Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 15




                                               

Burnaz Atikə Sultan

1614-cü ildə Şahzadə Qasımla birlikdə əkiz olaraq dünyaya gəldi. Ögey qardaşı Sultan Osmanın səltənəti illərində anası Kösəm Sultanla birlikdə Köhnə Saraya sürgün edildi. Qardaşı Sultan Muradın səltənəti illərində riqabdar Cəfər ağayla evləndiril ...

                                               

Əbdüləziz xan

Əbdüləziz xan ibn Nadir Məhəmməd xan bin Din Məhəmməd xan 1614-cü ildə Buxara şəhərində anadan olmuşdu. Həştərxanilər sülaləsindəndir.1630 - 1645-ci illərdə Meymənənin hakimi, 1645 - 1681-ci illərdə bütün Mavəraünnəhrin hökmdarı olmuşdu. Əbdüləzi ...

                                               

Əbdürrəhman Abdi Paşa

Əbdürrəhman Abdi Paşa, Buda) - Sultan İbrahim və IV Mehmed səltənətində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi, Osmanlıların son Budin bəylərbəyi.

                                               

Vaiz Qəzvini

Molla Rəfiəddin Məhəmməd Vaiz Qəzvini - Azərbaycanın Səfəvi dövründə şair. azərbaycan və fars dillərində şer yazıb. Bu şair 1027 Hicri-qəməridə Qəzvinin Səfiabad kəndində anadan olub və 1089 Hicri-qəməridə vəfat etmişdir.

                                               

V Vaxtanq

1660-cı ildə Araqvi eristavı I Zaalı öldürtmüşdü. 1661-ci ildə oğlu I Arçili İmereti taxtına gətirmişdi. 1664-cü ildə I Arçili həm də Kaxetiya taxtına gətirdi. II Abbasdan sonra Səfəvi taxtına Şah Süleyman Səfəvi II Səfi çıxdı. Şah Süleyman 1666 ...

                                               

Bahadırzadə Arabaçı Əli Paşa

1620-ci ildə Ohridə dünyaya gəlmişdir. Mədrəsə təhsilindən sonra bəzi dövlət adamlarına imamlıq, bəzi əyalətlərdə isə qazı və naib oldu. Daha sonra Körpülü Fazil Mustafa Paşanın himayəsinə girərək əvvəlcə sədarət kəndxudası, 1690-cı ildə yeniçəri ...

                                               

Bosniyalı Osman Paşa

Bosniyalı Osman Paşa - Sultan İbrahim və IV Mehmed səltənətində müxtəlif vəzifələrdə xidmət edən Osmanlı dövlət xadimi, Misir bəylərbəyi.

                                               

Aşıq Ömər

Aşıq Ömərin həyat və yaradıcılığı ilə əlaqədar geniş bilgi yoxdur. Onun anadan olma və ölüm tarixləri də, harada dünyaya gəldiyi də mübahisəlidir. Bir şerində "Kəndim Gözləvəli, Ömərdir ismim" misrasındakı bu Gözləvə kəndinin Konya vilayətində ol ...

                                               

Ayaşlı Nişançı İsmayıl Paşa

1621-ci ildə Ankaranın Ayaş qəzasında dünyaya gəlmişdir. Nişançı vəzir olduğu üçün Nişançı ləqəbi ilə anılmışdır. Ailəsi və saraya necə alındığı barədə məlumat yoxdur. Əndərunda təhsil aldıqdan sonra müxtəlif vəzifələrdə xidmət etdi. Çuxadar vəzi ...

                                               

Fransua Meninski

Fransua Menien 1623-ci ildə Lotaringiyada anadan olmuş, 1698-ci ildə Vyanada vəfat etmişdir. Mesnien ilk əvvəl təhsilini Romada almış və 1652-ci ildə Polşanın İstanbuldaki səfirliyinə qoşulmuşdur. Burada o özünü türk dilinin öyrənilməsinə həsr et ...

                                               

Covanni Kassini

Covanni Domeniko Kassini - Fransız astronom. Yerin orbitini təyin etməyə cəhd edərkən nəzərdən keçirdiyi 4 tərtibli müstəvi əyrisi onun adı ilə adlandırılıb.

                                               

Məhəmməd Baqir Məclisi

Əllamə Məhəmməd Baqir Məclisi, İsfahan) - Azərbaycan Səfəvilər dövləti zamanında yaşamış görkəmli İslam alimi.

                                               

Salehə Dilaşub Sultan

Salehə Sultanın saraya nə vaxt alındığı və milliyyəti bilinmir. Sultan I. İbrahimin Telli Hümaşahdan sonra ən çox sevdiyi hasəkisi olmuşdur. Ancaq I. İbrahimin vəfatı ilə saraydakı gücü zəiflədi. Belə ki, taxta mərhum sultanın digər hasəkisindən ...

                                               

Turxan Xədicə Sultan

Turxan Xədicə Sultan - 18. Osmanlı sultanı Sultan İbrahimin hasəkisi və 19. Osmanlı sultanı Sultan Mehmedin anasıdır. 1651-ci ildə taxt naibəsi Kösəm Sultanın öldürülməsindən sonra taxt naibəsi olaraq dövlət işlərini oğlu adına idarə etməyə başladı.

                                               

Sarı Süleyman Paşa

Boşnak əsilli olub, Bosniya əyalətinə bağlı Mileşevo qəsəbəsində 1628-ci ildə dünyaya gəlmişdir. Atasının adının Mürüvvət ağa olduğu bilinir. 1650-ci illərdə saraya alınmış, bir müddət halvaçılar ocağında xidmət etmişdir. O əsnada padşah müsahibl ...

                                               

Henniq Brand

Henniq Brand hazırlamaqdı. Məhz bu sahədə təcrübələr apararkən Brand təsadüfən fosfor elementini kəşf edir. Brand metalı qızıla çevirmək üçün lazım olan ilkin maddənin insan sidiyində olduğuna inanırdı. Belə ki, təcrübələrindən birində kazarmadan ...

                                               

İsaak Barrou

İsaak Barrou - ingilis riyaziyyatçısı, filoloqu, ilahiyyatçısı, Kembric Universitetinin professoru, sonsuz kiçilənlər hesabının tədqiqində Nyuton və Leybnisin sələfi.

                                               

Senqe

Erdeni-batır xuntaycının 1653-cü ildə ölməsindən sonra yerinə onun vəsiyyəti doğrultusunda beşinci oğlu Senqe keçmişdir. Cunqar xanlığının taxtına Senqenin keçməsi, Batır xuntaycının digər oğullarının və bəzi noyonların etirazına səbəb olmuşdu. S ...

                                               

Hüma Şah Sultan

Hüma Şah Sultan - Osmanlı imperiyasının 18. padşahı və 97. İslam xəlifəsi I. İbrahimin son hasəkisi, yeganə nigahlı qadını, Şahzadə Orxanın anası və dövlət rəhbərliyində sözü keçmiş bir hasəki sultandır.

                                               

Əsməhan Qaya Sultan

Tarixi mənbələrdə haqqında çox az məlumat olan Əsməhan Sultan 1633-cü ildə IV. Murad və Ayşə Hasəki Sultanın üçüncü qızları olaraq İstanbulda dünyaya gəldi. Hələ 7 yaşındaykən atası vəfat etmiş, bundan sonrakı illərini əmisi I. İbrahimin himayəsi ...

                                               

Ditrix Bukstehude

Əslən danimarkalıdır. Musiqiçilər nəslindəndir. Gəncliyində Danimarkada kilsə orqançalanı işləmişdir. 1668-ci ildən ömrünün sonunadək Lübekdəki Almaniya Mariyenkirxenin orqançalanı olmuşdur. Hələ sağlığında Buxtehude ən yaxşı alman orqançalanları ...

                                               

Körpülü Fazil Mustafa Paşa

Körpülü Fazil Mustafa Paşa - II Süleyman və II Əhməd dövrlərində ümumilikdə 1 il 9 ay Osmanlı imperiyasının sədrəzəmi olmuş dövlət adamıdır.

                                               

Yozğadlı Mustafa Paşa

İndiki Yozğad rayonunda dünyaya gəlmiş, bu səbəblə tarixi mənbələrdə rayonun o illərdəki adı ilə Bozoxlu olaraq anılır. Atasının adı Dərviş Mehmeddir. At minməkdə olan qabiliyyəti ilə bölgədə vəzifədə olan paşaların diqqətini cəlb edərək Kiçik si ...

                                               

Başmaqçızadə Əli Əfəndi

Başmaqçızadə Əli Əfəndi - Osmanlı dövlət xadimi, müdərris, qazı və şeyxülislam. Oğlu Abdullah Əfəndi və kürəkəni İshaq Əfəndi Sultan Mahmud səltənətində şeyxülislamlığa gətirilmişdir.

                                               

Seyid Feyzullah Əfəndi

1639-cu ildə Ərzurumda dünyaya gəlmiş, əsl adı Mehmeddir. Atası Ərzurum müftüsü Seyid Mehmed Əfəndi, anası isə Şərifə Xatundur. İlk təhsilini atasından almışdır. Ərzurumda ikən ərəbcə, farsca və din təlimi dərslərini almışdır. Müəllimi Mehmed Van ...

                                               

Abbasqulu xan Ziyadoğlu-Qacar

Abbasqulu xan Uğurlu xan oğlu II Şah Səfinin Süleymanın yaxın adamlarından sayılırdı. Bir müddət Bərdənin hakimi оlmuşdu.Gürcüstan valisi Geоrgiyə mehmandarlıq etmişdi. Atasının vəfatından sоnra, 1666-cı ildə Qarabağın və 1688-ci ildən 1694-cü il ...

                                               

Əmətullah Rabiyə Gülnuş Sultan

Əmətullah Rabiyə Gülnuş Sultan - 19-cu Osmanlı sultanı IV Mehmedin xanımı, II Mustafa və III Əhmədin anası, Validə sultan.

                                               

Gövhərxan Sultan İbrahimin qızı)

Gövhərxan Sultan - Osmanlı padşahı İbrahim və Turhan Xədicə Sultanın qızı. Hələ dörd yaşında 23 noyabr 1646da Çavuşzadə Mehmed Paşa ilə evləndi. Ərinin müxtəlif yerlərdə hakim təyin edilməsi səbəbilə ömrünün bu illərində dayanmadan köç etmişdir. ...

                                               

Körpülü Hacı Hüseyn Paşa

Körpülü Mehmed Paşanın kiçik qardaşı Həsən ağanın oğludur. Əmisi oğlu Fazil Əhməd Paşanın sədarəti dövründə Əmizadə olaraq şöhrət qazandı. Atasıyla birlikdə sərbəst həyat sürən Hüseyn bir müddət sonra Lehistan səfərinə çıxan Sultan Mehmed və hasə ...

                                               

Qaldan-Boşoqtu

Qaldan, Batır-xuntaycının altıncı oğlu olaraq 1644-cü ildə doğulmuşdu. 1650-ci ildə Buddizmi öyrənməsi üçün Tibetə göndərilmiş və təqribən 13 il orada təhsil aldıqdan sonra ölkəsinə dönmüşdür. Cunqariyaya döndükdən sonra Senqe tərəfindən dini və ...

                                               

Beyhan Sultan İbrahimin qızı)

Beyhan Sultan 1645-ci ildə İstanbulda dünyaya gəlmişdir. Atası Sultan İbrahim, anası isə Turhan Xədicə Sultandır. Hələ 1 yaşında ikən atası onu Kiçik Həsən Paşayla nigahlamışdı. Bu tamamilə siyasi bir evlilik idi və məqsəd paşanı özünə tabe etmək ...

                                               

Əbu İshaq İsmayıl Əfəndi

1645-ci ildə İstanbulda dünyaya gəlmişdir. Bir çox şeyxülislam, qazəsgər, qazı, müdərris, alim və şair yetişdirən bir ailəyə mənsubdur. Atası Alanyadan İstanbula gələrək təhsil almış və öncə müdərris və qazı, 1657-ci ildə isə Qahirədə qazı naibi ...

                                               

Rami Mehmed Paşa

Rami Mehmed Paşa - II Mustafa dönəmində 6 ay 20 gün Osmanlı imperiyasının sədrəzəmi olmuş dövlət adamıdır. Eyni zamanda dövrünün məşhur şairlərindən olması və şeirlərində dövlət adamlarını kəskin tənqid etməsi səbəbilə ərəbcə "atıcı, iynələyici" ...

                                               

Sürməli Əli Paşa

Sürməli Əli Paşa - II Əhməd və II Mustafa dövrlərində ümumilikdə 1 il 2 ay Osmanlı imperiyasının sədrəzəmi olmuş dövlət adamıdır. Gözlərinə sürmə çəkdiyi üçün tarixi mənbələrdə Sürməli Əli Paşa olaraq anılır.

                                               

Şah Süleyman Səfəvi

Sam Mirzə, daha sonra birinci sülalə adı II Şah Səfi, İsfahan) adı ilə tanınmış, daha çox isə ikinci sülalə adı olan Süleyman adı ilə tanınmışdır. VIII Səfəvi hökmdarıdır, 1666-ci ilin 1 noyabr tarixindən 1694-cü ilin 29 iyul tarixinə qədər hökmd ...

                                               

II Dövlət Gəray

II Dövlət Gəray - Krım xanı. Xanlıq dövrü fasilələrlə 8 il 5 ay olub. I Səlim Gəray Xanın böyük oğludur. Əvvəl nurəddin və 1683-cü ildə isə kalgay oldu və 1691-ci ildə azad edildi. İlk dəfə I Səlim Gəray və ikinci dəfə Qaplan Gəray səltənətinin a ...

                                               

Kürəkən Həsən Paşa

Hammer, HEO, XII, 315-316, 361-363, 428; Atâ Bey, Târih, II, 2-3, 75-76; Dilâverzâde Ömer Efendi, Hadîkatü’l-vüzerâ Zeyli, Freiburg 1969, s. 3-5; Ayvansarâyî, Hadîkatü’l-cevâmi‘, II, 231, 232; a.mlf., Nusretnâme, I/1, s. 27-33, 110, 115; Uzunçarş ...

                                               

XI Georgi

1651-ci ildə anadan olmuşdu. 25 yaşında Kartlidə çar olmuşdu. XI İnnokenti ilə əlaqəyə keçən çar katolik olmaq haqda düşünürdü. 1688-ci ildə Şah Süleyman Səfəvi tərəfindən vəzifəsindən uzaqlaşdırılaraq yeri I İrakli Baqrationiyə verildi. Qardaşı ...

                                               

Çikamatsu Monzaemon

Çikamasu Monzaemon 1653-cü ildə anadan olub. Çikamasu Monzaemon uzaq Şərq Renessansının ən böyük dramaturqudur. Bir faktı görməmək olmaz ki, bu ədəbi hadisə, yəni uzaq Şərqdə meydana çıxan bu intibah gecikmiş intibah idi və bu, artıq Maarifçilik ...

                                               

Levan (Kartli)

1653-cü ildə V Vaxtanqın dördüncü övladı olaraq doğulmuşdur. 1675-ci ildə XI Georginin qəyyumu kimi təyin olunmuşdu. 1677-ci ildə müsəlman olaraq Şahqulu adını almış, Kirman naibi adını almışdı. 1698-1701-ci illər arası üsyançı bəluclara qarşı öl ...

                                               

Hacı Xəlil Paşa

Dilâverzâde Ömer Efendi, Hadîkatü’l-vüzerâ Zeyli, Freiburg 19692, s. 24; J. H. Kramers –," Khalīl Pasha Ḥadjdjī Arnawud”, EI2 Fr., IV, 1001-1002. Defterdar Sarı Mehmed Paşa, Zübde-i Vekāyiât nşr. Abdülkadir Özcan, Ankara 1995, giriş, s. XXVI, XXV ...

                                               

Həsən Paşa (Məmlük sülaləsi)

Bağdadda Həsən Paşa, Qustəntiniyyədən göndərilən Osmanlı valisi, Məmlük sülaləsindən, o və oğlu Əhməd Paşa ilə vilayətə rəhbərlik etdilər. 1638-ci ildə IV Murad Bağdadı ələ keçirdi və Dəclə və Fərat çayları arasındaki bölgəyə nəzarət etdi. 17-ci ...

                                               

Piter van der Aa

Piter van der Aa - holland naşir. Xarici bestsellerlərin və şəkilli cildlərin pirat nəşrlərini də yayımlasa da, o, daha çox xəritələr və atlaslar hazırlamaqla tanınır. Onun ən məşhur xəritələrindən bəziləri Afrika qitəsindən Mərakeş və Madaqaskar ...

                                               

Nurməhəmməd Əndəlib

Nurməhəmməd Əndəlib zəngin türkmən ədəbiyyatının ən görkəmli nümayəndələrindən biri, özündən sonra gələn bütün türkmən şairlərinin müəllimi və ustadıdır. Azadi, Şahbəndə, Məxdimqulu, Şeydayi, Məğrubi, Qayıbi, Talıbi, Qurdoğlu, Kəminə, Seyidnəzər ...

                                               

Almas Mehmed Paşa

Təxminən 1661-ci ildə Kastamonuda dünyaya gəlmişdir. Atası Savruq adından dənizçi idi. Rəvayətə görə, üzü həddindən çox parlaq olduğu üçün Almas ləqəbi ilə anılmışdır. Kiçik yaşda saray tərbiyə alaraq Divrikli Mehmed ağanın möhürdarı oldu. Mehmed ...

                                               

Baltaçı Mehmed Paşa

Baltaçı Mehmed Paşa - III Əhmədin səltənətində 2 dəfə - ümumlikdə 2 il 7 ay 11 gün sədrəzəm olmuş Osmanlı dövlət adamı.

                                               

Xədicə Sultan (IV Mehmedin qızı)

Xədicə Sultan - IV Mehmedin və Əmətullah Rabiyə Gülnuş Sultanın qızıdır. II Süleyman və II Əhmədin qardaşı qızı, II Mustafa və III Əhmədin böyük bacısı və I Mahmudun bibisidir.

                                               

Kürəkənzadə Əhməd Əfəndi

Kürəkənzadə Əhməd Əfəndi - Osmanlı alimi və şeyxülislamı. Övladlarından Feyzullah Əfəndi Sultan Osman və Sultan Mustafa səltənətlərində şeyxülislamlığa gətirilmişdir.

                                               

Əliqulu Cabbardar

Əliqulu Cabbardar və ya tam adı ilə Məhəmməd Əli İbn Abdul Bəy İbn Əliqulu Cabbadar - gürcü əsilli İran rəssamı. XVII-XVIII əsrlərdə yaşamışdır.

                                               

Şəhid Əli Paşa

Şəhid Əli Paşa, Petrovaradin müharibəsi) - III Əhməd səltənətində 3 il 3 ay 9 gün sədrəzəm olmuş Osmanlı dövlət adamı.