Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 143




                                               

Şəkərli diabet

Diabetes mellitus, Diabet və ya Şəkər xəstəliyi, Şəkərli diabet – şəkərin qanda xroniki artımıdır. Diabetlə əlaqəli ağırlaşmaların hamısının səbəbi qlükozanın qanda yüksək olmasıdır. Pasient qanda şəkərin miqdarını idarə edə bilərsə, şəkərli diab ...

                                               

Elektroensefaloqrafiya

Elektroensefaloqrafiya və ya EEQ - baş beyinin summar elektrik aktivliyini qeydə almaq və qiymətləndirmək üçün istifadə olunan nevroloji müayinə metodudur. Baş beyinin elektrik aktivliyi çox aşağı olduğuna görə, onu qeydə almaq üçün eletroensefal ...

                                               

Otoskopiya

Otoskopiya - xüsusi alətlər vasitəsilə xarici qulaq keçəcəyinin, qulaq pərdəsinin, o yırtılan təqdirdə isə qulaq boşluğunun müayinə edilməsi. Otoskopiya vasitəsilə qulaq təmizlənməsi, yad cisimlərin, poliplərin, qranulyasiyaların qulaqdan xaric e ...

                                               

Polisomnoqrafiya

Polisomnoqrafiya qısa olaraq PSQ - yuxunun öyrənilməsinə yönəlmiş nevroloji müayinə metodudur. PSG monitorları yuxu zamanı beyin fəaliyyətini, göz hərəkətlərini, əzələ aktivliyini və ürək ritmini göstərir.

                                               

Burun

Burun iki hissədən ibarətdir: xarici burun və daxili burun. Daxili burun boşluğu da adlanır. Xarici burun üzün ortasında yerləşərək qığırdaq və sümük toxumalarından təşkil olunub. Burun boşluğu çoxqatlı yastı epitellə örtülüdür. Burada çoxlu miqd ...

                                               

Dəri

Dəri - insanın və heyvanların bədənini bir sıra kənar təsirlərdən qoruyan, habelə hissiyyat, tənəffüs və istiliyin tənzimi proseslərində iştirak edən xarici örtük. Dəri özündən altda yerləşən toxumaları müxtəlif mexaniki zədələrdən qoruyur, bədən ...

                                               

Qulaq

Eşitmə hissi bir çox heyvanlarda və insanda eşidilən səslərə həssaslıq, səsləri hiss etmək, qavrayıb tanımaq, özlərinin bəzi hərəkət və davranışlarını eşitmə reaksiyalarına müvafiq olaraq qurmaq və reallaşdırmaq qabiliyyəti əmələ gətirmişdir. Ən ...

                                               

Akantosefalyozlar

Akantosefalyozlar – insanın və heyvanın helmint xəstəliyidir. Törədicisi bağırsaqlarda parazitlik edən müxtəlif tikanbaşlı növləridir. İnsanlar və ət yeyən heyvanlar üçün təhlükəli olan donuz makrokantorixnozunun ocaqları Avrasiyada və Amerikada ...

                                               

Aqalaktiya

Aqalaktiya – heyvanlarda süd əmələ gəlməsinin tamamilə kəsilməsi. Aqalaktiyanın səbəbləri: süd vəzisinin irsi olaraq zəif inkişafı, onun yaşla əlaqədar dəyişikliyi, saxlanma şəraitinin pozulması nəticəsində dişi heyvanlarda baş verən stress vəziy ...

                                               

Bradzot

Bradzot – itigedişli toksiko infeksion xəstəlik olub, şirdan və onikibarmaq bağırsağın hemorroji iltihabı ilə səciyyələnir. Xəstəlik qeyri kontagiozdur.

                                               

Sinqa

Sinqa - Qidada vitaminlərin, xüsusilə də C vitamini, çatışmaması nəticəsində meydana gələn və diş ətinin boşalması, yumşalması və ondan qan axması şəklində təzahür edən xəstəlik. Xəstəliyin erkən əlamətlərinə zəiflik, yorğunluq hissi və qol və ay ...

                                               

Apiterapiya

Apiterapiya – arı zəhəri və onun məhsullarından istifadə etməklə müalicə. Apiterapiya arı zəhərinin iltihaba və ağrıya qarşı, həmçinin desensibilizasiya təsirinə əsaslanır. Onun təmizlənmiş preparatları daxilə qəbul olunur, dəriyə sürtülür, inhal ...

                                               

Efir yağı

Efir yağı - bəzi bitkilərin tərkibində olan xoşiyli uçucu yağlı maye. Hazırda elmə 2000-ə qədər efir yağlı bitki məlumdur. Onların tərkibində 10%-dən-0.001%-ə dək efir yağı olur.

                                               

Qara zirə yağı

Xolesterin mübadiləsini yaxşılaşdırır, bununla da ateroskleroz və ürək-damar xəstəliklərinin qarşısını alır. Güclü antifunqal, antibakterial, virus əleyhinə, antihelmint, yəni qurd əleyhinə təsirlərə malikdir, qaşınmanı aradan qaldırır, dərini il ...

                                               

Abses

Abses - iltihab nəticəsində məhdud boşluqda irin toplanması. Abses dərialtı toxumada, əzələlərdə, sümükdə, həmçinin, qaraciyər, ağciyər, dalaq, beyin və s də inkişaf edə bilər. Abses irintörədən mikrobların zədələnmiş dəri və selikli qişalardan o ...

                                               

Affekt

Affekt - insanın əhvaldan və ehtirasdan fərqli olaraq güclü, coşqun baş verən və nisbətən qısamüddətli olan emosional həyəcanı, qəzəbi, dəhşəti və s. Affekt kəskin ifadəli hərəkətlərlə və səs reaksiyaları ilə müşayiət olunur. Bəzən də, əksinə həy ...

                                               

Afrika tripanosomozu

Afrika tripanosomozu, yaxud yuxu xəstəliyi - insanlarda və heyvanlarda parazit vasitəsi ilə törənən xəstəlik. Xəstəliyə yoluxmuş adamlarda, xəstəliyin törədicisinin iki tipi olur: Trypanosoma brucei gambiense və Trypanosoma brucei rhodesiense. T. ...

                                               

Ağız bucağının xorası

Ağız bucağının xorası – ağız bucağının selikli qişasının və dərisinin infeksion xəstəliyi. Ağız bucağının xorası orqanizmdə B2 vitamininin çatışmazlığından, diş əti xəstəliyindən, ağız suyunun güclü ifrazından, turş, yaxud acı qida yedikdə, ağız ...

                                               

Axiliya

Axiliya – mədə şirəsində xlorid turşusu və pepsin fermentinin olmaması ilə səciyyələnən patoloji vəziyyət. Axiliya mədənin vəzi apratının anadan gəlmə funksional zəifliyi, mədənin selikli qişasının xəstəliyi və ya başqa xəstəliklərin təzahürüdür.

                                               

Alaliya

Alaliya erkən uşaqlıq çağlarında nitqin inkişafdan geri qalmasıdır. Alaliya. Alaliyalı uşaqlarda nitq tamamilə inkişaf etmir, yaxud kobud pozuntularla inkişaf edir.

                                               

Alkoqol deliriyası

Alkoqol deliriyası - titrəmə ilə müşahidə olunur və xəstənin çox həyəcanlı bir vəziyyəti kimi ortaya çıxır. Alkoqolik şəxsin belə bir vəziyyəti yuxarıda izah edilən və alkoqoldan irəli gələn fiziki asılılıqdan ibarətdir. Demək olar ki, bütün alko ...

                                               

Allergiya

Allergiya – ətraf mühitin allergen adlandırılan bəzi faktorlarının təsiri ilə əlaqədar orqanizmin qeyri-adi cavab reaksiyasıdır. Alimlərin tədqiqatlarına əsasən planetimizin hər yeddi adamından biri allergiyaya düçardır, başqa sözlə, gündəlik həy ...

                                               

Alternariozlar

Alternariozlar, – Alternaria cinsindən olan göbələklərin törətdiyi bitki xəstəliyi. Alternariozlar kartofda, tərəvəzdə, dənli, texniki və başqa bitkilərdə olur. Kələmkimilər fəsiləsindən olan bitkilərin bütün yer üstü hissələrini zədələyir; tünd ...

                                               

Ankilostomidozlar

Ankilostomidozlar tropik və subtropik ərazilərdə, o cümlədən Azərbaycan Respublikasının subtropik rayonlarında geniş yayılmışdır. Ankilostomidozlar duodenale və N. americanusun həyat tsikli oxşardır. Onların dişisi insanın onikibarmaq bağırsağınd ...

                                               

Anoreksiya

Anoreksiya və ya nevrotik anoreksiya – qidalanmaya olan fizioloji tələbatın saxlanması ilə iştahanın olmaması, kökəlmədən əsassız qorxu hissi, eyni zamanda arıqlamağa güclü və dayanıqlı meyllə səciyyələnən qida qəbulu pozuntusudur. Qida mərkəzini ...

                                               

Anosmiya

Anosmiya - qoxu hissinin olmaması, qoxubilmə qabiliyyətinin azalması - hiposmiya da ola bilər. Bu xəstəlik adətən qoxubilmənin bütünlüklə itirilməsi ilə müşahidə olunur. Lakin bir neçə əşyanın iyini bilməmək kimi hallarla da rastlaşılır. Səbəblər ...

                                               

Appendisit

Appendisit - korbağırsağın soxulcanabənzər çıxıntısının iltihabı. Qarın boşluğunun ən geniş yayılmış kəskin xəstəliyi hesab olunur. Yalnız südəmər uşaqlarda xəstəliyə təsadüf edilmir. Xəstəliyin ağır formaları daha çox ahıl və qoca insanlarda ras ...

                                               

Arbovirus xəstəlikləri

Arbovirus xəstəlikləri – insan və heyvanlarda rast gəlinən infeksion xəstəliklər qrupu; törədicisi qansoran buğumayaqlı həşəratların yaydığı arboviruslardır. Arbovirus xəstəlikləri təbii ocaqlı xəstəliklərdir və onlara törədici həşəratların yayıl ...

                                               

Arterial hipertenziya

Arterial hipertenziya – arterial təzyiqin 140/90 mm.c.süt-dan yuxarı qalxmasına deyilir. Arterial hipertenziya birincili və ikincili olur. Birincili arterial hipertenziya – Hipertoniya xəstəliyi ayrıca bir xəstəlik olub əsas və aparıcı əlaməti AT ...

                                               

Askaridoz

Törədici yumru qurdlara Nematodoses aiddir və ayrı cinslidir. Dişi askarida 20-40 sm, erkək askarida 15-25 sm-dir. Askaridoz geohelmintoz olub antroponoz hesab olunur. Son sahib və yeganə invaziya ocağı insandır.

                                               

Aşağı çənənin çıxıqları

Aşağı çənənin çıxıqları - aşağı çənənin oynaq başının oynaq çuxurunda yerdəyişməsidir. Aşağı çənə başının yerdəyişmə istiqamətindən asılı olaraq aşağı çənə çıxıqları bölünür: birtərəli çıxıqlar; ön çıxıqlar çənə başı önə doğru yerini dəyişib; arx ...

                                               

At qripi

At qripi – Togaviridae fəsiləsinə aid virus növü. Atları öldürən bu virus nadir hallarda insan da ölümünə səbəb olur. Kanadanın Nova Skotiya əyalətində ağcaqanadlardan virusa yoluxan bir at ölüb. əyalətin baytar həkimi Rob Kerr məsələ ilə bağlı a ...

                                               

Ateroskleroz

Ateroskleroz - yunanca: athere –" sıyıq”," sıyığabənzər kütlə”, sklerosis –" birləşdirici toxumanın inkişafı”," bərkimə” - arteriya intimasında plazma mənşəli aterogenik lipoproteinlərin toplanması nəticəsində yaranan iltihabi-fibroproliferativ p ...

                                               

Atopik ekzema

Atopik ekzema xəstəliyi - dərinin qaşıntılı qızartılı xroniki allergik mənşəli patologiyasıdır. Qaşıntılı qızartılar bədənin istənilən yerində yarana bilər. Lakin, əsasən yanaqlarda, bükənəklərdə, əl və ayaqda yaranır. Gecələr qaşıntı kəskinləşir ...

                                               

Autizm

Autizm - üç yaşından əvvəl başlayan və ömür boyu sürən, ictimai qarşılıqlı təsirə və ünsiyyətə zərər verən, məhdud və təkrarlanan davranışlara gətirib çıxaran beyinin inkişafına maneə törədən bir xəstəlikdir. Bu əlamətlər autizmi, Asperger sindro ...

                                               

Autosarkofaqiya

Autosarkofaqiya psixoloji xəstəlik növü. Bu pozuntu ağır və təhlükəli xəstəliklər siyahısına aiddir. Autosarkofaqiya xəstənin öz bədədnini yeməyə olan həvəsini aradan qaldıra bilməməsinə deyilir. Bu bir növ özünə yönəlmiş kannibalizm kimidir. Bu ...

                                               

Ayaq göbələyi

Ayaq göbələyi – yoluxucu xəstəlik olub, ayaq barmaqlarının arasında əmələ gəlir. İlk zamanlar solğun ağ və sarı ləkələr kimi yaranır sonar isə xoşagəlməz və ağrılı bir problemə çevrilir. Ayaq göbələyinə adətən tez-tez tərləyən ayaqlarda daha çox ...

                                               

Baş ağrısı

Hər bir insan həyatının bu və ya digər anında qisaca da olsa baş ağrısı ilə qarşılaşır. Nüfuzlu bir Amerika İnstitutu tərəfindən aparılan sorğuda müəyyən edilib ki, iştirak edən hər dörd nəfərdən üçü keçən bir il ərzındə bir dəfə də olsa baş ağrı ...

                                               

Bayılma

Bayılma, özündən getmə, ürəkgetmə - beyində qısamüddətli qanazlığı nəticəsində birdən-birə halsızlaşma, başgicəllənməsi, gözün qaralması və nəhayət huşun itməsi. Bayılma zamanı xəstə huşunu tamamilə itirməyə də bilər. Bayılma beyinə gələn qanın q ...

                                               

Behçet xəstəliyi

Behçet xəstəliyi - ağız boşluğu və cinsiyyət orqanlarının selikli, gözün ağlı qişasının residiv verən xroniki xəstəliyi. Etiologiyası məlum deyildir. Türk dermatoloqu H.Behçet müəyyən etdiyinə görə, onun adı ilə adlanır. Əla­mətləri: ümumi naraha ...

                                               

Bexterev xəstəliyi

Onurğanın sağlamlığından insanın ümumi sağlamlığı asılıdır. Bexterev xəstəliyi çox ağır xroniki irəlliləyən xəstəlikdir. Bexterev xəstəliyi zamanı onurğanın fəqərələri arasında olan oynaqları iltihablaşır və nəticədə fəqərələr biri ilə bitişir. N ...

                                               

Bel ağrısı

Bel ağrısı - insanlarda, xüsusən də yaşlı nəsildə tez-tez rast gəlinən əlamət. Hesablamalar göstərir ki, hər dörd insandan biri bütün həyatları boyu bir dəfə də olsa bel ağrısından şikayətlənir. Bu insanların həkimə müracət etməsinə və ya işdən q ...

                                               

Bell iflici

Bell iflici, Üz Sinirinin - periferik iflicidir.Üz sinirinin periferik iflici olan xəstələrdə bir neçə gün ərzində alın da daxil olmaqla üzün bir hissəinin - unilateral - iflici inkişaf edir. Həmin xəstələrdə digər nevroloji pozuntular adətən müş ...

                                               

Beyin qansızması

Beyin qansızması və ya Hemorragik insult - qeyri-travmatik beyin qansızması daha çox arterial hipertenziyanın fəsadı kimi baş verir. Hipertenziv beyindaxili qansızma başlıca olaraq, beynin perforasiyaedici arteriyaları hövzəsində - bazal nüvələr ...

                                               

Blaşko xətləri

Blaşko xətləri olduqca nadir görünür və ilk olaraq 1901-ci ildə alman dermatoloqu Alfred Blaşko tərəfindən təqdim edilən, açıqlana bilməyən bir insan anatomiyası fenomenidir. Nə müəyyən bir xəstəlik, nə də bir xəstəliyin təxmin edilə bilən əlamət ...

                                               

Blefarit

Blefarit - göz qapağının kənarında, kirpiklərin xaricə doğru uzandığı və arxasında da yağ bezlərinin olduğu hissədə görülən bir xəstəlikdir. Bu, çox məşhur bir problemdir və ümumiyyətlə; dərisi yağlı olan, kəpək problemi ya da gözləri quru olan k ...

                                               

Böyrək daşı xəstəliyi

Böyrək daşı xəstəliyi – böyrəklərin ən çox yayılmış xəstəliklərindən biridir. Böyrəkdaşı xəstəliyi – maddələr mübadiləsinin müxtəlif endogen və/və ya ekzogen səbəblərdən pozulması xəstəliyidir. Bəzi hallarda irsi xarakter daşıyır, həmin zaman sid ...

                                               

Böyrək daşları

Böyrəkdə daşın əlamətləri əsasən sidikdə yanma, qanama, ürək bulanması və qusma kimi hallardır. Günümüzdə bir çox insanın əziyyət çəkdiyi bu xəstəliyə yediyimiz qidaların səbəb olduğunu bilirdinizmi?Böyrəkdə əmələ gələn daşın növünə görə onun han ...

                                               

Bronxit

Bronxit - bronx divarları selikli qişasının iltihabıdır. Bronxlar udulan havanı ağciyərlərə aparan müxtəlif diametrli şaxələnmiş boru şəbəkələrindən ibarət olaraq bronxial ağac adlanır. Bronxit tamamilə müstəqil xəstəlik olaraq inkişaf edə bilər ...

                                               

Bronxospazm

Bronxospazm - müxtəlif ağciyər və tənəffüs yolu xəstəlikləri zamanı təcili tibbi müdaxilə tələb edən vəziyyətlərdən biri bronxların reaktivliyinin yüksəlməsinin nəticəsi kimi meydana çıxan haldır. Əksər tənəffüs yolu patologiyaları zamanı, bronxo ...