Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 136




                                               

Autofobiya

Autofobiya - təcridolunma fobiyası və ya tək qalma qorxusudur. Zərərçəkənlar fiziki olaraq tək deyillər, lakin onlar inanırlar ki, başqaları onlara qarşı etinazsızdır, sevilmirlər və xəbərsiz gələn adamlar onları qorxudur. Autofobiya bədii mətnlə ...

                                               

Desidofobiya

Desidofobiya - qərar vermə qorxusu. Desidofobiya sözündən ilk dəfə Prinston Universitetinin filosofu Uolter Kaufmanın 1973-cü ildə geniş şəkildə fobiya haqqında yazdığı" Təqsirsiz və Ədalətsiz" kitabında istifadə olunur. Təqsirsiz və Ədalətsiz” k ...

                                               

Dismorfofobiya

Dismorfofobiya və ya Güzgü xəstəliyi - hər hansı şəxsdə var olan, amma onun düşündüyü qədər gözə batmayan qüsurların həmin şəxs tərəfindən kifayət qədər çox şişirdilməsi. İlk dəfə E.Morselli tərəfindən 1886-cı ildə işlədilmişdir. Yunanca "δυσ" an ...

                                               

Fobiyaların siyahısı

Həqiqi olaraq tanınan qondarma fobiyaların siyahısı. Peşəkar psixiatrik terminlər bu siyahının yalnız bir hissəsini təşkil edir. Bu "fobiyaların" hamısı psixi pozğunluq deyil.Amerika Psixiatriya Assosiasiyasına görə, fobiyalar narahatlıq pozğunlu ...

                                               

Ksenofobiya

Ksenofobiya, əcnəbi qorxusu-nifrəti anlamında olub, Yunanca ξένος ve φόβος kəlmələrinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir. İnsanın əcnəbilərdən ya da başqa bir şəkildə özündən fərqli olan insanlardan qorxmasına və nifrət etməsinə verilən addır. İrqç ...

                                               

Qrup konfliktləri

Qrupun sosioloji inkişaf planına uyğun olaraq şəxsiyyətlərarası münasibətlərin tənzim edilməsi çox mürəkkəb, lakin əhəmiyyətli məsələdir. Onun müxtəlif çalarlarını ayırd etmək olar. Bütün hallarda kollektivdə şəxsiyyətlərarası münasibətlərin tənz ...

                                               

Evolyusionizm

Psixologiyada təkamül cərəyanı deyilən bir cərəyan mövcuddur ki, o da psixologiyadakı bir sıra problemlərə ümumən biologiyanın təkamül prinsipi aspektindən cavab tapmağa cəhd edir. Bu cərəyan – təbii seçmə qanunlarına əsaslanıb, bütün insanların ...

                                               

Koqnitiv dissonans nəzəriyyəsi

Koqnitiv dissonans - psixologiya nəzəriyyəsi. Amerika psixoloqu Leon Festinger tərəfindən 1957-ci ildə təklif olunmuşdur. Bu nəzəriyyəyə görə şəxs iki, bir birinə əks pozisiyanın və ya dərk edərək cognition – koqnisiya qəbul etdiyi ideyanın təsir ...

                                               

Millətlərin psixologiyası

Bugünkü gündə millətlərin psixologiyası ilə psixologiyanın "etnik psixologiya" adlanan xüsusi bölməsi məşğul olur. İlkin mərhələdə – müxtəlif xalqların mənəvi-mədəni xüsusiyyətlərini öyrənmək məqsədilə meydana çıxan bu psixologiya sahəsinin, XIX ...

                                               

Psixoanaliz

V. Belinski. Q. Seçilmiş məqalələr. Azərbaycan LKGİMK Uşaq və Gənclər Ədəbiyyatı Nəşriyyatı B. 1948, 142 c. C. Cabbarlı. Əsərləri üç cilddə, I-cild / Bakı: Azərnəşr, 1968, 407 s. N. Çernışevki. Q. Sənətin varlığa estetik münasibətləri. /Bakı: 195 ...

                                               

Sındırılmış pəncərələr nəzəriyyəsi

Sındırılmış pəncərələr nəzəriyyəsi - kiçik qanun pozuntularının ümumi kriminogen vəziyyətin pisləşməsində indikator rolunu oynadığını araşdıran kriminoloji nəzəriyyə. 1982-ci ildə amerikalı sosioloqlar Ceyms Uilson və Corc Kellinq tərəfindən form ...

                                               

Antidepressantlar

Antidepressantlar ilk dəfə iproniazid və imipramin 1950-ci illərin sonu – 1960-cı illərin əvvəllərində tətbiq edilmişdir. Kimyəvi quruluşuna görə antidepressantlar tsiklik mono-, bi-, tri və tetratsiklik və atsiklik birləşmələrə bölünür. Litium d ...

                                               

Keyfiyyət tədqiqatı metodları

Sosial və davranış elmlərində keyfiyyət tədqiqatı ədədi informasiyaya əsaslanmayan tədqiqat üsuludur. Bu tədqiqatda müxtəlif sənədlərin, söhbətlərin, intervyuların məzmunu, baş vermiş hadisələr ətraflı araşdırılır. Müxtəlif mənbələrdə sosial və d ...

                                               

Psixotron silahlar

Psixotron silahlar - müasir elmdə psixikanı idarə etməyə imkan verən hipotetik texniki qurğular. Müasir elmdə insanın düşüncə aparatının mexanizmini izah etməyə cəhd edən bir neçə nəzəriyyə mövcuddur ki, onlardan biofiziki, biokimyəvi və soliton ...

                                               

Eksperimental psixologiya

Eksperimental psixologiya və ya təcrübi psixologiya - psixoloji tədqiqatlar və ona aid olan prosesləri empirik metodlarla tədqiq edilmısinə deyilir. Eksperimental psixoloqlar insan və ya heyvan subyektləri üzərində müxtəlif mövzular haqqında tədq ...

                                               

Hoflinq eksperimenti

ABŞ tədqiqatçısı Charles K. Hofling 1966-cı ildə tabe olma prosesini əyani əks etdirən eksperiment aparmışdır. Təcrübə çöl tədqiqatı metodu ilə, Amerika xəstəxanalarından birində aparılmışdır.

                                               

Konformluq eksperimentləri

Sosial psixologiyada konformluğa aid ilk eksperimentin Amerika sosial psixoloqu Floyd H. Allport tərəfindən aparıldığı hesab edilir. F. Allport öz xatirələrində fərdlərin davranışının təklikdə və qrupda öyrənilməsi ideyasının ona Hugo Münsterberg ...

                                               

Milgram eksperimenti

Ilk dəfə 1961-cı ildə Stanley Milgram tərəfindən "Avtoritetə tabe olma" adlandırdığı psixoloji experimentini New Haven şəhərində aparmışdır. Bu experimentin əsas məqsədi insanların avtoritet qarşısında itaətikarlığın həddini yoxlamaq idi. Yoxlama ...

                                               

Rosenhan eksperimenti

Rosenhan eksperimenti - 1972-ci ildə ABŞ psixoloqu David Rosenhan tərəfindən aparılmışdır. Təcrübə çöl eksperimenti və hadisənin öyrənilməsi metodlarına aiddir. Təcrübə psixiatrik klinikalarda qoyulan diaqnozların nə dərəcədə həqiqətə uyğun olduğ ...

                                               

Balaca Albert təcrübəsi

Balaca Albert təcrübəsi – 1920-ci ildə ABŞ psixoloqu Con Uotson və köməkçisi Rozali Reyner tərəfindən aparılmış təcrübə. Təcrübə 9 aylıq Albert təxəllüslü körpə üzərində aparılmışdır. Təcrübənin məqsədi qorxmanın doğuşdan olduğu, yoxsa sonradan ə ...

                                               

Piqmalion effekti

Piqmalion effekti – elə bir təzahürdür ki, bu zaman bu və ya digər informasiyanın dürüstlüyünə əmin olan insan qeyri-iradi şəkildə özünü elə aparır ki, sonda həmin informasiya öz təsdiqini tapır. İlk dəfə Robert Rozental tərəfindən eksperimental ...

                                               

Stenford həbsxana eksperimenti

Stenford həbsxana eksperimenti - insanın azadlığı məhdudlaşdırılanda düşdüyü şəraitə uyğunlaşma məsələsini tədqiq edən təcrübə. Təcrübə 1971-ci ildə amerikalı psixoloq Filipp Zimbardo tərəfindən Stenford Universiteti ərazisində qoyulub. Təcrübəyə ...

                                               

Atribusiya (psixologiya)

Atribusiya bir sosial psixologiya nəzəriyyədir. İlkin formasında Amerika psixoloqu Fris Hayder tərəfindən 1944-46-cı illərdə təqdim edilmişdir və insanların, özlərinin və başqalarının davranışlarını necə qəbul etdiklərini, hansı səbəblərlə bağlad ...

                                               

Danninq-Krüger effekti

Danninq-Krüger effekti - metakoqanitiv təhrif, ondan ibarətdir ki, aşağı ixtisaslı insanlar yanlış nəticələr çıxarır və uğursuz qərarlar qəbul edirlər. Lakin, ixtisasları aşağı səviyyədə olduğuna görə səhvlərini dərk etməyə qadir deyillər. Nəticə ...

                                               

Milli xarakter

Milli xarakter hər bir fərdin ilk öncə milli mənliyinə, şəxsiyyətinə sadiq qalaraq, dini dəyərləri üstün tutaraq, adət-ənənələrə, dövlətə, torpağa mənəvi dəyərlərə sadiqliyi hörməti fonunda formalaşan daxili insani keyfiyyətlərin zənginliyidir. A ...

                                               

Fleqmatik

Fleqmatik – bu tip insanlar isə qaradinməz, sakit, təmkinli olurlar. El arasında onlara "yerəbaxan" deyirlər. Söhbətcil deyillər. Çox çətinliklə söhbətə qoşulurlar. Heç bir tip fleqmatik qədər təmkinli deyil. Onları həyəcanlandırmaq və yaxud hirs ...

                                               

Xarakter

Xarakter - şəxsiyyətin münasibət və davranış xüsusiyyətlərini müəyyənləşdirən davamlı, nisbətən daimi psixi keyfiyyət strukturu. Xarakter konkret şəxsiyyət üçün tipik olan fəaliyyət və ünsiyyət prosesində formalaşan və təzahür edən, tipik şəraitd ...

                                               

Xolerik

Xolerik - son dərəcə coşğun xarakter. Kəmhövsələdirlər. Çox nadir hallarda "susmaq lazım gələndə birinci ol" tövsiyəsinə riayət edirlər. Həmişə istənilən məsələyə birinci reaksiya verənlər sırasındadırlar. Bu xasiyyətləri ucbatından xolerik tipli ...

                                               

Melanxolik

Bu tip insanlar isə sakit, ancaq həssasdırlar. Onlar heç nəyə biganə qalmırlar. Elə bu səbəbdən onlara münasibətdə ən kiçik diqqətsizlikdən belə tez inciyirlər. Kiçik bir qanqaraçılığı uzun müddət unuda bilmirlər. Dönə-dönə bu hadisəni xatırlayır ...

                                               

Melanхоlik

Melanxoliya - dərin bir kədərin içində hüznlü, əziyyət çəkən, tənha, ümidsiz bir insanın olduğu vəziyyətdir. Melanxolik insanlar xoşbəxt deyillər. Tənhalığı, cəmiyyətdən uzaqlaşmağı və insanlarla soyuq münasibətdə olmağı seçirlər. Digər insanlarl ...

                                               

Sanqvinik

Sanqvinik – bu tipə aid insanlar emosional, zirək və diribaş olurlar. O qədər zirəkdirlər ki, onları bir dəqiqə bir yerdə saxlamaq qeyri-mümkündür. Həmişə hara isə tələsirlər, gedirlər, gəlirlər. Oturaq iş onlarlıq deyil. Ətrafda olan heç nə onla ...

                                               

Xorultu

Р. В. Бузунов, И. В. Легейда, Е. В. Царева. Храп и синдром обструктивного апноэ сна у взрослых и детей Arxivləşdirilib 2013-12-20 at the Wayback Machine. Практическое руководство для врачей.

                                               

Süni intellektin qışı

Süni intellektin qışı - süni intellekt üzrə tədqiqat tarixində bir dövr, maliyyənin azalması və problemlərə olan marağın ümumi azalması ilə əlaqədardır. Termin "nüvə qışı" termini ilə bənzətmə yolu ilə təqdim edildi. Süni intellektin istiqaməti a ...

                                               

Süni intellektin tarixi

Süni intellekt tarixi - müasir elmin inkişafı və ağıllı maşınların yaradılması texnologiyasına dair bir doktrina olaraq, insan təbiətinin erkən fəlsəfi tədqiqatlarında və dünyanı tanıma prosesində köklərə malikdir, sonradan neyrofizioloqlar və ps ...

                                               

Kill la Kill

Kill la Kill - Trigger studiyası tərəfindən istehsal olunmuş anime serialı. Kimsəsiz məktəbli qız Ryuko Matoyun atasının qatilinin axtarışına çıxmasından, Honnoci Akademiyasının məktəb şurasının prezidenti Satsuki Kiryuin ilə münaqişəyə girməsind ...

                                               

Bilyard şarı

Bilyard şarı - Bilyard oyununda istifadə olunan iri toplar.Oyunda çəhrayı,qara,qırmızı,qəhvəyi,yaşıl,sarı şarlar olur.Qara şar 7 bal,qəhvəyi,sarı və yaşıl şarlar 3 bal,çəhrayı şarlar 5 bal,Qızmızı şarlar 1 bal qazandırır.Bu şarlar sadəcə oyunda x ...

                                               

Eynşteyn tapmacası

Eynşteyn tapmacası – çox adam tərəfindən bilinən məşhur bir məntiqi tapmacadır. Əfsanəyə görə həmin tapmaca Albert Eynşteyn tərəfindən uşaqkən yaradılmışdır. Lakin başqa fərziyyəyə görə, tapmaca məşhur riyaziyyat müəllimi və ədəbiyyatçı Luis Kerr ...

                                               

İşarə

İşarə - Dildə müəyyən mənanın ifadəçisi, göstəricisi, semiotikanın əsas məfhumu. Dilçilikdə işarə olunanla işarə edən arasında kauzal əlaqəni bildirən siqnal və ya əlamət. Məsələn, dərinin sarı rəng olması müəyyən xəstəliyin simptomu ola bilər. A ...

                                               

Aleksandr Melniçuk

A.S.Melniçuk bir sıra mülahizələri ümumiləşdirərək dillərin monogenez və ya poligenez olması məsələsinin tarixi linqvistikanın mühüm bir bölməsi kimi son dərəcə aktual olduğunu göstərir. Müəllif yazır: "Hind-Avropa dilçiliyində etimoloji tədqiqat ...

                                               

Anton Muxlinski

Anton Osipoviç Muxlinski 1808-ci ildə anadan olmuşdur. 1828-ci ildə Vilnus Universitetini bitirmişdir. Daha sonra şərq dillərini araşdırmaq üçün Sankt-Peterburq Universitetinə daxil olmuş və 1836-1839-cu illərdə orada ərəb dilindən dərs vermişdir ...

                                               

Avqust Şleyxer

A.Şleyxer 1821-1868 "Hind-Avropa dillərinin müqayisəli qrammatikası kompendiumu" 1861-1862 əsəri ilə müqayisəli-tarixi metodun böyük bir dövrünə yekun vuraraq "ulu dil" nəzəriyyəsini yaratmışdır. Lakin A.Şleyxerə qədər də bu barədə müəyyən fikirl ...

                                               

Pentti Aalto

Pentti Aalto 1917-ci ildə anadan olmuşdur. 1935-ci ildə Helsinki Universitetində klassik ədəbiyyat, sanskrit dili və müqayisəli dilçilik, Altay ədəbiyyatını öyrənmişdir. 1949-cu ildə həmin universitetdə doktorluq işini müdafiə etmişdir. 1949-1958 ...

                                               

Rəhilə Məhərrəmova

R. C. Məhərrəmova qızlıq soyadı Kazımova olmuşdur 1923-cü il noyabrın 7-də Bakı şəhərində qulluqçu ailəsində anadan olmuşdur. 1930-cu ildə Bakıda 40 saylı orta məktəbin birinci sinfinə daxil olmuşdur. 1937-ci ildə də yeddinci sinfi bitirərək M. Ə ...

                                               

Türkan Əfəndiyeva

Türkan Əşrəf qızı Əfəndiyeva 1929-cu il martın 7-də Bakı şəhərində anadan olmuşdur. Şəkidə orta məktəbi başa vurduqdan sonra Azərbaycan Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsində təhsil almışdır. Əmək fəaliyyətinə Azərbaycan Dövlət Universite ...

                                               

Uilyam Cons

İki yüz il əvvəl Vilyam Cons 1746-1794 sanskrit yazıları ilə tanış olduqdan sonra yazırdı: "Sanskrit dili öz qədimliyindən asılı olmayaraq, qeyri-adi quruluşa - yunan dilindən mükəmməl, latın dilindən zəngin, ayrı-ayrılıqda hər birindən daha gözə ...

                                               

Vladislav İlliç-Svitıç

XIX əsrin əvvəllərindən başlayan müqayisəli-tarixi metod əsasında yaranmış zəngin elmi mənbələr XX əsrin 60-cı illərində Sovet alimi V.M.İlliç-Svitıça daha əsaslı araşdırmalar aparmağa imkan vermişdir. O, 1966-cı ildə "Opıt sravneniə nostratiçesk ...

                                               

Yost Gippert

Jost Gippert Alman dilşünas, qafqazşünas və çox elmi əsərlərinin müəllifidir. Frankfurt şəhərinin Goethe Univesitetinde Empirik Dilşünaslıq institutunda müqayisə edən dilşünaslıq üçün profesor olaraq işləyir.

                                               

Yozef Budens

Yozef Budens 1836-cı ildə Almaniyada anadan olmuşdur. Marburq və Göttengen Universitetlərində oxumuşdur. Berlində W.Schott, Vyanada A.Boller kimi tanınmış alimlərin yanında çalışmış, Ural və Altay dilləri, xüsusilə türk və monqol dilləri üzərində ...

                                               

Bağlayıcı

Bağlayıcı - Azərbaycan dilinin qrammatikasında köməkçi nitq hissəsi. Cümlələr, abzaslar və sözlər arasında əlaqə yaradan köməkçi nitq hissəsinə bağlayıcı deyilir.

                                               

Ədat

Ədat - Sözlərin və cümlələrin təsir gücünü artıran köməkçi nitq hissəsinə ədat deyilir. Ədatlar cümləyə müxtəlif cəhətdən məna incəlikləri verir, ifadənin səlistləşməsinə və fikrin məntiqi qurulmasına xidmət edir. Ədatın 7 məna növü var Dəqiqləşd ...