Топ-100

ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 105




                                               

Azərbaycanda televiziya

Azərbaycan televiziyası 1956-cı il fevralın 14-də fəaliyyətə başlayıb. Bakı televiziya mərkəzi üçün binanın inşasına 1954-cü ildə başlanıldı və telemərkəzin binası 1955-ci ilin sonunda təhvil verildi. 1956-cı ilin fevralına qədər Bakı studiyasını ...

                                               

1080i

1080i - çərçivə qətnaməsi və tarama növünün birləşməsidir. 1080i, yüksək dəqiqlikli televiziyada və yüksək tərifli videoda istifadə olunur. "1080" rəqəmi ekrandakı üfüqi xətlərin sayına aiddir. "İ" "interlaced" üçün bir kısaltmadır; bu, yalnız tə ...

                                               

Kamera-obskura

Kamera-obskura - obyektlərin optik təsvirini almaq üçün sadə qurğu. İşıq keçirməz qutudan, divarların birində kiçik dəlikdən və əks divarda ekrandan ibarətdir. 0.5-5 mm. diametrlik dəlikdən işıq şüaları keçərək ekranda təsvir əmələ gətirir. Kamer ...

                                               

Stereo

Stereo səs və ya qısaca stereo – insanın eşitmə qabiliyyətinə uyğun olaraq xoş təəssürat yaratmaq üçün səs müxtəlif istiqamətlərdə və simmetrik olaraq yerləşdirilir, iki və ya daha çox müstəqil səs kanala qoşulmuş dinamiklərin köməyi ilə çoxaldıl ...

                                               

Alət

Alət - obyektə təsir etmək üçün əl ilə idarə edilən sadə qurğu, predmet və ya maşın. Onunla obyekt öyrənilir, ölçülür və ya dəyişilir. Geniş mənada obyekti dəyişmək və ya yaratmaq üçün istifadə edilən vasitə. O ancaq əmək aləti olaraq köməkçi vas ...

                                               

Balta

Balta - metalik kəsici tilə malik olan, sapaqda bərk oturdulmuş alətdir. Baltaların müxtəlif növləri vardır. Baltalar adətən dülgərlik işlərində ağacların yonulub formaya salınmasında və kəsilməsində istifadə edilir. Qədimdə baltadan həm əl, həm ...

                                               

Çəkic

Çəkic - mismar vurmaq, metal döymək və başqa bu kimi işlərdə istifadə olunan taxta və ya metal dəstəkli müxtəlif formalı metal alət. Çəkic - insan tərəfindən istifadə edilən ən qədim alətlərdən biridir. Çəkic yığcam kütləyə malikdir. Adətən iki h ...

                                               

Dırmıq

Dırmıq - əmək aləti. Dırmıq bəzi hallarda Dımrıqləklərdə torpağın hamarlanmasında, bağ-bostanların ot, alaq və kəsəkdən təmizlənməsində, biçilmiş ot və taxılın yığılmasında dırmıqlanmasında işlədilir. Dırmıq ağac sapdan, dişağacı və dişlərdən iba ...

                                               

Əlfəcin

Əlfəcin - kitabda istədiyiniz səhifəni qeyd etmək üçün xüsusi alət. Əlfəcinlərin prototipi, papirus parçalarını kitablara yapışdıran qədim Misir katibləri arasında belə mövcud idi.

                                               

Xəlilov açarı

Xəlilov açarı - neft və qaz quyularının yeraltı təmirində nasos-kompressor borularını bağlamaq və açmaq, həmçinin APR tipli mexaniki açarlarla birgə işlənməsi üçün nəzərdə tutulan alət.

                                               

Kəski

Kəski - materialların torna dəzgahında kəsmə ilə emalında tətbiq olunan alətdir. Kəski normal halda üzərində möhkəm və ya hərkətli bərkidilmiş kəsici lövhələr olan tutqacdan ibarətdir. Tutqacın en kəsiyi dördbucaqlı və dairəvi olur. Kəski ən geni ...

                                               

Kotan

Kotan - kənd təsərrüfatında yer şumlamaq üçün tətbiq olunan mexaniki alətdir. O işçi heyvanlara və ya maşınlara qoşularaq mexanikləşdirilmiş şəkildə işlədilə bilər. Kotanın bir çox üstün cəhətləri vardır. Onun əsas məqsədi yerin üst qatının çevri ...

                                               

Qayçı

Qayçı - müxtəlif materialları kəsmək üçün alət və ya maşın. E.ə. III əsrdən məlumdur. İlk qayçılar qövsəoxşar, yaylı metal lövhə ilə birləşdirilmiş 2 bıçaqdan ibarət olmuşdur. Qayçının əsas işlək pissəsi materialı kəsən bir cüt bıçaqdır. Əl qayçı ...

                                               

Məngənə

Məngənə - maşın hissələrinin emalında onların tərpənməz bərkidilməsi üçün tətbiq olunan tərtibat. O, əsasən aralarında hissə bərkidilən tərpənməz və hərəkətli dodaqlardan ibarətdir. Dodaqların üzərinə yeyilmənin qarşısını almaq üçün əlavə olaraq ...

                                               

Mobil telefon jammeri

Passiv Jammer: Jammer-Siqnal kəsici, qarşılıqlı sistemdə aradakı əlaqəni pozmaq üçün yaradılmış cihaz. Müasir texnikada alıcını hədəfləyən qüvvətli bir ötürücü. Siqnalın daşınma şəkli ən sıx elektromexaniki dalğa olmaq üzrə səs, işıq UV-dən IR-yə ...

                                               

Ovuc daşlayıcı

Ovuc daşlayıcı, cilama və doğrama məqsədi ilə işlənən səyyar elektrik alətdir. Memarlıqda, metal işçiliyində, taxtaçılıqda və dülgərlikdə daha çox işlənilir. Ovuc daşlayıcılar elektrik və ya benzin motorları, eləcə də sıxılmış hava əsasında işləy ...

                                               

Zenkerləmə

Zenker deşiklərin təmiz emalında tətbiq olunan texnoloji əməliyyatdır. Bu əməliyyat üçün istifadə olunan alətə zenker deyilir. Zenkerlə deşiyin qırağı yonularaq ona konuş forması verilir. Zenkerlərin aşağıdakı növləri vardır: Yastı zenkerlər, düz ...

                                               

Akselerometr

Akselerometr - müvafiq təcili ölçən qurğudur. Akselerometr ilə müfaviq ölçülmüş təcilə mütləq koordinat təcili deyildir. Əvəzində akselerometr qurğusunun istinad çərçivəsində asanlıqla istənilən sınaq kütləsi ilə sınaqdan keçirilmiş çəki hadisələ ...

                                               

Ampermetr

Ampermetr - dövrə hissəsində cərəyan şiddətini ölçən cihaz. İş prinsipi maqnit sahəsinin cərəyanlı çərçivəyə göstərdiyi yönəldici təsirə əsaslanır. Ampermetr dövrəyə ardıcıl birləşdirilir.

                                               

Avtoklav

Avtoklav – 1) texnikada atmosfer təzyiqindən yüksək təzyiqdə və qızdırmaqla müxtəlif prosesin aparılması üçün aparat. Avtoklav boyaq maddələrinin istehsalında, sintez prosesləri, rezin məmulatların vulkanlaşdırılması, konservlərin sterilləşdirilm ...

                                               

Bolometr

Bolometr – şüalanma enerjisini ölçən cihaz. İstilik şüalanmasının qəbuledicilərinin ən həssası, daxili fotoeffek hesabına işləyən bolometrlərdir. Fotomüqavimətdən fərqli olaraq, bu cihazda şüalanma udularkən müqavimət artır.

                                               

Cihazlar və qurğular

Qurğu - süni şəkildə yaradılan və texnika sahəsində müəyyən funksiyaların həyata keçirilməsi üçün istifadə olunan obyektdir. Sinxronlaşdırıcı impulslar olmadan işləyə bilən qurğular asinxron qurğular adlanır. Bu qurğuların tərkibində xüsusi sxeml ...

                                               

Fotometrik cihazlar

Fotometrik anlayışlar - Maddədə həyəcanlanma vəziyyətindən normal vəziyyətə qayıdarkən elektronların keçməsi nəticəsində əmələ gələn atomların, ionların, molekulların və bu maddələrin daha mü- rəkkəb hissəciklərinin işıqlanması lüminessensiya adl ...

                                               

Qoniometr

Qoniometr - kristalın üzləri arasındakı bucaqları ölçmək üçün cihaz. İki növü var: tətbiqi qoniometr və əksedici qoniometr. Tətbiqi qoniometr transportir və onun mərkəzinə bərkidilmiş sərbəst fırlanan xətkeşdən ibarətdir. Tətbiqi qoniometrlə böyü ...

                                               

Nişangah

Nişangah, nişanalma vasitələri - odlu silahları və ya raket silahlarını hədəfə tuşlamaq üçün cihaz və mexanizmlər. Nişangah vasitəsilə silah lüləsinin oxuna fəzada lazımi üfüqi və şaquli tuşlama bucaqlarda verilir. Nişangahın mexaniki, optik, ele ...

                                               

Nüvə şüalanma detektoru

Nüvə şüalanma detektoru - α {\displaystyle \alpha } zərrəçikləri və elementar zərrəçikləri qeydə almaq, saymaq, tərkibini təyin etmək, intensivliyini və everji spektrlərini ölçmək üçün cihaz. Nüvə şüalanma detektoru iki sinfə bölünür: sayğaçlar v ...

                                               

Ağıllı evlər

Ağıllı evlər - Ağıllı ev sistemi, işıqlandırma və istilik kimi alətlər və sistemlərin uzaqdan monitorinqini və idarə edilməsini təmin etmək üçün bir-biri ilə əlaqəli cihazlardan istifadə edən bir sistemdir. Ev avtomatlaşdırılması kimi tanınan Sma ...

                                               

Akustik elektronika

Akustik elektronika - bərk cismlərdə akustik dalğaların oyadılması və yayılması proseslərinin, onların elektromaqnit sahələri və yükdaşıyıcıları ilə qarşılıqlı təsiri effektlərinin, həmçinin bu effektlər əsasında işləyən cihaz və qurğuların yarad ...

                                               

Çip üzərində sistem

Çip üzərində sistem) - mikroelektronikada - bir inteqral sxem daxilində yerləşdirilmiş hər hansı bütöv bir avadanlığın fünksiyalarını yerinə yetirə bilən mikrosxemdir növüdür. Tətbiqindən asılı olaraq analoq, rəqəmsal, analoq-rəqəmsal məlumatlarl ...

                                               

Diod

Yarımkeçirici diod - bir p-n keçidə malik olan və iki elektrik çıxışı olan cihaz. Yarımkeçirici diodun bu gün ən ümumi tipi iki elektrik terminalı üçün əlaqələnmiş p-n keçidli yarımkeçiricinin kristallik hissəsidir. Vakum boru diodu iki elektroda ...

                                               

Elektron-şüa borusu

Elektron-şüa borusu – televiziya monitorunun və mikrokompüterin standart displeyinin əsas elementi. Belə displey, içərisində elektron şüalar buraxan bir və ya bir neçə elektron top olan vakuum borusunun əsasında qurulur; bu şüalar borucuğun qabaq ...

                                               

Elektrovakum cihazlar

Elektrovakuum cihazlar - daxilində vakuumda və ya, qazda hərəkət edən elektronların, yaxud, ionların hərəkəti hesabına elektrik keçiriciliyi yerinə yetirilən cihazlardır. Elektrovakuum cihazları elektron-idarə olunan lampalara, elektron-şüa və qa ...

                                               

Fotorezistor

Fotorezistorlar - işıq şüasinin təsirindən öz müqavimətini dəyişən cihazadır. Fotorezistor şüşə lövhənin üzərinə çəkilmiş iki cərəyan keçirən təmasa malik olan yarımkeçirici qatdan ibarətdir. Lövhəni işığın düşməsi üçün pəncərəsi olan plastik mad ...

                                               

Gücləndirici qurğular

Gücləndirici qurğular - Qida mənbəyinin enerjisinin çıxış siqnalının enerjisinə çevrilməsi hesabına giriş elektrik siqnallarını gərginliyə, cərəyana və gücə görə gücləndirən qurğulara gücləndirici qurğular deyilir

                                               

İkonoskop

İkonoskop - elektron‐şüa borusu olub, elektron dəstəsinin və işığahəssas mozaikanın köməyi ilə işıq enerjisini video impulslara çevirən elektrovakuum cihazıdır. İkonoskop elektron televiziyasının yaradılması istiqamətindəki ixtiraların sonuncu hə ...

                                               

İnduktivlik çarxı

İnduktivlik çarxı - radiotexnika qurğusudur. Silindrik və ya halqa formasında olan dielektrikin ətrafında burulmuş, xüsusi lak ilə izolyasiya edilmiş elektrik naqillərdən ibarətdir. İnduktivlik çarxı xeyli induktivliyə malik olaraq nisbətən kiçik ...

                                               

İnteqral sxem

İnteqral sxemlər ; ru. интегральная схема ; tr. tümleşik devrem) – elektronikada: bir silisium kristalı və ya başqa material üzərində hazırlanmış mikrosxemlər, məsələn, tranzistorlar və registrlar toplusu. Adətən, silisium yarımkeçirici materialı ...

                                               

Kondensator (elektrik)

Kondensator müxtəlif elektron qurğularında lazım olan elektrik yüklərini və uyğun enerji tutumlarının əldə edilməsi üçün tətbiq olunan qurğudur. Kondensator passiv elektron qurğusudur. Adətən o lövhə şəklində olan iki elektroddan və onların arası ...

                                               

Kondensatorların növləri

Kondensatorların növləri - Kondensatorlar bir çox formada, növdə, uzunluqda olur və bir çox materialdan hazırlanır. Hamısında bir dielektrik qat və bir - birindən ayrılan ən azı iki elektrik keçirici təbəqə var. Kondensatorlar bir çox ümumi elekt ...

                                               

Kvant elektronikası

Kvant elektronikası - elektromaqnit şüalanma ilə maddənin qarşılıqlı əlaqəsinin öyrənilməsi və cihazların yaradılması ilə məşğul olan elm sahəsi. Kvant sistemlərinin məcburi şüalanma ideyası kvant elektronikasının yaranmasına səbəb olmuşdur.

                                               

Maqnitorezistivlik

Maqnitorezistivlik materialların xarici maqnit sahəsinin təsiri altında sistemin müqavimətinin dəyişməsi xassəsidir. Böyük maqnitorezistivlik effektinin kəşfi bərk maqnit çeviricilərinin inkişafına gətirib çıxardı. Bu çeviricilər tətbiqetmələrdə ...

                                               

Microsoft Visual Studio

Microsoft proqram şirkəti tərəfindən yenə Microsoft a aid bir sıra proqramlaşdırma dillərini və standart bir neçə dili dəstəkləyən IDE. İçərisində Visual Basic, Visual C #, C++ kimi proqramlaşdırma dillərinin bütünləşmiş inkişaf etdirmə mühiti və ...

                                               

Mikrofon

Mikrofon - səs dalğalarını elektrik siqnalına çevirən elektroakustik cihaz. Səsyazma prosesində ilkin mərhələ hesab edilir. Bir çox qurğularda istifadə edilir.

                                               

Multivibrator

Multivibrator - Düzbucaqşəkilli impulslar almaq üçün praktikada relaksasiya generatorlarından da geniş istifadə edilir. Relaksatorlar triggerlər kimi müsbət əks-rabitəli gücləndiricilər və ya mənfi diferensial müqavimətli elektron cihazları əsası ...

                                               

NE555

NE555 mikrosxemi - NE555 inteqral mikrosxemi müasir mikroelektronikanınson naliyyətlərindəndir. Belə ki, Signetics Corp tərəfindən ilk dəfə istehsal edilmişdir. NE555 inteqral mikrosxemi 25 tranzistor, 2 diod, 15 rezistor və ətrafında plastik qor ...

                                               

Rezistor

" Rezistor sözünün mənası ingiliscə tərcüməsi olan Resistance müqavimət mənasını verir. Rezistor gündəlik məişət alətlərinin daxilində geniş istifadə olunur. Cərəyan şiddətini azaldaraq digər detal və ya cihazlar üçün əlverişli hala gətirir. Müqa ...

                                               

Transformator

Transformator – Tezliyi sabit saxlamaqla bir gərginlikdə dəyişən cərəyanı,digər gərginlikdə dəyişən cərəyana çevirmək üçün olan iki və daha artıq dolaqlı statik elektromaqnit aparatı. Transformator sözü Latınca "transformare" dən götürülmüş və çe ...

                                               

Tranzistor

Tranzistor - elektrik sxemində cərəyanı idarə etməyə imkan verən üç çıxışlı yarımkeçirici materialdan radioelektron komponent. Tranzistor giriş, boşaltma və mənbə hissələrindən ibarətdir, bunlar adətən emitter kollektor və baza adlanır. Tranzisto ...

                                               

Yarımkeçirici cihazlar

Yarımkeçirici cihazlar elektriki komponent olub yarımkeçirici materiallardan xüsusi ilə silisium, germanium və qalium-arsenid kimi təbii yarımkeçiricilərdən hazırlanan cihazlardır. Elektron elektrik keçiricilikli maddələrin böyük qrupu, hansıları ...

                                               

Addım mühərriki

Addım mühərriki impulsla işləyən sinxron elektrik mühərrikidir. Rotor dolaqlarını həyacanlandırmaq üçün verilən cərəyan impulsu bu mühərrikdə diskret yerdəyişmələrə çevrilir. Addım mühərrikləri konstruksiyasına görə məlum qütblü, naməlum qütblü, ...