq və öz axarı ilə yer səthinə çıxarmaq üçün yaradılmış yeraltı qurğu sistemidir. Su lağımını peşəkar kənkanlar qazır. Maili lağım hündürlüyü 1–14 m, ...

                                               

Nilometr

Nilometr - Nilin səviyyəsini ölçmək üçün inşa edilən tikili. Nilometrlər Fironlar dönəmindən istifadə edilməyə başlanılır. Nil daşqınından sonra vadiləri zəngin humuslu torpaq örtürdü. Bundan sonra əkin dövrü başlayırdı. Zəif daşqınlar kütləvi ac ...

                                               

Cənub maqnit qütbü

Cənub maqnit qütbü - Maqnitin bir qurtaracağı şimala istiqamətlənir. Digər istiqaməti isə cənubadır. Maqnitlər bir birini itələmə xüsusiyətinə malikdirlər. Bu da o anlama gəlir ki, əslində şimal maqnit qütbü Cənub maqnit qütbüdür. Cənub maqnit qü ...

                                               

Şimal maqnit qütbü

Maqnit qütbləri ilə Coğrafi qütblər eynilik təşkil etməyərək üst-üstə düşmür. XVII əsrdə şimal maqnit qütbü Arktikanın buzlaqları üzərində indiki Kanada sərhədlərinə yaxınlaşırdı. Bu o deməkdir ki, Kompasın əqrəbi şimalı təqribi göstərir. Hər gün ...

                                               

Dəniz səviyyəsinin yüksəlməsi

Dünyada dəniz səviyyəsinin yüksəlməsi, təxminən, 20-ci əsrin əvvəllərində başladı. 1900-2016-cı illərdə dəniz səviyyəsi bütün dünyada 16-21 sm-ə qədər yüksəldi. Peyk radar ölçmələrindən əldə edilən daha dəqiq məlumatlar 1993-cü ildən 2017-ci ilə ...

                                               

Əsrimizin Siyavuşu

Əsrimizin Siyavuşu - Müsavat partiyasının keçmiş lideri və Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Milli Şurasının sədri və Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradıcısı Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin Azərbaycanda milli hərəkatın tarixinə həsr etdiyi əsəri. Məh ...

                                               

Ümumdünya Azərbaycanşünaslar Assosiasiyası

Ümumdünya Azərbaycanşünaslar Assosiasiyası 1991-2003-cü illərdə Azərbaycanda fəaliyyət göstərmişdir. Təşkilatın İdarə Heyətinin sədri filologiya elmləri doktoru, professor Vaqif Sultanlı olmuşdur. Assosiasiya 1992-ci ildə "Azərbaycanın səsi" adlı ...

                                               

Akveduk

Akveduk, - hərfi tərcümədə su kəməri, daha dar mənada akveduk nəqliyyat üçün deyil, su ötürülməsi üçün nəzərdə tutulmuş körpü. Belə körpüləri o halda təşkil edirlər ki suyu çatdırmaq üçün dərin dərələr, vadilər, kanyonlar, çaylar eləcə də küçələr ...

                                               

Arx

Arx ya da kanal - insan əli ilə düzəlmiş, sulama ya da nəqliyyat məqsədi ilə istifadə edilən su yollarıdır. Axma sürəti çox olmayan çaylar keçmişdən günümüzə dək həmişə nəqliyyat üçün istifadə edilmişdilər. Bu çayların bir-birlərinə yaxınlaşdığı ...

                                               

Azərbaycanın suvarma kanalları

Azərbaycanın suvarma kanalları - Hidrotexnikada suyun basqınsız hərəkəti üçün çəkilən düzgün formalı süni məcra. Cəmi uzunluğu 90 min km dən artıq. 1.3 mln hektar torpaq sahəsinin suvarılmasına imkan verən sıx kanallar şəbəkəsi.

                                               

Dnepr-Buq kanalı

Dnepr-Buq kanalı - Belorusun Polesiye bölgəsində yeləşən gəmiçilik kanalı. Kanalın inşası 1775-1783-cü illərdə həyata keçirilmiş. Kanal Dnepr hövzəsinə daxil olan Pripyat çayının qolu olan Pina ilə Buq çayının qolu Muxavesi birləşdirir. Ümumi uzu ...

                                               

Dunay-Qara dəniz kanalı (Rumıniya)

Dunay-Qara dəniz kanalı - Dunay çayını Qara dənizlə birləşdirən qısa yol. Həm də gəmiçilik üçün yaralı olan bir kanal. Kanal keçmiş liman şəhəri olan Çernavodedən Dunayın yatağından ayrılır. Mecidiyyə və Basarabi şəhərləri ərazisindən Konstansa d ...

                                               

Dunay-Tisa-Dunay kanalı

Dunay-Tisa-Dunay kanalı - Serbiyada melorativ obyektlər sistemi. Dünyada ən iri sisteümlərdən biri. Magistral və gəmiçilik üçün əlverişli olan kanalların ümumi uzunluğu 930 kilometrdir. Sistem ümumilikdə 12700 km² ərazini əhatə edir. Dunay və Tis ...

                                               

Fironlar kanalı

Fironlar kanalı - Qırmızı dənizin Süveyş körfəzini Nil çayı ilə birləşdirən qədim hidrotexniki qurğunun şərti adı. Kanal e.ə. VIII əsrə qədər mövcud olmuş və Süveyş kanalı onun müasiri hesab olunur.

                                               

Kerç-Yenikale kanalı

Kerç-Yenikale kanalı - Kerç boğazında olan gəmiçilik kanalı. Azov dənizini Qara dənizlə birləşdirir. Kanal həm də Krım yarımadasını Taman yarımadasından ayırır.

                                               

Qaraqum kanalı

Qaraqum kanalı - SSRİ dönəmində inşa edilən və uzunluğu 1445 km olan kanal. Kanal Türkmənistanın cənub və cənub-qərb regionlarının su təminatına xidmət edir. Çağdaş Türmənistanda Qaraqum çayı olaraq adlandırılır.

                                               

Oginski kanalı

Oqinski kanalı - Belorus ərazisində kanal. 1767 - 1783-cü illərdə tikilmişdir. Kanal Yaselda çayını Şara çayı ilə birləşdirir. Bununla da kanal Baltik dənizi ilə Qara dəniz arasında əlaqə yaradır. Kanalın bir hissəsini Vıqonoşanski və Vulkovski g ...

                                               

Tötö kanalı

Kanal Orta Asiyada suvarılan torpaqların sahəsini artırmaqla daha çox məhsul əldə etmək üçün qazılmışdı. Sovet arxeoloqlar Tötö kanalının çox çətin ərazidə, güclü mühəndislik səyləriylə reallaşdırıldığını bildirmişdir. Kanal qazılması son dərəcə ...

                                               

Volqa-Xəzər kanalı

Volqa-Xəzər gəmiçilik kanalı - Volqa çayının deltalarından birinin qolu olan Baxtemir çayının dərinsulu hissələrindən birini və Xəzər dənizinin dərinsulu hissəsi ilə Volqa deltasının azsulu hissəsini birləşdirən kanal. Dəniz gəmilərinə Baxtemir ç ...

                                               

Aşiqlər parkı (İrəvan)

Aşiqlər parkı) - Ermənistanın İrəvan şəhərindəki Baqramyan Prospektində olan bir ictimai parkdır. Şəhərin mərkəzi olan Kentron Rayonunda 2.5 hektarlıq bir sahəni tutur. Park, 2005-2008 illəri arasında yeniləndi və 2008-ci ilin Noyabr ayında Boqos ...

                                               

Bill Klinton Bulvarı

Bill Klinton Bulvarı, - Kosovoda Priştinada olan bir bulvardır. 1998-cu ildən 1999-cu ilə qədər olan Kosovo müharibəsindən sonra, Kosovodakı albanlar, köhnə ABŞ prezidenti Bill Klintona Yuqoslaviya hökuməti ilə mübarizələrində etdikləri kömək üçü ...

                                               

Con Lennon Parkı

Con Lennon Parkı - Kubanın Havana şəhərinin Vedado rayonunda yerləşir. The Beatles qrupunun sabiq üzvü Con Lennonun şərəfinə adlandırılmışdır. Parkda musiqiçinin tunc heykəli quraşdırılıb, abidənin aşağında isə belə yazı çap olunub: "Dirás que so ...

                                               

Dəlmə bağları

Dəlmə bağları - İrəvan şəhərində vaxtı ilə yerləşən.Bağ. Təpəbaşı hissəsinə aid Zənginin o biri tərəfində, Dərəbağla üz-üzə yerləşən Dəlmə məhəlləsi qeyd edilir. 7 mart 1902-ci ildə Cəlil Məmmədquluzadə "Dəlmə bağları" haqqındakı ilk məqaləsini " ...

                                               

Heydər Əliyev Park-Kompleksi

Heydər Əliyev Park-Kompleksi - dünyanın ən iri beş parkından biridir. Ümumi sahəsi 450 hektar olan park-kompleksinin əhatə etdiyi ərazidə İncəsənət Muzeyi, Amfiteatr, süni göl yaradılmışdır, parkın girişində Zəfər tağı yerləşir. Park-Kompleksinin ...

                                               

Xan bağı (Gəncə)

Sərdar bağı və ya Xan bağı - Azərbaycanın Gəncə şəhərində yerləşən istirahət guşəsi. Rəsmi sənədlərdə belə "Xan Bağı" adlandırılsa da, əslində "Sərdar Bağı"dır. Sərdar Bağı 1847-ci ildə çarın Qafqazdakı canişini "sərdarı" knyaz Mixail Vorontsovun ...

                                               

Xan bağı (İrəvan)

Xan bağı - İrəvan şəhərində vaxtı ilə yerləşən istirahət guşəsi.Bağ. İrəvan qalasının içərisində Xan sarayı inşa etdirmiş, qala ilə üzbəüz, Zəngi çayının sağ sahilində böyük bir bağ saldırmışdır. Həmin bağ tarix ədəbiyyatında Xan bağı kimi qeyd o ...

                                               

İngilis parkı

İngilis parkı - bağ-park sənətində, barokko və Andre Lenotrun "fransız stilindəki" requlyar parkı ilə kontrastda, XVIII əsr İngiltərəsində formalaşmış istiqamət.

                                               

Mtirala Milli Parkı

Mtirala Milli Parkı 2007-ci ildə qurulub. Gürcüstanın Batumi şəhərindən 40km uzaqlıqda yerləşir. Qaradənizə yaxın ərazidədir. SSRİ dövründə bura ən yağışlı ərazilərdən biri idi.

                                               

Nəsimi adına Mədəniyyət və İstirahət parkı

1967-ci ildə Azərbaycan SSR Mədəniyyət nazirliyinin 16 mart tarixli 64 saylı əmrinə əsasən mədəniyyət və istirahət parkı yaradıldı. 23 hektar dənizkənarı sahəni əhatə edən ərazidə küləyə, quraqlığa davamlığı olan 39 növ ağac – Eldar və Alp şamlar ...

                                               

Volqodonsk dendrarisi

Volqodonsk dendrarisi - Volqodonsk şəhərindən qərbdə yerləşən dendrari. Bu Donda yeganə çöl dendrarisi sayılır. 11 ha ərazini əhatə edir və 1966-cı ildə E. P. Serebs tərəfindən təşkil edilmişdir. Burada açıq və qapalı mühitdə 240 növ bitki yetişd ...

                                               

Yüzillik Olimpiya Parkı

Yüzillik Olimpiya Parkı - Georgia World Congress Center Authority tərəfindən idarə edilən və ona məxsus Corciya ştatının inzibati mərkəzi olan Atlantanın mərkəz hissəsində yerləşən ictimai parkdır. Park Olimpiya Oyunlarının yüzilliyinin şərəfinə ...

                                               

Əbu Səid Gərdizi

Erkən XI yüzillikdə Gərdizdə indiki Əfqanıstanda şəhər "Zeyn ül-Əxbār" adlı kitabını yazdı. Gərdizinin bu əsəri Şərqi İranda İslam tarixi üçün çox önəmlidir.

                                               

Geokimyəvi xəritələr

Geokimyəvi xəritələr - müəy­yən rayonun əsas geoloji məlumatlar fonunda bəzi xarakterik kimyəvi elementlərin süxur, su və bitkilərdə yayılmasını göstərən xəritələr. Dəqiq geokimyəvi xəritə filiz yataqları, süxurların filizyanı dəyişmiş zonaları, ...

                                               

Avrora adaları

Avrora adaları - Cənubi Georgiya və Folklend adaları arasında ehtimal olunan kabus ada. Adalar ilk dəfə 1762-ci ildə kəşf edilmişdir. 1794 - 1870-ci illər ərzində 52°37 c.e və 47°49 q.u göstərilirdi. Adalar haqqında son məlumatlar 1856-ci ilə aid ...

                                               

Emerald adası

Emerald adası - Avstraliyadan cənubda Sakit okeanın sularında yerləşmiş kabus adası. Ada ilk dəfə 1821-ci ildə kəşf edilmişdir. Bir müddət sonra isə ada aşkarlanmamışdır.

                                               

Kral kompaniyası adaları

Kral kompaniyası adaları - Hind okeanının cənub-şərqində, Tasmaniya adasından isə cənub-şərqdə yerləşən kabus adalar.

                                               

Şərəf abidəsi

Şərəf abidəsi - Türkiyənin Samsun şəhərininin İlkadım ilçəsindəki "Atatürk parkında yerləşən və şəhərin simvolu olan abidə. Mustafa Kamalın Samsuna gəldiyi hissəyə inşa edilən abidə İstiqlaliyyət müharibəsinin başlanğıcı sayılan bu hadisənin simv ...

                                               

Hartford

Hartford - Amerika Birləşmiş Ştatlarının Konnektikut ştatının mərkəzi şəhəri. Konnektikut əyaləti qraflıq yerli idarəetmə orqanlarını 1960-cı ildə ləğv etmədən əvvəl tarixi Hartford Dairəsində inzibati mərkəzi idi; Hazırda yeni təşkilatlanan "New ...

                                               

Karkarodontozavr

Karkarodontozavr - 95 milyon il əvvəl yaşamış nəhəng yırtıcı dinozavr. Məşhur Tironazavr Reksdən belə böyük idi. Əsasən Şimali Afrikada yaşamışdır.

                                               

Spinozavr

Spinozavrın qalıqlarına ilk dəfə 1915-ci ildə Misirdə rast gəlindi. Həmin vaxt 2 metr uzunluğunda onurğalar və bir alt çənə tapılmışdı. Düz 90 il onun hansı növ olduğu məlum olmadı. Sonra 2005-ci ildə Mərakeşdə həmin alt çənəyə uyğun gələn üst çə ...

                                               

Akkra

Akkra - 1957-ci ildən Qana Respublikasının paytaxtı və ölkənin ən böyük şəhəri. Qvineya körfəzi sahilində liman. Şəhərin əhalisi 2011-ci ilin təxmini hesablamalarına görə 3 963 264 nəfərdir.

                                               

Antananarivu

Antananarivu - Madaqaskar Respublikasının paytaxtı və ən böyük şəhəri, Antananarivu əyalətinin inzibati mərkəzi.

                                               

Bancul

Banjul - Qambiyanın paytaxtı. Əhalisi 2003-cü ilin hesablamalarına görə 34 828 nəfər, şəhər ətrafı ilə birlikdə 357 238 nəfərdir. Şəhər Qambiya çayının Atlantik okeanına töküldüyü yerdə, Müqəddəs Məryəm adasında yerləşir.

                                               

Brazzavil

Brazzavil - Konqo Respublikasının paytaxtı və əsas maliyyə mərkəzi. Konqo çayının sağ sahilində yerləşir. Əhalisi 2009-cu ilin hesablamalarına görə 1 370 612 nəfərdir. Şəhər Konqo çayının sahilində, Konqo Demokratik Respublikasının paytaxtı Kinşa ...