Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 113




                                               

Optik mikroskop

Optik mikroskop - XX əsrin ortalarına qədər alimlər ancaq optik cihazlarla işləyirdilər. Onlar nöqtələr arası məsafə ~0.20 mкm olan strukturları görə bilirdilər, ona görə də maksimal böyütmə ~2000 krat ola bilirdi. Bu isə elmin tələblərini ödəyə ...

                                               

Revolver

Revolver - mikroskopun obyektivləri saxlayan hissəsi. Revolver mikroskopda tubusun aşağı hissəsində, obyektivlərdən yuxarıda yerləşir. Revolverin obyektiv səthi fırlanmaq qabiliyyətinə malikdir. Əsas vəzifəsi də obyektivi hərəkət etdirib lazım ol ...

                                               

Porşen

Porşen - istilik maşınlarında tətbiq olunan maşın hissəsidir. O, qazın genişlənməsi nəticəsində yaranan təzyiqi qəbul edərək onu mexaniki enerjiyə çevirir. Porşenlər adətən çarxqollu-sürgüqollu mexanizminə qoşulur. Həmçinin silindrin təmizlənməsi ...

                                               

CMYK

CMYK – poliqrafiyada rəngli çap üçün istifadə olunan subtraktiv rəng modelidir. Çap olunan bütün rəng çalarları dörd əsas rəngin üst-üstə çap olunması nəticəsində alınır. Bu əsas rənglər mavi, çəhrayı, sarı və qaradır. Mətbəə işçiləri bu rənglərə ...

                                               

Tiraj

Tiraj - Eyni adlı nəşrin nümunələrinin sayı. Termin bir qayda olaraq nəşr məhsulunun sayı ilə bağlı işlədilir. Bir qayda olaraq az tirajlı 15 min ədədə qədər, orta tirajlı 100 minə ədədə qədər və kütləvi tirajlar olur 100 min ədədə qədər. Kütləvi ...

                                               

Günəş saatı

Qnomon - Günəş saatı Günəş mövqeyinə görə vaxt ölçən bir vasitədir. Ortaq bir üfüqi günəş dizaynında, bir barın yuxarıdan yuxarı yerləşdiyi kölgə, yatay yerləşdirilən səthdə günün saatlarını göstərən bir kadrana düşür. Günəş göydən irəlilədikcə, ...

                                               

Klepsidra

Klepsidra - Su saatı vəya qum saatının ümumi adı. Digər əsas saat tiplərindən fərqli olaraq Klepsidrada saatı hərəkətə gətirən mexanizm olaraq adi sudan vəya qumdan istifadə olunur. Su vəya qum üst tərəfdəki qabdan nazik şırnaq şəklində aşağiya axır.

                                               

Qum saatı

Qum saatı - vaxtı ölçmək üçün ən sadə cihaz. Əsasən bir-biri ilə nazik boğazla birləşdirilmiş iki qabdan ibarətdir. Qum saatını insanlar qədim zamanlardan istifadə etsələr də, Avropaya bu saat növü orta əsrlərdə gətirilmişdir. Əsasən gəmi səyahət ...

                                               

Saat

Saat - bir sutkadan az olan müddətdə verilmiş vaxt anını və ya vaxt parçasını ölçmək üçün istifadə edilən cihazdır. Saatların əsas tətbiq sahəsi gün ərzində zaman intervalında orientasiya yaratmaqdır. Saatların köməyi ilə işləri planlaşdırmaq, mü ...

                                               

Su saatı

Günəş saatından sonra su saatı yaranıb. Su saatının yaranması isə qədim yunan riyaziyyatçısı, mühəndisi və ixtiraçısı Ktesibiosun adı ilə bağlıdır. O, bizim eradan əvvəl II əsrdə qədim Misirdə yaşayıb. Su saatı düzəldilənədək insanların istifadə ...

                                               

Elyaz Babayev

Elyaz Babayev - azərbaycanlı alim, Texnika elmləri doktoru, professor." Arobella Medical, LLC” şirkətinin prezidenti və təsisçilərindən biri.

                                               

Məmmədkərim Quliyev

Məmmədkərim Quliyev 1935-ci ildə Bakı şəhərinin Əhmədli kəndində anadan olmuşdur. O, 1953-cü ildə Əhmədli kəndindəki 64 saylı məktəbi əla qiymətlərlə başa vurmuş, elə həmin ildə Azərbaycan Sənaye İnstitutunun indiki Neft Akademiyası əyani şöbəsin ...

                                               

Muxlis Hacıyev

Muxlis Əhməd oğlu Hacıyev - texniki elmlər doktoru, professor, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Ali Attestasiya Komissiyasının inşaat və maşınqayırma üzrə ekspert şurasının sədri, Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin inşaat ...

                                               

Dəniz nəqliyyatı

Dəniz nəqliyyatının fəaliyyəti ilk öncə istismar edilən dəniz limanlarının inkişafından asılıdır. Dünyada fəaliyyətdə olan iri dəniz limanlarının sayı 3 minə çatır. Ən iri dəniz limanlarından ildə 50 mln. tondan çox yük daşınır. Yük dövriyyəsinə ...

                                               

Airbus A220

Airbus A220, həmçinin əvvəllər Bombardier CSeries kimi tanınan - Bombardier Aerospace şirkəti tərəfindən istehsal olunan, iki mühərrikli dar füzelyajlı reaktiv sərnişin təyyarələr ailəsi. 2017-ci ilin oktyabrında Airbus şirkəti tərəfindən C Serie ...

                                               

Airbus A320

Airbus A320 -" Airbus S.A.S” şirkəti tərəfindən istehsal olunan dar füzelyajlı təyyarələr ailəsi. 1988-ci ildə buraxıldığı zaman müəyyən məsafədən elektrik idarəetmə sistemi quraşdırılmışdır və dünyada bu sistemi istifadə edən ilk kütləvi sərnişi ...

                                               

Airbus A380

Airbus A380 - Airbus tərəfindən istehsal edilən iki mərtəbəli, geniş gövdəli, dörd mühərrikli təyyarə. Dünyanın ən böyük sərnişin təyyarəsi olduğu üçün hava limanı operatorları onu qəbul etmək üçün hava limanında təkmilləşdirmə işləri aparırlar. ...

                                               

Airbus A400M

Airbus A400M Atlas dörd turbopərvanə motorlu, Avropalı millətlərin hərbi havadan daşıma istəklərini qarşılaya bilmək məqsədi ilə Airbus Military tərəfindən hazırlanmış bir təyyarədir. Layihə başlanğıcından daha sonrakı tarixlərdə Malayziya tərəfi ...

                                               

2037 Bombardmançı

2037 Bombardmançı - Amerika Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən planlaşdırılan ağır strateji bombardmançı təyyarəyə verilən qeyri-rəsmi addır. Bu təyyarənin B-2-nin əvəzedicisi olması gözlənilir.

                                               

Avro Canada CF-105 Arrow

Avro Canada CF-105 Arrow, yelkən qanadlı supersonik bir qırıcı hərbi təyyarədir. Onun dizayneri və istehsalçısı Ontario regionundakı Malton şəhərində yerləşən Avro Canada şirkətidir. Dizayn işləri 1953-cü ildə başlamışdır. Arrow və eyni vaxtda Or ...

                                               

Avro Vulcan

Avro Vulcan - İngiltərə istehsalı, Britaniya Hərbi Hava Qüvvələri tərəfindən 1953-1984 illər arası istifadə edilmiş delta qanadlı subsonik bombardman təyyarəsidir. Vulcan, soyuq döyüş əsnasında RAFın SSRİ-yə qarşı daşındırıcı bombardman donanması ...

                                               

Beriyev A-50

Beriyev A-50 - uzaq radiolokasiya müəyyən və idarə edilməsi təyyarəsi. "Moss"u əvəz etmək üçün nəzərdə tutulmuş "A-50" ilk uçuşunu 1978-ci ildə gerçəkləşdirmişdir. 1984-cü ildə, Rusiya HHQ-də istifadəyə verilmiş və 1992-ci ildən bu yana təxminən ...

                                               

Blackburn Skua

Blackburn Skua, İngiltərə mənşəli aviadaşıyıcı əsaslı Blackburn Aircraft tərəfindən istehsal edilən pike qırıcı bombardmançı döyüş təyyarəsi. Təyyarə 1930-cu illərin ortalarında hazırlanmış və Donanma Hava Qolu tərəfindən İkinci dünya müharibəsin ...

                                               

Boeing B-52 Stratofortress

Boinq B-52 Srtatofortress - 1955-ci ildən ABŞ HHQ-nin arsenalında olan, Boeing şirkətinin ikinci nəsil amerikan çoxməqsədli ağır ən-uzaq-məsafəli qitələrarası strateji bombardmançı-raketdaşıyanı. Bu təyyarə B-36 və B-47 ləri əvəz edib. Səsdən-ast ...

                                               

Chengdu J-10

Chengdu J-10, Chengdu Aircraft Industry Group tərəfindən istehsal edilən Çin istehsalı çoxməqsədli qırıcı təyyarədir. İlk uçuşunu 23 mart 1998-ci ildə həyata keçirmişdir və 2005-ci ildə xidmətə qəbul edilmişdir. Təyyarə tək mühərrikli olub, delta ...

                                               

Chengdu J-20

Chengdu J-20 Çinin Chengdu Aerokosmik şirkəti tərəfindən Çin Xalq Azadlıq Ordusu Hərbi Hava Qüvvələri üçün istehsal olunmuş stels, çox məqsədli, beşinci nəsil döyüş təyyarəsidir. J-20 ilk uçuşunu 11 yanvar 2011-ci ildə həyata keçirmiş, 2017-ci il ...

                                               

Dassault Rafale

Dassault Rafale - fransız Dassault Aviation şirkəti tərəfindən hazırlanan dördüncü nəsil çoxməqsədli qırıcı. İlk uçuşunu 4 iyul 1986-cı ildə keçirib. Fransanın Hərbi Dəniz və Hərbi Hava qüvvələrinə müvafiq olaraq 2004-cü və 2006-ci illərdə qəbul ...

                                               

General Dynamics F-16 Fighting Falcon

F-16 Döyüşən Şahin - Amerika Birləşmiş Ştatları "General Dynamics" şirkəti tərəfindən dizayn və istehsal edilmiş, ABŞ və müttəfiq ölkələrin silahlanmasında olan, çoxməqsədli, dördüncü nəsil hərbi təyyarə. 2-ci dünya müharibəsindən sonra Sovet ist ...

                                               

Handley Page Halifax

Handley Page Halifax, Handley Page tərəfindən istehsal edilən İngiltərənin ağır bombardmançısıdır. Təyyarə ilk uçuşunu 25 oktyabr 1939-cu ildə etmişdir və 13 noyabr 1940-da xidmətə girmişdir. Ayrıca hava təcili yardımı, yük və sərnişin daşınması, ...

                                               

Handley Page Hampden

Handley Page HP.52 Hampden, Handley Page tərəfindən istehsal edilən İngiltərənin orta bombardmançısıdır. Təyyarə 1930-cu illərdə Armstrong Whitworth Whitley və Vickers Wellington və ilə birlikdə hazırlanmışdır. İkinci Dünya Müharibəsinin əvvələri ...

                                               

Handley Page Victor

Handley Page Victor - Soyuq müharibə dövründə Handley Page Aircraft Company tərəfindən istehsal edilən reaktiv motorlu bombardman təyyarəsidir. V Bombarmançıları deyilən nüvə hücumuna qarşı daşındırıcı bombardman təyyarələrinin üçüncüsüdür. Digər ...

                                               

Hərbi təyyarələr

Hərbi təyyarələr və helikopterlər, müharibələrdə quru və sudakı hədəfləri bombalamaq, digər təyyarələri izləmək və zərərsizləşdirmək, kəşfiyyat aparmaq, şəxsi heyətin və ya sursatların daşınması üçün nəzərdə tutulmuş müxtəlif ölkələrin silahlı qü ...

                                               

İlya Muromets (təyyarə)

İlya Muromets - Birinci dünya müharibəsi illərinə aid dördmühərrikli döyüş təyyarəsidir. İlya Muromets təyyarəsində dörd nəfər döyüşçü olurdu. Bu təyyarə o zaman üçün dünyada ilk dördmühərrikli ağır bombardmançı təyyarə idi. 1913-cü ilin sonunda ...

                                               

Kawasaki P-1

Kawasaki P-1, Kawasaki Heavy Industries tərəfindən istehsal edilmiş olan Yaponiya mənşəli dəniz patrul təyyarəsidir. Təyyarə köhnə Lockheed P-3 Orion un yerini alması üçün yaradılmış olub ilk uçuşunu 28 sentyabr 2007 tarixində həyata keçirmişdir ...

                                               

Qırıcı təyyarələr üçün NATO kod adları siyahısı

SSRİ və Çin istehsalı olan qırıcı təyyarələr üçün NATO kod adları "Fiddler" Tupolev Tu-28P/Tu-128 "Fang" Lavochkin La-11 "Frogfoot" Suxoy Su-25 "Fishpot" Suxoy Su-9 və Su-11 "Flipper" Mikoyan-Gurevich Ye-150 "Flagon" Suxoy Su-15 "Fishbed" Mikoyan ...

                                               

Lockheed Martin F-22 Raptor

"F-22 Raptor" - Amerika Birləşmiş Ştatlarının Lockheed Martin, Boeing və "General Dinamics" şirkətlərinin birgə layihəsi əsasında istehsal edilən çoxməqsədli, iki mühərrikli hərbi döyüş təyyarəsi." F-22 Raptor” qırıcıları hal-hazırda dünyada yega ...

                                               

Lockheed Martin F-35 Lightning II

F-35 Joint Strike Fighter - Amerika Birləşmiş Ştatları və Böyük Britaniya tərəfindən müştərək istehsal edilən, beşinci nəsil, radara görünməyən, tək pilotlu, tək mühərrikli hərbi döyüş təyyarəsidir. Beşinci nəsil qırıcı təyyarə yerdəki hədəfləri ...

                                               

McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle

McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle McDonnell Douglas F-15 Eagle döyüş təyyarəsi əsasında ABŞ tərəfindən istehsal olunan çoxməqsədli qırıcıdır. F-15E 1980-ci illərdə düşmənin nəzarəti altında olan ərazilərin dərinliklərində radioelektron mübariz ...

                                               

McDonnell Douglas F/A-18 Hornet

F/A-18 Hornet - Amerika Birləşmiş Ştatları tərəfindən 1970ci illərdə istehsal edilən, hərbi hücum-döyüş göyərtə təyyarəsidir. Hal-hazırda ABŞ HHQ-nin əsas hücum-döyüş təyyarəsidir. Bəzi Avropa və Asya ölkələri tərəfindən istifadə edilir, Liviya, ...

                                               

Mikoyan MiQ-35

Mikoyan MiQ-35 - Mikoyan tərəfindən dizayn edilmiş rus çoxməqsədlı qırıcı təyyarə. MiG-29 təyyarələrinin daha da inkişaf etdirilmiş versiyasıdır. Bu təyyarələrin Qərbli rəqibləri Rafale və EF-2000 hesab olunur. Bu təyyarələrin radarlardan qaçmaq ...

                                               

MiQ-21

MiQ-21 - SSRİ-də Mikoyan Guryeviç KB tərəfindən düzəldilən və istehsal olunan supersonik qırıcı təyyarədir. Təyyarənin məşhur rus telli musiqi alətinə oxşadığına görə pilotlar ona" balalayka” ləqəbi vermişdilər. İlk versiyaları ikinci nəsil qırıc ...

                                               

MiQ-25

MiQ-25, - SSRİ istehsalı olan biryerli, yüksək hündürlükdə və yüksək sürətlə uça bilən qırıcı təyyarəsi. MiQ-25 proyekti 60-cı illərdə Mikoyan-Quryeviç Konstruktor Bürosu tərəfindən yüksək sürətli və yüksək hündürlükdə uça bilən Amerikan bombardm ...

                                               

MiQ-31

MiQ-31 1975-ci ildə Mikoyan Qureviç tərəfindən inkişaf etdirilən iki yerli, iki motorlu yüksək hündürlükdə uçan təyyarəsi olan MiQ-25-in inkişaf etdirilmiş törəməsidir. Vəzifəsi düşmənin nüvə başlıqlı mərmilərini, cəsus təyyarələrini və borbardma ...

                                               

North American B-25 Mitchell

North American B-25 Mitchell, İkinci dünya müharibəsi dövründə ABŞ Silahlı Qüvvələrinin quru qoşunları, hərbi hava qüvvələri donanmasının hava qüvvələri tərəfindən Üçüncü Reyx və Yaponiyaya qarşı istifadə etdiyi cüt motorlu, North American Aviati ...

                                               

Northrop B-2 Spirit

Nortrop B-2 "Spirit" - Northrop Grumman şirkəti tərəfindən hazırlanan amerikan ağır az-sezilən strateji bombardmançı. Sıx Havadan müdafiyəniHM sıçramaq və adi yaxud nüvə silahını çatdırmaq üçün nəzərdə tutulur. Az-sezilməsi üçün stelz texnolojilə ...

                                               

Panavia Tornado

Panavia Tornado İtaliya, Böyük Britaniya və Almaniya tərəfindən birgə istehsal olunmuş iki mühərrikli, çoxməqsədli qırıcıdır. Tornado qırıcısının üç əsas variantı var: Tornado IDS döyüşçü-bombardmançı, Tornado ECR düşmənin hava hücumundan müdafiə ...

                                               

Saab 105

Saab 105 - Saab şirkəti tərəfindən hazırlanmış İsveç istehsalı olan reaktiv təlim təyyarəsidir. Təyyarə İsveç Hərbi Hava Qüvvələrində Sk 60 və Avstriya Hərbi Hava Qüvvələrində Saab 105Ö adı altında xidmətə qəbul edilmişdir.

                                               

Saab 17

Saab 17 - Saab şirkətinin istehsal etdiyi İsveç bombardmançı-kəşfiyyat təyyarəsidir. Layihə əvvəlcə 1930-cu illərin sonlarında ASJA tərəfindən L 10 kimi başlandı və 1937-ci ildə şirkət Saab ilə birləşdikdən sonra Saab 17 adlandırıldı. Qanadları ş ...

                                               

Saab 18

Saab 18, Saab şirkətinin istehsal etdiyi İsveç bombardmançı-kəşfiyyat təyyarəsidir. Təyyarə, 1930-cu illərdə İsveç Hərbi Hava Qüvvələrinin inventarında olan Junkers Ju 86 təyyarəsini əvəz etmək və hərbçilərin sürətli üç nəfərlik kəşfiyyat təyyarə ...

                                               

Saab 21

Saab 21,İsveçin Saab AB şirkəti tərəfindən 1945-1949-cu illər arasında ümumi olaraq 298 ədəd istehsal edilmiş olan təkmühərrikli, təkqanadlı qırıcı-hücum təyyarəsidir. Təyyarə, pərin gövdənin arxa hissəsinə yerləşdirilmiş və gövdənin öndə yerləşd ...